Cookies op websites van de FNV

De FNV gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de websites zo goed mogelijk te laten functioneren. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig. Daarnaast maken we gebruik van marketing cookies om de website op jouw voorkeuren af te stemmen. Hiervoor kun je onderstaand toestemming geven. Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Functionele & analytische cookies: Cookies die nodig zijn om te zorgen dat de website naar behoren werkt en om analyse uit te voeren

Marketing cookies

:

Deze cookies gebruiken we om de website op jouw voorkeur af te stemmen.

Arbeidsongeschikt

Langdurig ziek zijn of (deels) arbeidsongeschikt verklaard worden: het kan iedereen overkomen. Hierdoor verandert je financiële situatie, maar gelukkig kom je in de meeste vallen eerst in aanmerkingen voor doorbetaling van je loon en wellicht hierna in aanmerking voor een uitkering. Wij vertellen jouw rechten en plichten, hoe de regelgeving in elkaar zit en welke stappen je moet ondernemen. Zo voorkom je geldproblemen.

Wanneer ben ik arbeidsongeschikt?

Als je arbeidsongeschikt bent, dan spreken we van ziekte in relatie tot je werk. Dat betekent dat je door ziekte niet in staat bent om je eigen werk (volledig en in volle omvang) uit te voeren. Kun je sommige taken binnen je functie nog wel uitvoeren? Dan ben je ook volledig arbeidsongeschikt ten aanzien van de bedongen werkzaamheden. Uiteraard kan het zo zijn dat je wel deels je werk kunt doen in aangepaste vorm of dat je ander werk kunt doen.

Voorbeeld

Een tekstschrijver werkt voornamelijk met zijn handen. Breekt hij zijn arm, dan is hij niet meer in staat om zijn werk te doen. Maar als hij zijn been breekt, is het een ander verhaal. In dat geval is de tekstschrijver wel ziek (hij loopt met krukken of zit in een rolstoel), maar niet arbeidsongeschikt voor het werk wat hij doet. Typen gaat namelijk nog prima.

Houd hier dus rekening mee als je denkt dat je arbeidsongeschikt bent. Ga na wat je klachten zijn en of je nog in staat bent om jouw werkzaamheden uit te voeren. Lukt dat niet? Dan wordt er tijdens je re-integratieproces gekeken naar passend werk dat je nog wel kunt doen. Dit kan bijvoorbeeld je eigen werk in aagepaste vorm of voor minder uren zijn, of ander werk. Zowel je werkgever als de arbo-arts hebben dit als uitgangspunt.

Krijg ik doorbetaald als ik ziek ben?

De eerste twee jaar van je ziekte is jouw werkgever verplicht om loon door te betalen. Hiervoor geldt een doorbetaling van minstens 70% van jouw brutoloon. In de meeste cao’s staat dat dit in het eerste jaar 100% is en in het tweede jaar 70%. In sommige gevallen krijg je meer loon doorbetaald, bijvoorbeeld als je deels werkt en hierover afspraken staan in jouw cao of arbeidsovereenkomst. In de brochure ziekte en inkomen geven we antwoord op al jouw vragen over ziekte, salaris en financiële regelingen waar je mogelijk aanspraak op maakt.

Download de brochure ziekte en inkomen

Ziektewet

Loopt je contract af terwijl je nog ziek bent, dan kom je vanaf dat moment in aanmerking voor een Ziektewetuitkering. Ben je een uitzend, oproep- of invalkracht? Ook dan krijg je soms een Ziektewetuitkering, zodat je toch een inkomen hebt als je ziek bent.

Jezelf arbeidsongeschikt laten verklaren: hoe gaat dat?

Kun je na twee jaar ziekte nog niet volledig aan het werk, dan bepalen de arts en de arbeidsdeskundige van het UWV jouw mate van arbeidsongeschiktheid. Dit gebeurt door een sociaal-medische beoordeling. Dit gaat via de volgende stappen:

  1. Je bespreekt je lichamelijke of psychische problemen met de arts van het UWV. Ook vertel je of deze problemen tijdelijk of blijvend zijn.
  2. De UWV-arts stelt vast of je daadwerkelijk arbeidsbeperkingen hebt.
  3. Zo ja, dan krijg je een gesprek met de arbeidsdeskundige. Hij of zij bepaalt welk werk je nog kunt doen ondanks je beperkingen en wat dit betekent voor jouw mate van arbeidsongeschiktheid.
  4. Je komt mogelijk in aanmerking voor een WIA-uitkering (arbeidsongeschiktheidsuitkering) als je minstens 35% arbeidsongeschikt verklaard bent.

WIA-uitkering

Ben je arbeidsongeschikt verklaard voor 35% of meer, dan kom je in aanmerking voor de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). De WIA is de opvolger van de vroegere WAO (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering). Dit stelsel is strenger dan de WAO en daardoor voor minder mensen toegankelijk. Er wordt ook gekeken naar wat er in de eerste twee jaar van de ziekte is gebeurd. Daarom is het nog belangrijker geworden om de voorschriften van de Wet verbetering poortwachter (Wvp) goed na te leven en alles op alles te zetten voor een succesvolle re-integratie. Daarover lees je meer in het e-book langdurig ziek.

Download het e-book langdurig ziek

Drempel

Je komt in aanmerking voor een WIA-uitkering als je voor 35% of meer arbeidsongeschikt bent. Vaak wordt meer dan de helft van de werknemers met een WIA-beoordeling ontslagen, omdat er geen passende werkzaamheden voorhanden zijn. Ook van de groep die minder dan 35% arbeidsongeschikt is, wordt een deel ontslagen indien geen passende werkzaamheden voorhanden zijn.

Twee regelingen

In de WIA is er een duidelijk onderscheid tussen volledig en gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Daarom zijn er twee arbeidsongeschiktheidsuitkeringen:

  • De WGA: Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschiktenregeling voor gedeeltelijk en volledig arbeidsongeschikten met uitzicht op herstelmogelijkheden. De uitkering bedraagt de eerste twee maanden globaal 75% van het laatstverdiende loon, daarna is dat globaal 70%. De duur van deze uitkering is afhankelijk van je leeftijd op de eerste WGA-dag en het arbeidsverleden. De uitkering duurt minimaal twee jaar. En je bouwt vakantiegeld op.
  • De IVA: Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten voor mensen die minstens 80% arbeidsongeschikt zijn met geen of geringe kans op herstel. De uitkering bedraagt globaal 75% van het laatstverdiende loon.

Het is ook mogelijk om eerder een aanvraag voor een WIA-uitkering te doen. Dat kan alleen als heel zeker is dat je duurzaam en volledig arbeidsongeschikt bent en daarom een IVA-uitkering krijgt. Als werknemer heb je meestal geen direct belang bij zo'n vervroegde aanvraag. Ga dus niet zomaar akkoord.

WIA-uitkering en werken

Wanneer je werkt en gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent, ontvang je naast je salaris een WIA-uitkering van 70% van het vroegere loon. Maar op die WIA-uitkering wordt wel je salaris in mindering gebracht.

FNV-begeleiding

De regelgeving en de procedure rond de WIA is ingewikkeld. Daarom helpt de FNV leden met advies en juridische ondersteuning. Hiervoor heeft de FNV juristen. Ook kunnen we helpen bij het aanvragen van een WIA-uitkering of kunnen we je begeleiden bij de WIA-keuring. Hiervoor kun je aankloppen bij ons WIA-begeleiders.

WAO-uitkering

De WAO is op 29 december 2005 vervangen door de WIA. Als je al een WAO-uitkering hebt, dan blijf je in de WAO.

Arbeidsongeschikt en werken

Als jij arbeidsongeschikt verklaard bent, dan moeten jij en je werkgever er alles aan doen om de re-integratie te laten slagen. Dat betekent dat je werkt aan je herstel en zorgt dat je inzetbaar bent voor passend werk en jij ook (verplicht) meewerkt. Passend werk kan zijn in je huidige functie, maar ook binnen een andere functie binnen het bedrijf. Het is zelfs mogelijk om aan de slag te gaan bij een andere werkgever. Aangepast werk moet passen bij de beperkingen die zijn ontstaan na de ziekte. De Arbodienst of een re-integratiebedrijf kan hierbij ondersteunen.

Arbeidsongeschikt en pensioen

Arbeidsongeschiktheid heeft gevolgen voor je pensioen. Houd daarbij rekening met de volgende zaken:

  • WIA-uitkering en pensioen: bij veel pensioenregelingen is er de mogelijkheid om premievrij pensioen op te bouwen nadat er sprake is van afkeuring door arbeidsongeschiktheid. Je komt hiervoor in aanmerking als je een WIA-uitkering krijgt toegekend. Vaak wordt de premievrije voortzetting automatisch toegekend omdat de pensioenuitvoerder is geïnformeerd door het UWV.

    Bij sommige regelingen moet je de arbeidsongeschiktheid zelf melden om het toegekend te krijgen. Neem bij arbeidsongeschiktheid altijd contact op met je pensioenuitvoerder (pensioenfonds of verzekeraar) en vraag wat voor jou geldt. Een toegekend recht op premievrije voortzetting is niet direct zichtbaar op www.mijnpensioenoverzicht.nl. Dat is pas later te zien als er een eventueel premievrij recht is toegekend. De WIA-uitkering stopt als je de AOW-leeftijd bereikt. Zolang je in Nederland woont, gaat de opbouw van AOW wel door.
  • Arbeidsongeschiktheidspensioen: soms krijg je van je pensioenuitvoerder een aanvulling op je WIA-uitkering. Dit heet het arbeidsongeschiktheidspensioen- of invaliditeitspensioen. Vraag bij je pensioenuitvoerder na of jij hier recht op hebt als je arbeidsongeschikt raakt.

Arbeidsongeschiktheid zelfstandige

Als zelfstandig ondernemer ben je niet automatisch verzekerd voor inkomensverlies bij arbeidsongeschiktheid. Raak je volledig arbeidsongeschikt als zelfstandige, dan valt je inkomen helemaal weg. Je moet dan zelf voor je inkomen zorgen, totdat je recht hebt op AOW en/of pensioen. Als zelfstandig ondernemer bepaal je zelf of en hoe jij je wil verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Je kunt bijvoorbeeld geld opzij zetten, een verzekering afsluiten of deelnemen aan een broodfonds.