We hebben een reactie gekregen van ASML op onze brief van 18 februari over de OESO-klacht van Unite the Union. In de reactie legt ASML uit dat het bedrijf in Ierland graag rechtstreeks met werknemers praat. Dat noemen zij 'direct engagement'.
Volgens ASML is het logisch dat zij op deze manier werken, omdat de organisatie in Ierland klein is. Ook zegt het bedrijf dat werknemers in Ierland vrij zijn om lid te worden van een vakbond. Dat klopt volgens de wet. Maar in dit verhaal ontbreken belangrijke punten.
Het probleem is dit: werknemers mogen wel lid worden van een vakbond, maar ASML wil die vakbond niet erkennen en wil er niet mee praten. Daar gaat de klacht juist over.
Volgens internationale afspraken, zoals die van de ILO en de OESO, hebben werknemers niet alleen het recht om lid te zijn van een vakbond. Zij hebben ook het recht om zich door een vakbond te laten vertegenwoordigen. Dat betekent dat een vakbond namens hen mag praten en onderhandelen. Een bedrijf moet dit actief mogelijk maken. Het is dus niet genoeg om alleen te zeggen: 'Je mag lid zijn.' Als werknemers dat willen, moet het bedrijf de vakbond ook erkennen.
ASML zegt dat het in Ierland niet verplicht is om een vakbond te erkennen. Dat klopt volgens de Ierse wet. Maar internationale regels voor grote bedrijven gaan verder dan de minimumregels van een land. Daarom is dit geen sterk argument.
ASML zegt ook dat het bedrijf nu niet verder wil reageren, omdat er een onderzoek loopt bij het Nationaal Contactpunt. Dat klinkt netjes. Maar in de praktijk betekent dit dat belangrijke vragen niet worden beantwoord. Juist nu is openheid belangrijk. Daarnaast valt op dat ASML niets zegt over de rol van het hoofdkantoor. Bijvoorbeeld:
Voor een grote internationale speler als ASML is dat een belangrijk punt.
Het verhaal van ASML klinkt netjes, maar het gaat niet in op de kern van het probleem. Het bedrijf zegt dat werknemers vrij zijn, maar geeft hen niet de middelen om die vrijheid echt te gebruiken. Ook verwijst het bedrijf naar de nationale wetgeving, terwijl internationale afspraken verder gaan.
Daarom is het belangrijk dat de vakbonden blijven vragen om duidelijkheid. Niet alleen over ASML in Ierland, maar ook over hoe het bedrijf wereldwijd met werknemers omgaat. Een bedrijf dat zo’n grote rol speelt in de wereld, moet ook een grote verantwoordelijkheid nemen voor eerlijke en duidelijke arbeidsverhoudingen.
Wij zullen ASML daarom blijven wijzen op deze verantwoordelijkheid. Ook wachten wij de conclusies van het lopende onderzoek af.
Hoe meer leden, hoe sterker we staan.
Of maak je collega lid en verdien een tientje!