Deze vragen zijn verboden tijdens een sollicitatiegesprek

Een sollicitatiegesprek gaat over jouw kennis, ervaring en kwaliteiten. Toch krijgen sollicitanten regelmatig vragen die niets met de functie te maken hebben. Wat mag wel en niet?

Voor vragen tijdens een sollicitatiegesprek gelden duidelijke regels. De regels voor deze sollicitatievragen zijn vastgesteld in de Wet gelijke behandeling en de sollicitatiecode. Een werkgever mag alleen vragen stellen die van belang zijn voor de functie waarop je solliciteert.

Deze vragen mogen niet gesteld worden tijdens jouw sollicitatiegesprek

Alleen vragen over het uitvoeren van de functie zijn toegestaan. Vragen over je woonsituatie, levensstijl, religie en gezondheid zijn verboden om arbeidsmarktdiscriminatie tegen te gaan. Toch worden dit soort vragen in de praktijk nog vaak gesteld. Op deze vragen hoef je niet in te gaan.

De werkgever mag niet vragen naar:

je gezondheid en ziekteverzuim;
je privéleven en gezin;
je sociale media;
je religie;
je politieke overtuiging;
je vakbondslidmaatschap;
je strafblad, tenzij dit relevant is voor de functie, bijvoorbeeld wanneer er een VOG nodig is;
je inkomen, bijvoorbeeld wat je nu verdient of hebt verdiend bij een vorige werkgever.

Daarnaast mag je werkgever niet ongevraagd je vorige werkgevers benaderen. Een werkgever mag alleen referenties benaderen als jij daarvoor toestemming geeft.

Voorbeelden van verboden vragen:

'Ben je zwanger?'
'Wil je binnenkort kinderen?'
'Hoe ga je werk combineren met je gezin?'

'Hoe vaak was je ziek bij je vorige baan?'
'Heb je gezondheidsproblemen?'
'Ben je chronisch ziek?'

Medische vragen zijn alleen toegestaan tijdens een aanstellingskeuring. Dat mag alleen als dit vooraf is aangekondigd en dit voor de functie echt noodzakelijk is.

'Ben je moslim/joods/gelovig?'
'Doe je mee aan de ramadan?'
'Komen je ouders uit ...?'

'Ben je PVV'er/FvD'er/lid van een partij?'

'Ben je homo/lesbisch?'
'Ben je getrouwd of woon je samen?'

'Ben je lid van de FNV?'

'Heb je een strafblad?'

'Kun je even inloggen zodat we samen je social media profiel kunnen bekijken?'
'Waarom heb je bepaalde mensen of pagina's geliked?'
'Kun je uitleggen wat je in privéberichten hebt gezegd of waarom je deze foto's hebt geplaatst?'

'Wat verdien je in je huidige baan?'
'Wat verdient je partner?'
'Hoeveel inkomen komt er per maand binnen in je huishouden?'
'Kun je financieel rondkomen als je hier zou werken?'
'Heb je schulden of financiële problemen?' (Tenzij het gaat om functies met financiële integriteitseisen, zoals bij banken. Daar gelden strikte regels.)

Wat mag wel

Een werkgever mag vragen stellen over de functie zelf en over of jij het werk kunt doen. Zolang er maar niet gevraagd wordt naar gezondheid of privézaken.

Voorbeelden van vragen die wel gesteld mogen worden:

'Kun je twee uur achtereen aan een bureau werken?'
'Kun je lang staan/een beeldscherm langdurig lezen?'

Grijze zones

Sommige vragen lijken normaal, maar kunnen toch verboden zijn. Deze vragen klinken in eerste instantie heel normaal, maar geven de werkgever toch antwoord op vragen over bijvoorbeeld je gezondheid, religie of gezinssituatie.

Voorbeelden van vragen die stiekem verboden zijn:

'Hoe ziet jouw thuissituatie eruit?' (Kan indirect sturen op gezin/kinderwens)
'Ben je flexibel qua werktijden?' (Wordt bij vrouwen vaak gebruikt om informatie over het gezinsleven te achterhalen)

Hoe ga je om met verboden vragen?

Vragen die gaan over je privéleven, gezondheid, afkomst of andere persoonlijke zaken zijn niet relevant voor je functie. Je hoeft geen antwoord te geven op deze vragen en het is toegestaan om te liegen bij deze vragen. Ons advies is om niet in te gaan op de vragen. Je wilt natuurlijk wel het beste uit het sollicitatiegesprek halen. Blijf rustig en professioneel. Je kunt vriendelijk vragen waarom de informatie nodig is. Zo houd je het gesprek gericht op wat echt telt: jouw kennis, ervaring en kwaliteiten.

Voorbeelden van reacties:

'Waarom is deze vraag relevant voor de functie?'
'Kunt u toelichten waarom deze informatie nodig is?'
'Omdat deze vraag niet relevant is voor de functie, geef ik daar liever geen antwoord op.'

Onterecht afgewezen tijdens sollicitatie

Denk je dat je bent afgewezen om je leeftijd, afkomst, gezondheid of een ander persoonlijk kenmerk? Dan kan er sprake zijn van arbeidsmarktdiscriminatie. Lees hier welke redenen verboden zijn, hoe je die herkent en wat je kunt doen.

Voorbereid en zelfverzekerd solliciteren? De FNV is er voor jou!

Persoonlijke loopbaanbegeleiding
Loopbaan workshops en trainingen
Uitleg over jouw rechten als sollicitant
Ondersteuning bij klachten over sollicitatieprocedures
Praktische tips voor je cv, sollicitatiebrief en gesprek
Juridische hulp bij discriminatie of onrechtvaardige behandeling

Word lid Of maak een ander lid en verdien een tientje

Deze vragen zijn verboden tijdens een sollicitatiegesprek

Deze vragen mogen niet gesteld worden tijdens jouw sollicitatiegesprek

Voorbeelden van verboden vragen:

Wat mag wel

Grijze zones

Hoe ga je om met verboden vragen?

Onterecht afgewezen tijdens sollicitatie

Wat doet de FNV

Uitleg over jouw rechten

Ook als je aan het solliciteren bent

Juridische hulp

Bij discriminatie of onrechtvaardige behandeling

Loopbaanondersteuning

Van persoonlijke begeleiding tot trainingen

Vertrouwenstelefoon

Voor een luisterend oor, informatie en advies

Voorbereid en zelfverzekerd solliciteren? De FNV is er voor jou!

Wij helpen je graag

Bij al je vragen over werk, inkomen en lidmaatschap.

Deze vragen zijn verboden tijdens een sollicitatiegesprek

Deze vragen mogen niet gesteld worden tijdens jouw sollicitatiegesprek

Voorbeelden van verboden vragen:

Vragen over zwangerschap & kinderwens

Vragen over gezondheid & ziekteverzuim

Vragen over religie, etniciteit of culturele achtergrond

Vragen over politieke voorkeur

Vragen over seksuele gerichtheid of relaties

Vragen over vakbondslidmaatschap

Vragen over strafblad

Vragen over je privéleven

Vragen over je inkomen

Wat mag wel

Grijze zones

Hoe ga je om met verboden vragen?

Onterecht afgewezen tijdens sollicitatie

Wat doet de FNV

Uitleg over jouw rechten

Ook als je aan het solliciteren bent

Juridische hulp

Bij discriminatie of onrechtvaardige behandeling

Loopbaanondersteuning

Van persoonlijke begeleiding tot trainingen

Vertrouwenstelefoon

Voor een luisterend oor, informatie en advies

Voorbereid en zelfverzekerd solliciteren? De FNV is er voor jou!

Wij helpen je graag

Bij al je vragen over werk, inkomen en lidmaatschap.