Volg je een opleiding via een studie-leerarbeidsovereenkomst?
Wij beantwoorden de veelgestelde vragen
Bij de FNV krijgen we regelmatig vragen van leden die horen dat zij studiekosten moeten terugbetalen als zij stoppen met de opleiding of uit dienst gaan. Dat mag niet zomaar. De wet en de cao Ziekenhuizen bieden belangrijke bescherming.
Belangrijk
FNV-tip: Teken nooit een studie- of terugbetalingsovereenkomst die je niet begrijpt.
Vraag altijd: ‘Welke kosten moet ik precies terugbetalen, in welke situatie en hoeveel blijft daarvan over na één, twee of drie jaar?’
- Met een studie-leerarbeidsovereenkomst ben je tegelijk werknemer en leerling. Je werkt in het ziekenhuis en volgt daarnaast een opleiding, bijvoorbeeld tot verpleegkundige, operatieassistent, anesthesiemedewerker of radiodiagnostisch laborant.
- De cao Ziekenhuizen bevat hiervoor een model leer-/arbeidsovereenkomst. Daarin staan afspraken over je dienstverband, werktijden, begeleiding en opleiding.
Nee. Een werkgever mag alleen een beroep doen op een studiekostenregeling als daar duidelijke schriftelijke afspraken over zijn gemaakt. Bovendien zijn er opleidingen waarvoor een terugbetalingsregeling niet is toegestaan.
Sinds 1 augustus 2022 geldt dat scholing die een werkgever op grond van de wet of cao verplicht moet aanbieden, kosteloos moet zijn voor de werknemer. Voor dergelijke verplichte scholing mag geen studiekostenbeding worden afgesproken.
Bij sommige opleidingen die leiden tot een beroepskwalificatie kan een terugbetalingsregeling wel mogelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan opleidingen die iemand toegang geven tot een nieuw beroep of een nieuwe functie. Daarbij moet de werkgever wel voldoen aan strikte voorwaarden. De werkgever moet duidelijk vastleggen:
- welke kosten worden betaald;
- welke kosten eventueel terugbetaald moeten worden;
- wanneer terugbetaling aan de orde is;
- hoe hoog de terugbetaling is;
- hoe de terugbetalingsregeling afloopt in de tijd.
Een werknemer mag niet jarenlang het volledige bedrag moeten terugbetalen. Daarom moet een studiekostenregeling meestal een zogenaamde glijdende schaal bevatten. Dat betekent dat het terug te betalen bedrag steeds lager wordt naarmate je langer in dienst blijft na het afronden van de opleiding.
- Als je zelf stopt met de opleiding, kan de werkgever mogelijk een beroep doen op de afgesproken regeling. Maar ook dan moet worden gekeken naar de reden van het stoppen en naar de afspraken die schriftelijk zijn vastgelegd.
- Gaat het om omstandigheden buiten jouw invloed, bijvoorbeeld gezondheidsproblemen, dan ligt terugvordering niet automatisch voor de hand.
Ook dat hangt af van de reden van vertrek.
- Neem je zelf ontslag, dan is de kans het grootst dat een werkgever een beroep doet op een studiekostenregeling.
- Neemt de werkgever het initiatief, bijvoorbeeld vanwege een reorganisatie of het niet verlengen van een contract, dan is terugvordering veel minder vanzelfsprekend.
Vraag altijd aan je werkgever, bij voorkeur schriftelijk:
- Welke kosten kunnen worden teruggevorderd?
- Gaat het alleen om lesgeld of ook om boeken, examens en andere kosten?
- Geldt er een afbouwregeling?
- Wat gebeurt er bij ziekte of andere bijzondere omstandigheden?
- Wat gebeurt er als de werkgever de arbeidsovereenkomst beëindigt?
Cao Ziekenhuizen: recht op goede afspraken
De cao Ziekenhuizen bevat afspraken over opleidingen en leer-/arbeidsovereenkomsten. Daarnaast gelden de wettelijke regels over scholing en studiekosten. Werkgevers mogen daar niet zomaar van afwijken.
Heb je twijfels over een studie-leerarbeidsovereenkomst of een verzoek om studiekosten terug te betalen? Neem dan contact op met de FNV voordat je akkoord gaat of een betalingsregeling ondertekent.
Word lid
Hoe meer leden, hoe meer invloed. Ben je nog geen lid? Sluit je dan aan bij al je collega’s die dat wel al zijn.
Of maak je collega lid en verdien een tientje!
