Cookies op websites van de FNV

De FNV gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de websites zo goed mogelijk te laten functioneren. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig. Daarnaast maken we gebruik van marketing cookies om de website op jouw voorkeuren af te stemmen. Hiervoor kun je onderstaand toestemming geven. Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Functionele & analytische cookies: Cookies die nodig zijn om te zorgen dat de website naar behoren werkt en om analyse uit te voeren

Marketing cookies

:

Deze cookies gebruiken we om de website op jouw voorkeur af te stemmen.

Grensoverschrijdend gedrag

Iedereen heeft recht op een veilige werkplek. Toch heeft bijna een kwart van werkend Nederland te maken met grensoverschrijdend of ongewenst gedrag op het werk. Lees hier alles over grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer.

Wat is grensoverschrijdend gedrag?

Grensoverschrijdend gedrag is ongewenst gedrag waar jij je niet goed over voelt en waar jij geen toestemming voor hebt gegeven. Bij grensoverschrijdend gedrag brengt iemand je schade toe op fysiek, mentaal of emotioneel vlak. Dit kan verschillende vormen aannemen zoals discriminatie, pesten, (seksuele) intimidatie en agressie. Daders kunnen collega’s of leidinggevenden zijn, maar ook bijvoorbeeld patiënten, klanten of passagiers. Grensoverschrijdend gedrag kan lastig zijn om aan te geven, zeker als diegene die jouw grenzen overschrijdt meer macht heeft dan jij.

Grensoverschrijdend gedrag kan iedereen treffen, maar het komt vaker voor bij vrouwen, jonge mensen, Lhbti’ers, mensen met een migratieachtergrond en mensen met een beperking. Daarnaast loop je ook meer risico op grensoverschrijdend gedrag als jij niet in vaste dienst bent binnen jouw organisatie. Denk daarbij aan een tijdelijk contract, flexibel contract, 0-uren contract of werk dat jij doet als zelfstandige.

Help mee met ons onderzoek naar omgangsvormen op de werkvloer!

De FNV doet onderzoek naar omgangsvormen op de werkvloer. Hier kunnen we jouw hulp goed bij gebruiken! De vragenlijst kost je ongeveer 10 minuten en de antwoorden worden vertrouwelijk verwerkt. Vul onze vragenlijst in door op de onderstaande knop te klikken.

Naar de vragenlijst

Val jij onder de sectoren Media en Cultuur, Doe-het-zelf-branche en Callcenters? Dan vind je een link voor de vragenlijst hieronder:

Vragenlijst Media en Cultuur
Vragenlijst Doe-het-zelf branche

Vragenlijst Callcenters

Dit zijn voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag

De term grensoverschrijdend gedrag is een soort parapluterm voor verschillend ongewenst gedrag. Grensoverschrijdend gedrag kan grote gevolgen hebben voor mensen: stress, minder goed functioneren, angst, ziekmelding. Lees hier meer over bij de gevolgen van grensoverschrijdend gedrag.

Bijna 1 op de 5 mensen krijgt te maken met intimidatie op het werk. Intimidatie is gedrag waardoor iemand zich bedreigd kan voelen. Je kunt zowel lichamelijk als psychisch geïntimideerd worden. Onder intimidatie valt dus onder andere een intimiderende aanraking, schelden, een dreigement via de mail of als iemand dreigend dichtbij je komt. Lees hier meer over intimidatie.

Paragraaf: Wanneer iemand je anders behandelt dan een ander op basis van je godsdienst, ras, gender, nationaliteit, handicap, politieke mening, geaardheid of leeftijd, noem je dat discriminatie. Het is discriminatie wanneer iemand onderscheid maakt tussen de een en de ander op basis van kenmerken die niet uitmaken bij de situatie. Van de werkenden in Nederland krijgt 8% te maken met discriminatie. Mensen worden voornamelijk gediscrimineerd op afkomst, huidskleur of nationaliteit.

Discriminatie kan zijn dat je minder betaald krijgt omdat je vrouw bent. Het kan zijn dat je een baan niet krijgt vanwege een beperking. Of dat je niet mag komen solliciteren omdat je een islamitische achternaam hebt. Lees hier meer over discriminatie.

Onder seksueel grensoverschrijdend gedrag vallen alle vormen van seksueel gedrag dat over de grenzen van een ander heen gaat. Dit kunnen intieme vragen over je privéleven of seksueel getinte opmerkingen zijn. Verder bestaat er ook non-verbale seksuele intimidatie. Denk hierbij aan gluren, het versturen van seksuele afbeeldingen of staren. Seksuele intimidatie kan ook lichamelijk contact zijn, zoals een ongewenste massage. Ook ongewenst zoenen, aanranding en verkrachting vallen onder seksuele intimidatie.

Van alle werkenden in Nederland krijgt 6% te maken met seksuele intimidatie. Bij  vrouwen krijgt zelfs 11% hiermee te maken. 2% van de werkenden in Nederland is zelfs aangerand of verkracht op de werkvloer.

Paragraaf: Pesten komt vaker door dan je denkt. 7 % van de werkenden in Nederland krijgt te maken met pesten op de werkvloer. Wanneer we spreken over pesten hebben we het bijvoorbeeld over buitensluiten of vernederen. Bijvoorbeeld door voortdurende kritiek, vernederende opmerkingen, iemand negeren, roddelen of kwaadaardige geruchten, leugens en valse beschuldigingen verspreiden. Het gedrag herhaalt zich en houdt langere tijd aan. Lees meer over pesten.

Bijna een kwart van werkend Nederland heeft te maken met agressie op de werkvloer. Agressie kan verbaal zijn zoals schelden, schreeuwen of een zeer felle discussie. Agressie kan ook fysiek zijn door bijvoorbeeld schoppen, slaan of iets kapot maken. Lees hier meer over agressie en geweld.

De gevolgen van grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag kan grote gevolgen hebben voor zowel het slachtoffer, de omstanders en de organisatie. Lees hieronder wat voor effecten grensoverschrijdend gedrag kan hebben.

De gevolgen van grensoverschrijdend gedrag kunnen heel ernstig zijn, niet alleen voor het slachtoffer zelf maar ook voor de omgeving. Veel mensen voelen zich onveilig, ervaren stress, gaan zich onzeker voelen, minder goed functioneren en worden angstig. Al deze gevolgen zorgen ervoor dat slachtoffers zich vaker ziek melden. 

Met welke van deze gevolgen het slachtoffer te maken krijgt kan per situatie verschillen. Een verkrachting zal grotere gevolgen hebben dan een ongewenste opmerking. Hoe lang, hoe vaak en door wie het gedrag plaatsvindt heeft kan ook de gevolgen beïnvloeden. 

Wanneer het slachtoffer van het gedrag uit dezelfde organisatie komt als de dader, zijn de gevolgen vaak groter dan wanneer de dader van buiten komt. Denk bij dat laatste aan bijvoorbeeld passagiers, klanten en patiënten. 

Veel werkgevers reageren nog niet goed op meldingen van grensoverschrijdend gedrag, waardoor het slachtoffer nog meer de dupe wordt. Zo kan het gebeuren dat die geen werk meer krijgt of ontslagen wordt. Dat is natuurlijk de omgekeerde wereld. De FNV maakt zich er hard voor dat niet de slachtoffers, maar de daders de negatieve gevolgen ervaren van grensoverschrijdend gedrag.

Niet alleen slachtoffers zien de gevolgen van grensoverschrijdend gedrag. Als mensen getuige zijn van grensoverschrijdend gedrag geeft hen dat ook een onveilig gevoel. Ze weten vaak niet wat ze moeten doen, zeker als ze zien dat de leidinggevende niets doet om het grensoverschrijdende gedrag te stoppen of dit zelf veroorzaakt. Omstanders kunnen het ook lastig vinden om wat te doen omdat ze bang zijn zelf buiten de groep te vallen. Hierdoor kunnen ook omstanders angst of stress ervaren.

Als er in een organisatie een onveilige cultuur heerst dan zullen mensen niet op hun best functioneren. Ze durven zeggen wat ze vinden en nemen weinig risico’s. Daarnaast kunnen mensen ziek worden door grensoverschrijdend gedrag. Verder zullen werknemers ook eerder de organisatie verlaten en kan de organisatie imagoschade lijden. Dat kost de organisatie veel geld. Het investeren in een sociaal veilige cultuur verdient zich al gauw terug.

Wat kun je doen als je met grensoverschrijdend gedrag te maken krijgt?

Het is belangrijk snel aan de bel te trekken wanneer je grensoverschrijdend gedrag opmerkt. Werkgevers zijn verantwoordelijk voor een veilige werkomgeving voor al hun werknemers.

Ook als je grensoverschrijdend gedrag opmerkt bij een collega kun je iets doen. Volg de volgende stappen op:

  • Herken grensoverschrijdend gedrag;
  • Spreek degene aan die grensoverschrijdend gedrag vertoont;
  • Steun je collega die grensoverschrijdend gedrag overkomt;
  • Bespreek het grensoverschrijdend gedrag met collega’s;
  • Bespreek het grensoverschrijdend gedrag met een leidinggevende en/of de ondernemingsraad (OR).

Meer weten over wat je kan doen als je grensoverschrijdend gedrag ziet op de werkvloer? Lees ons stappenplan over grensoverschrijdend gedrag.

Maak je zelf grensoverschrijdend gedrag mee? Bepaal dan eerst welk gedrag over jouw grens heen gaat. Zo kun je herkennen wanneer het gedrag tegen jou grensoverschrijdend is. Volg vervolgens de volgende stappen:

  • Trek een grens;
  • Bespreek het grensoverschrijdende gedrag dat jou is overkomen;
  • Leg alle gebeurtenissen vast;
  • Achterhaal het werkgeversbeleid van jouw organisatie;
  • Maak een melding van het grensoverschrijdend gedrag;
  • Dien een klacht in;
  • Zet juridische stappen.

 Je kunt ook de FNV bellen.

Meer weten over wat jij kan doen als je met grensoverschrijdend gedrag te maken krijgt? Lees dan ons stappenplan over grensoverschrijdend gedrag.

De OR speelt een belangrijke rol in het samenstellen en evalueren van beleid over gedrag op de werkvloer. Hierin heeft de OR de volgende taken:

  • Toezicht houden op naleving CAO;
  • Werkwijze RI&E beïnvloeden;
  • Instemmen met plan van aanpak;
  • Invloed op benoeming vertrouwenspersoon;
  • Meebeslissen over bedrijfsbeleid;
  • Initiatief nemen over preventief beleid.

Meer weten over wat de OR moet doen in verband met grensoverschrijdend gedrag? Lees dan hier ons stappenplan voor grensoverschrijdend gedrag.

Je werkgever hoort een veilige en gezonde werkomgeving te bieden. Dat staat in de Arbowet. Dat geldt ook voor sociale veiligheid. Je werkgever hoort hier beleid op te maken. Dat houdt onder andere in:

  • Breng de risico’s in kaart;
  • Maak een plan van aanpak;
  • Geef voorlichting en training over grensoverschrijdend gedrag;
  • Voer het plan van aanpak uit.

Meer weten over wat je als werkgever kan doen tegen grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer? Download dan hier ons stappenplan voor grensoverschrijdend gedrag.

Arbowet, artikel 3

Volgens artikel 3 van de Arbowet moet de werkgever zorgen voor de veiligheid en de gezondheid van werknemers, waaronder ook psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Psychosociale arbeidsbelasting zijn de omstandigheden die de oorzaak zijn van seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en werkdruk.

Algemene wet Gelijke behandeling

Volgens de Algemene wet Gelijke behandeling moet ieder persoon op een gelijke manier behandeld worden. De wet is ter bescherming tegen discriminatie op basis van godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, hetero- of homoseksuele gerichtheid en burgerlijke staat.

Stappenplan grensoverschrijdend gedrag

De verantwoordelijkheid voor het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag ligt bij de werkgever, maar wat moet je doen als je grensoverschrijdend gedrag ziet bij een collega, of wanneer je het zelf meemaakt? Download ons gratis stappenplan: “Wat kun je doen bij grensoverschrijdend gedrag”.

Lees het stappenplan voor uitgebreid antwoord op de volgende vragen:

  • Wat kun je doen als je grensoverschrijdend gedrag opmerkt?
  • Wat kun je doen als je grensoverschrijdend gedrag meemaakt?
  • Wat kan de ondernemingsraad doen?
  • Wat moet de werkgever doen?

De FNV Vertrouwenstelefoon luistert

Wil je advies over discriminatie, racisme, (seksuele) intimidatie, pesten of ander ongewenst gedrag op de werkvloer? Of gewoon een luisterend oor? Bel de Vertrouwenstelefoon, op werkdagen tussen 19.00 en 21.30 uur. Of stuur een e-mail.

Contact met de Vertrouwenstelefoon

Wil je advies over discriminatie, racisme, (seksuele) intimidatie, pesten of ander ongewenst gedrag op de werkvloer? Of gewoon een luisterend oor? Bel de Vertrouwenstelefoon, op werkdagen tussen 19.00 en 21.30 uur. Of stuur een e-mail.

Contact met de Vertrouwenstelefoon
Mensen in gesprek

Hulp van de FNV nodig?

Kom je er na het lezen van de informatie op deze pagina toch niet uit? Neem dan gerust contact met ons op, wij helpen je graag!

Naar Service & Contact

Kom je er na het lezen van de informatie op deze pagina toch niet uit? Neem dan gerust contact met ons op, wij helpen je graag!

Naar Service & Contact

WORD LID EN STA STERKER IN JE (WERK)SCHOENEN

  • Invloed op je arbeidsvoorwaarden
  • Altijd hulp bij een toekomstig arbeidsconflict
  • Hulp bij letselschade en beroepsziekte
  • Een goede cao voor jouw sector
  • Persoonlijk advies over werk en loopbaan
  • Korting met je ledenpas