De discussie over de toekomst van het spoor in Nederland is volop bezig. Het kabinet wil begin 2027 besluiten hoe het spoor er na 2033 uit moet zien. Dan loopt de huidige concessie van de NS af. Een belangrijke vraag daarbij is: komt er meer concurrentie op het spoor of blijft er één landelijke vervoerder?
In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzochten de bureaus Goudappel, Rebel en APPM verschillende modellen voor het Nederlandse spoor. Zij bekeken vijf mogelijke varianten. Van het huidige systeem met één landelijke vervoerder tot een systeem met meerdere aanbieders en meer aanbestedingen.
Het onderzoek laat geen duidelijke voordelen zien van meer marktwerking op het spoor. Sterker nog: de onderzoekers noemen juist meerdere risico’s en nadelen voor reizigers én werknemers.
Het huidige spoorstelsel zorgt voor:
Wanneer meerdere vervoerders verantwoordelijk worden voor delen van het spoor, ontstaat meer versnippering. Dat maakt het systeem ingewikkelder voor reizigers en lastiger om goed aan te sturen.
Volgens het onderzoek brengt verdere liberalisering ook risico’s mee voor werknemers. Denk aan:
Dat kan zorgen voor minder stabiliteit en meer onrust binnen de sector.
De onderzoekers waarschuwen daarnaast voor hoge kosten bij een overstap naar een nieuw systeem. Ook bestaat de kans op langdurige verstoringen tijdens zo’n overgang.
FNV Spoor vindt dat het spoor een publieke voorziening moet blijven. Betrouwbaarheid, betaalbaarheid en toegankelijkheid moeten altijd voorop staan. Het spoor moet werken voor reizigers en werknemers, niet voor concurrentie tussen vervoerders.
We pleiten voor:
Eén samenhangend systeem zorgt voor de meeste stabiliteit, duidelijkheid en zekerheid!
FNV Spoor vraagt ook aandacht voor de positie van werknemers. Goede cao’s, werkzekerheid en sociale veiligheid moeten beschermd blijven. Politieke keuzes over het spoor mogen niet leiden tot slechtere arbeidsvoorwaarden of meer onzekerheid voor personeel.
We roepen het kabinet en de Tweede Kamer op om te kiezen voor een sterk publiek spoor. Niet meer marktwerking, maar een systeem dat bewezen werkt!
Kies voor: