FNV roept Eerste Kamer op: verwerp de Asielnoodmaatregelenwet

Maak het niet strafbaar om ongedocumenteerd te zijn. Dat is de oproep die FNV samen met andere organisaties doet in een advertentie in Trouw van zaterdag 11 april aan de Eerste Kamer. Op 21 april zal de Eerste Kamer stemmen over de Asielnoodmaatregelenwet, waardoor verblijf in Nederland zonder een verblijfsvergunning strafbaar wordt. Samen met Amnesty, Artsen zonder Grenzen, VluchtelingenWerk en vele andere organisaties roept FNV op de wet te ver

Al onder huidige wetgeving hebben ongedocumenteerden veel te vrezen. ‘De angst om uitgezet te worden betekent dat een werkgever veel macht heeft over ongedocumenteerde mensen’, benadrukt Dick Koerselman, interim-voorzitter van FNV. ‘Daarnaast durven deze mensen zich vaak niet te melden bij de arbeidsinspectie, de vakbond of de politie uit angst om uitgezet te worden. Dat maakt hen kwetsbaar voor misbruik en uitbuiting, en zorgt dat zij onveilige werksituaties niet durven melden.’ De strafbaarstelling van ongedocumenteerd verblijf zal dit erger maken. Leden van FNV laten nu al weten dat zij onder druk worden gezet. Sommigen denken zelfs dat hun verblijf al strafbaar is door de vele media-aandacht.

Uitbuiting zonder bescherming

Steeds meer mensen werken via allerlei schimmige constructies. Vaak weten ze zelf niet dat ze zonder de juiste papieren aan het werk gezet worden. In die situatie worden werknemers onderbetaald en moeten zij onder abominabele omstandigheden werken. Mensen worden uitgebuit en in plaats van ze daartegen te beschermen, worden ze slachtoffer.

‘We zien nu al dat de arbeidsinspectie samen met de vreemdelingenpolitie optrekt om illegale tewerkstelling tegen te gaan. Dat is niet alleen onwenselijk, maar gaat ook tegen internationale verdragen in’, vervolgt Koerselman.

Wel of niet strafbaar om mensen te helpen

Ook kan de strafbaarstelling ertoe leiden dat mensen niet de zorg krijgen die ze nodig hebben. Onder huidige wetgeving durven sommige artsen het al niet aan om ongedocumenteerde mensen te helpen, omdat ze bang zijn dat ze de dan de wet overtreden.

‘Door hoe erover gesproken wordt, vrezen veel zorgmedewerkers er zelf voor strafbaar te zijn, terwijl dat uiteindelijk in de wet niet zo is,’ zegt Koerselman. FNV ziet ook dat ongedocumenteerden zich vaak niet durven te melden bij zorginstellingen uit angst om verraden te worden. Dit kan ernstige medische gevolgen hebben.

 Onzorgvuldige en onbarmhartig

Koerselman wijst op de kritiek vanuit onder andere de politie, de Orde van Advocaten, de Raad voor de Rechtspraak en de Raad van State op de strafbaarstelling. Deze wet over strafbaarstelling is zeer onzorgvuldig tot stand gekomen, zonder gedegen onderzoek.

‘Ongedocumenteerde mensen hebben, net zoals iedereen in Nederland, recht op leven en een menswaardige behandeling’, concludeert Koerselman. ‘Om die theoretische rechten in de praktijk te brengen, hebben we barmhartig beleid nodig. De strafbaarstelling doet precies het omgekeerde.’