De nieuwe Zelfstandigenwet moet duidelijkheid bieden over wie als zelfstandige mag werken, maar dreigt juist nieuwe onzekerheid en regeldruk te veroorzaken. Dat concludeert het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) in een kritisch advies over het wetsvoorstel. FNV Zelfstandigen herkent die kritiek. 'Dit is een vage wet die onvoldoende duidelijk is over de voorwaarden van zelfstandig ondernemerschap, terwijl dit nou juist het doel was.'
Volgens de FNV mist de nieuwe wet daardoor haar doel. Van der Schaft: ‘De voorgestelde toetsen geven zelfstandigen en opdrachtgevers niet de duidelijkheid die het kabinet belooft. Wie niet aan de criteria voor de zogenoemde veilige haven voldoet, blijft aangewezen op de bestaande beoordeling van de arbeidsrelatie. Daarmee blijft de onzekerheid bestaan die de wet zou moeten wegnemen.’
Daarnaast legt de wet niet scherp genoeg vast wat nodig is om daadwerkelijk zelfstandig te kunnen ondernemen. Een zelfstandige moet met het afgesproken tarief niet alleen in het levensonderhoud kunnen voorzien, maar ook pensioen kunnen opbouwen en risico’s zoals ziekte en arbeidsongeschiktheid kunnen opvangen. Vooral de pensioenopbouw is in het wetsvoorstel onvoldoende uitgewerkt.
De FNV wil dat echte zelfstandigen de ruimte krijgen om te ondernemen, met voldoende inkomen en sociale bescherming. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat opdrachtgevers zelfstandigen inzetten om goedkoper uit te zijn dan wanneer zij werknemers in dienst nemen. Dat zorgt voor oneerlijke concurrentie en ondermijnt de positie van werkenden.
‘‘Wij komen op voor zelfstandigen, maar verwerpen het gebruik van zzp-constructies om werkgeverslasten te ontwijken’, zegt Van der Schaft. ‘Zelfstandig ondernemerschap moet ook echt zelfstandig ondernemerschap zijn. Wie als ondernemer werkt, moet daar een fatsoenlijk inkomen en voldoende bescherming tegenover kunnen stellen. De wet moet dat mogelijk maken en niet opnieuw onzekerheid creëren.’