Cookies op websites van de FNV

De FNV gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de websites zo goed mogelijk te laten functioneren. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig. Daarnaast maken we gebruik van marketing cookies om de website op jouw voorkeuren af te stemmen. Hiervoor kun je onderstaand toestemming geven. Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Functionele & analytische cookies: Cookies die nodig zijn om te zorgen dat de website naar behoren werkt en om analyse uit te voeren

Marketing cookies

:

Deze cookies gebruiken we om de website op jouw voorkeur af te stemmen.

Jeugdzorg & corona

Veelgestelde vragen en antwoorden

Door het coronavirus zijn maatregelen voor het werken in de jeugdzorg mogelijk noodzakelijk. Dit overzicht van antwoorden op veel gestelde vragen (FAQ) kan helpen bij keuzes die gemaakt moeten worden.

Het antwoord op de vragen is gebaseerd op de algemeen geldende regels (wet en jurisprudentie). Niet op elke vraag is een pasklaar antwoord. Vaak heeft de juiste keuze te maken met de ernst van de situatie en de omstandigheden van het concrete geval. Er moeten afwegingen worden gemaakt tussen goed werkgeverschap, de individuele belangen van werknemers en de noodzaak jeugdzorg te verlenen. 

Het uitgangspunt van dit overzicht van FAQ is ‘wat rechtens geldt’. Het spreekt voor zich dat werkgever en werknemer in overleg tot andere oplossingen kunnen komen, voor zover dit kan volgens de wet. Deze FAQ zal worden bijgewerkt, zodra er nieuwe updates zijn.

Bijzondere situatie

De cao Jeugdzorg geldt tijdens het normale en reguliere bedrijfsproces. Met onvoorziene omstandigheden als een Corona uitbraak is bij het opstellen van de cao geen rekening gehouden. Soms zal aan de hand van de concrete feiten en omstandigheden afgewogen moeten worden wat van de werkgever en werknemer kan worden verlangd. Goed werkgever- en goed werknemerschap geeft de mogelijkheid voor onvoorziene en niet geregelde omstandigheden. 

Voor nadere vragen kunnen leden contact opnemen met FNV op 088 - 368 0 368.

Vraag en antwoord

Specifiek voor COVID-19 zijn er cruciale beroepsgroepen om de samenleving draaiende te houden tijdens de COVID-19-uitbraak. Ouders of verzorgenden die hieraan werken, kunnen gebruik maken van de kinderopvang. Op www.rijksoverheid.nl staat de lijst met cruciale beroepen tijdens de COVID-19 uitbraak.
Een nadere specificering van zorg en (maatschappelijke) ondersteuning: hieronder valt alle zorg die in Nederland wordt verleend volgens de wetten: WLZ, ZvW, WMO, en de Jeugdwet.

Als voorbeeld geven we aan welke professionals werkzaam onder de jeugdwet en maatschappelijke ondersteuning hieronder kunnen vallen. Let op: De professionals zoals hieronder vernoemd zijn ter illustratie. Het lijstje is dus niet alomvattend. 

Professionals werkzaam op grond van de Jeugdwet in de volgende beroepen:

  • Veilig thuis medewerkers
  • Jeugdbeschermingsmedewerkers
  • Jeugdhulp medewerkers
  • Sociaal werkers
  • Opvangmedewerkers werkzaam in de maatschappelijke ondersteuning, beschermd wonen, vrouwenopvang en opvang slachtoffers mensenhandel
  • Wijkteam (incl. jeugdteam) medewerkers
  • Medewerkers werkzaam in de dagbesteding
  • Thuiszorgmedewerkers, incl. huishoudelijke

De opvang die nu geboden wordt op scholen en kinderopvang (zonder extra kosten voor ouders), is noodopvang. De noodopvang is bedoeld om ervoor te zorgen dat mensen in cruciale beroepsgroepen hun werk voor de samenleving kunnen blijven doen. Mensen in deze beroepsgroepen moeten in eerste instantie zelf een oplossing voor opvang zoeken. Zodat hun kinderen niet naar opvang of school hoeven te gaan. En de kabinetsmaatregelen van 15 maart zoveel mogelijk effect hebben.
Als in een gezin één ouder een cruciaal beroep uitvoert, is het verzoek om zelf de kinderen op te vangen als dat kan. Als dat niet lukt, kan er een beroep worden gedaan op de school en/of kinderopvang (dagopvang, BSO, gastouderopvang). Het is geen harde eis dat beide ouders in een cruciale beroepsgroep werken. Er moet opvang zijn zodat mensen met cruciale beroepen aan het werk kunnen blijven.

Ook het SKJ heeft maatregelen getroffen. Bekijk deze op de site van het SKJ.

Het is belangrijk dat mensen in cruciale beroepen kunnen blijven werken. Zowel ouders die voor maandag 16 maart gebruik maakten van kinderopvang, alsmede ouders die nog geen gebruik maken van kinderopvang; er kan beroep worden gedaan op de school en/of kinderopvang. Op dit moment wordt bepaald waar een ouder in dit geval terecht kan, dit wordt gemeentelijk geregeld. Nadere informatie daarover komt zo spoedig mogelijk beschikbaar, wellicht via de site van de VNG.

Als je werkt bij gemeenten op grond van de jeugdwet, zoals bijvoorbeeld wijkteam (incl. jeugdteam), val je onder de definitie van vitaal beroep. Daarnaast is er een andere categorie vitaal beroep: noodzakelijke overheidsprocessen (Rijk, provincie en gemeente).

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft de gemeenten opgeroepen de aanbieders met wie ze een contract hebben, te blijven betalen: ook als er een andere of beperkte prestatie kan worden geleverd. Op die manier zorgen we ervoor dat het zorglandschap intact blijft. VNG is in gesprek met het Rijk over vergoeding van eventuele extra kosten die gemeenten hierbij maken door het Rijk. Zorgverzekeraars hebben eenzelfde soort afspraak met het Rijk. Dit besluit zal de komende dagen nog verder worden uitgewerkt. Hierover komt zo spoedig mogelijk meer informatie.

Het kabinet heeft besloten dat basisscholen, middelbare scholen en mbo-instellingen vanaf 16 maart tot en met 28 april 2020 sluiten. In aanvulling op dit besluit heeft minister Slob op 17 maart 2020 besloten dat scholen bij gesloten residentiële instellingen in principe openblijven. Het gaat hierbij om scholen bij gesloten jeugdzorginstellingen en justitiële jeugdinrichtingen. Juist voor deze jongeren is het belangrijk om structuur te houden binnen hun integrale dagprogramma. Het is aan de scholen in geslotenheid om af te stemmen met de docenten en ander personeel of zij open kunnen blijven of niet.  Dit besluit is gecommuniceerd met de betreffende scholen.

Met ingang van 16 maart 2020 zijn alle scholen en kinderdagverblijven in Nederland dicht tot in ieder geval 28 april 2020. Soms kan het even duren voordat je opvang hebt gevonden voor jouw eigen kind(eren). Je kan dan een beroep doen op het calamiteitenverlof. Het calamiteitenverlof is echt bedoeld om gedurende een korte periode een acuut privéprobleem op te lossen. Heb je langer verlof nodig, dan kan je in overleg met je werkgever vakantiedagen of onbetaald verlof opnemen.

De cao heeft geen regeling. Wel is het raadzaam bij mogelijke besmetting telefonisch contact op te nemen met jouw huisarts. Dit advies volgt de lijn van het RIVM.

De werkgever mag geen vragen over jouw gezondheid stellen. Ook niet om eventuele verdere besmetting te voorkomen. Als jij zelf vertelt dat je besmet bent, dan mogen deze gegevens op grond van de AVG niet worden verwerkt en opgenomen in het personeelsdossier tenzij daarvoor een wettelijke grondslag is. Voor zover bij ons bekend bestaat hiervoor op dit moment geen wettelijke grondslag.

De werkgever is verplicht jou te werk te stellen, tenzij de werkgever kan aantonen gegronde redenen te hebben om je toelating tot de werkplek te weigeren. Op basis van goed werkgeverschap en goed werknemerschap en de richtlijnen van de RIVM en de Rijksoverheid kan jij naar huis gestuurd worden als jij ziekteverschijnselen hebt zoals koorts, hoesten of benauwdheid.

Ja, je dient zich te gedragen als een goed werknemer. Als (gelet op de omstandigheden van het concrete geval) van jou gevraagd kan worden dit te doen en jij geen belangrijke bezwaren hebt die opwegen tegen de belangen die de werkgever met de opdracht beoogt te dienen, zal je deze instructie op moeten volgen. Je behoudt het loon, behorend bij de eigen functie. Het is echter niet de bedoeling dat je ander werk gaat doen dat ver buiten jouw normale takenpakket ligt.

Ja. Als (gelet op de omstandigheden van het concrete geval) van jou als goed werknemer gevraagd kan worden te voldoen aan deze incidentele opdracht, en jij geen belangrijke bezwaren hebt die opwegen tegen de belangen die de werkgever met de opdracht beoogt te dienen. 
Op grond van goed werkgeverschap en goed werknemerschap en de cao Jeugdzorg kan de verplichting tot overwerk worden opgelegd.

Soms kan het nodig zijn de bedrijfsvoering anders in te richten. Een crisis is hiervan een voorbeeld. Je werkgever kan na overleg en binnen redelijke grenzen de afspraken die met jou zijn gemaakt tijdelijk aanpassen. Het gaat dan om de volgende zaken:

  • Tijdelijk ander werk te doen.
  • Tijdelijk meer of minder te werken.
  • Tijdelijk op andere tijden werken.
  • Tijdelijk op een andere locatie /of in een ander werkgebied werken.

Je werkgever kan jouw verzoek tot het opnemen van vakantie afwijzen of aangeven dat in een bepaalde periode geen verlof opgenomen kan worden op basis van gewichtige redenen. Daarvan is sprake als het inwilligen van het verzoek tot ernstige verstoring van de bedrijfsvoering zou leiden. Je werkgever moet de gewichtige reden binnen 2 weken, na jouw verzoek om verlof, schriftelijk laten weten. 
Je werkgever kan ook een reeds vastgestelde vakantie wijzigen als hij voor deze wijziging gewichtige redenen kan aanvoeren. Je werkgever kan dit alleen doen in overleg met jou. Als jij schade lijdt omdat jouw vakantie wordt gewijzigd, moet je werkgever deze vergoeden.

Dit mag over het algemeen niet. Je bent, ook bij besmettingsgevaar, verplicht om je werk uit te voeren. Je werkgever moet, conform de zorgplicht, wel voorzorgsmaatregelen nemen voor ten behoeve van een veilige en gezonde werkplek. 
De cao Jeugdzorg schrijft voor dat de werkgever maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat werknemers niet ziek of arbeidsongeschikt worden. Aan voornoemde verplichtingen kan worden voldaan door de nodige beschermingsmiddelen, zoals mondkapjes, brillen, ontsmettingsmiddel etc. ter beschikking te stellen.  

In uitzonderlijke gevallen kan jij ander werk claimen als van jou in verband met besmettingsgevaar niet gevraagd kan worden het werk op de eigen werkplek te blijven verrichten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan iemand die behoort tot de risicogroep met een (sterk) verhoogde kans op (ernstige) complicaties bij besmetting, die op de eigen werkplek in contact komt met mensen die besmet zijn, terwijl alternatief werk voorhanden is op een werkplek (nagenoeg) zonder besmettingsgevaar. In dat geval behoudt je het loon, behorend bij de eigen functie.

Je bent, ook bij besmettingsgevaar, verplicht om je werk uit te voeren. Je werkgever moet wel voorzorgsmaatregelen nemen voor een veilige en gezonde werkplek. De cao Jeugdzorg zegt dat de werkgever maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat werknemers niet ziek of arbeidsongeschikt worden. Aan voornoemde verplichtingen kan worden voldaan door de nodige beschermingsmiddelen, zoals mondkapjes, brillen, ontsmettingsmiddel etc. ter beschikking te stellen.  
In uitzonderlijke gevallen kan het zo zijn dat van jou in verband met besmettingsgevaar niet gevraagd kan worden op het werk te verschijnen. Gedacht moet worden, bijvoorbeeld, aan een werknemer die behoort tot de risicogroep met een (sterk) verhoogde kans op (ernstige) complicaties bij besmetting, die op de eigen werkplek in contact komt met mensen die besmet zijn, terwijl geen alternatief werk voorhanden is op een werkplek (nagenoeg) zonder besmettingsgevaar. 
Jij behoudt in dat geval recht op loon omdat je je werk niet kan verrichten door een oorzaak die in redelijkheid voor rekening van de werkgever behoort te komen. Je werkgever mag dan geen vakantie-uren afschrijven.

Als jij bent besmet met het coronavirus en daarvan klachten ondervindt, dan heb je recht op doorbetaling van loon. Je bent dan immers ziek.

De overheid kan maatregelen opleggen om mensen die in contact zijn geweest met een coronapatiënt (en dus eventueel besmet zijn) in quarantaine te plaatsen. In dat geval is geen sprake van ziekte, maar heb je toch recht op loon. In deze situatie kan je werkgever verlangen dat je zo mogelijk werkzaamheden vanaf het quarantaineadres verricht. Indien dit niet mogelijk is kan werkgever jou betaald verlof verlenen. 
Ook als jij in je vakantieland in quarantaine moet blijven heb je recht op loondoorbetaling. Deze quarantaineperiode gaat in principe niet van jouw vakantiedagen af. De enige uitzondering is als je werkgever kan bewijzen dat dit in jouw risicosfeer ligt.

Dit hangt sterk af van de omstandigheden. Als het risico op besmetting op de werkplek groter is dan thuis en thuiswerken geen nadelige consequenties heeft voor de bedrijfsvoering, dan kan je werkgever toestaan/besluiten dat jij moet thuiswerken.

Als je werkgever op de werkplek niet de benodigde bescherming tegen het coronavirus kan bieden en de kans op besmetting op de werkplek veel groter is dan thuis, dan mag hij van zijn werknemers verlangen dat zij thuiswerken. Dat kan anders zijn als je geen mogelijkheid hebt om thuis te werken, bijvoorbeeld omdat je geen goede werkplek hebt. Je werkgever kan dat oplossen door aan te bieden om bijvoorbeeld een (tijdelijke) werkplek te faciliteren of de werkplek en -omstandigheden op kantoor zodanig in te richten dat kans op besmetting minimaal is. Als je goede redenen hebt om niet thuis te kunnen of willen werken, dan zal een belangenafweging gemaakt moeten worden.

Je werkgever zal op grond van de noodzakelijke bedrijfsvoering en met inachtneming van de belangen van werknemers en cliënten keuzes moeten maken. Dat zal per organisatie verschillen. Niet alleen de gezondheid, maar ook de veiligheid van werknemers en cliënten zal centraal moeten staan bij deze afwegingen. Je werkgever zal zich wel moeten houden aan regelgeving en zowel werkgever als werknemer worden geacht de richtlijnen en protocollen te volgen. Het is in het belang van iedereen om zich te houden aan de genomen beslissingen. Als er maatwerk nodig is, overleggen je werkgever en jij met elkaar.

Je werkgever moet de maatregelen zoals voorgeschreven door het RIVM in acht nemen/uitvoeren. Je werkgever kan, in het belang van cliënten en werknemers én de continuïteit van de organisatie beslissen dat zo veel als mogelijk wordt thuisgewerkt. Als het nodig is voor de bedrijfsvoering kan je werkgever het kantoor beperkt openhouden. Je werkgever moet op grond van de Arbowetgeving een veilige werkplek voor jou verzorgen en natuurlijk de maatregelen, zoals voorgeschreven door het RIVM, in acht nemen/uitvoeren.

Wij adviseren dit wel te proberen, eventueel met maatregelen/bereikbaarheidsdiensten, dagplanning en contactmomenten op afstand. Hierbij moet in de eerste plaats het belang van het kind in acht genomen worden. Daarnaast gelden ook hier de voorschriften en richtlijnen van het RIVM.

Deze ingreep mag niet van werknemers worden verlangd. Daarnaast moet een werkgever rekening houden met de ATW en het arbeidstijdenbesluit en deze maatregel lijkt daar niet in te passen. Op het niet toepassen van de ATW staan forse boetes.

Jouw werkgever is verantwoordelijk voor extra schoonmaak, met name op contactpunten. Desinfecteermiddelen, papieren doekjes om te drogen. Er worden geen handen geschud. Mensen blijven zo mogelijk op 1,5 meter afstand. Mogelijkheid tot handenwassen en handwas-instructies zijn zichtbaar. Bij noodzakelijk contact met een mogelijk besmet persoon: medische mondkapjes, handschoenen, desinfecteermiddel en contact met de GGD. Jouw werkgever volgt de Arbowetgeving en de richtlijnen van het RIVM.

Op alle plekken extra schoonmaak inzetten, met name op contactpunten en met name bij jeugdzorg met verblijf. Desinfecteermiddelen (doekjes en gel) en zeep. Wij adviseren schoonmaakinstructies aan personeel en inwonende kinderen te geven en zichtbaar op te hangen, met name rondom contactpunten. Schoonmaak en afdrogen gebeurt met papieren doekjes. Handwasinstructies zichtbaar ophangen.

Wij adviseren huisbezoeken zoveel als mogelijk af te zeggen. Zeg ook reguliere huisbezoeken zoveel mogelijk af. Maak gebruik van technologie om contacten te onderhouden. Laat intensieve thuisbegeleiding alleen doorgaan in gezinnen zonder klachten en als je zelf klachtenvrij bent.

Huisbezoeken bij crisis
AIs een face-to-face contact en handelen dringend en/of noodzakelijk is, dan wordt een huisbezoek afgelegd onder strikte voorwaarden (bij voorkeur behoor je niet tot de risicogroep en je handelt volgens de algemene hygiënemaatregelen). Indien een huisbezoek noodzakelijk is en bij de cliënt sprake is van een corona infectie, dan is je werkgever verplicht beschermende materialen aan jou te verstrekken. Deze verplichting vloeit voort uit de Arbowetgeving, waarin staat dat een werkgever verplicht is om voor een veilige werkomgeving te zorgen.

Wij adviseren werkgevers via Webinar instructies te geven aan medewerkers hoe deze contact-technologie werkt (app, appgroepen, skype, online vergaderen met meerdere mensen, facetime). Natuurlijk bespreek jij dit zelf ook met jouw werkgever als er behoefte is aan instructies.

Werkgevers dragen hier zorg voor. Indien de mogelijkheid er nog niet is, komt dit voor rekening en risico van je werkgever als dit betekent dat jij niet thuis kunt werken, maar ook niet naar kantoor mag komen.

Je treedt altijd eerst in goed overleg met je werkgever over de belangenafweging die gemaakt dient te worden. Bij twijfel mag van jou ‘aannemelijkheid’ worden verlangd. Je kunt niet zondermeer eenzijdig beslissen cliëntencontacten te verbreken.

Zoveel als mogelijk via onlineverbindingen. Je werkgever draagt hier zorg voor. Indien de mogelijkheid er nog niet is, komt dit voor rekening en risico van de werkgever als dit betekent dat een werknemer niet thuis kan werken, maar ook niet naar kantoor mag komen. 
AIs een face-to-face contact en handelen dringend en/of noodzakelijk is, dan wordt een huisbezoek afgelegd onder strikte voorwaarden (bij voorkeur behoor je niet tot de risicogroep en je handelt volgens de algemene hygiënemaatregelen). Indien een huisbezoek noodzakelijk is en bij de cliënt sprake is van een corona infectie, dan is je werkgever verplicht beschermende materialen aan jou te verstrekken. Deze verplichting vloeit voort uit de Arbowetgeving, waarin staat dat een werkgever verplicht is om voor een veilige werkomgeving te zorgen.

Hierover wordt nog afgestemd met VWS. Het laatste bericht van OCW is dat scholen in of bij jeugdzorginstellingen niet onder de sluitingsplicht vallen. Scholen stemmen dit zelf met de docenten af. 
Mochten de kinderen toch op de groepen blijven, zal je werkgever samen met jou en cliënten zorg moeten dragen voor een aangepast dagprogramma met de nodige structuur.

Besmette kinderen dienen in isolatie geplaatst te worden met afstemming/onder begeleiding van de GGD. Hierin moeten de richtlijnen van het RIVM gevolgd worden. Of de isolatie in een ziekenhuis of in de instelling plaatsvindt, is een kwestie van afstemming met de GGD en het ziekenhuis. Wees in overleg met de GDD in geval van verdenking of besmetting extra alert om de bijzonderheden van de casus en situatie duidelijk te schetsen:

  • Kind wel/niet in staat tot volgen van instructie en dragen van beschermingsmateriaal.
  • Ongeschikte huisvesting, gedeeld sanitair.
  • Gedragsproblemen die ontstaan bij afwijkingen van structuur en ritme of bij beperkingen in bewegingsvrijheid.
  • Kind met ernstige agressie of gedragsproblemen waarvoor fysieke beheersing nodig is.
  • De afhankelijkheid van wisselende begeleiders en onervaren in het verzorgen met beschermingsmateriaal.

Testen worden alleen nog maar uitgevoerd als de huisarts dat nodig vindt. De huisarts volgt hierbij de richtlijnen van het RIVM.

Van je werkgever mag verwacht worden dat hij als een goed werkgever handelt en zijn werknemers niet aan onnodige risico’s blootstelt en maatregelen neemt die de werknemers zo goed mogelijk beschermen. Van jou wordt verwacht dat je instructies en maatregelen van je werkgever zo goed mogelijk opvolgt. Indien dat niet lukt of mogelijk is moeten je werkgever en jij hier samen een oplossing in vinden.

Op grond van de wet arbeidsmarkt in balans moet je werkgever je (na 12 maanden) een vast aantal uren aanbieden er hoogte van het gemiddelde van de afgelopen 12 maanden. Als je werkgever dat nog niet gedaan heeft kun je een brief sturen aan je werkgever met daarin de mededeling dat je contract is opgehoogd tot dat gemiddelde en dat je beschikbaar bent om die uren te werken en dat je verwacht dat je werkgever die uren ook doorbetaalt.

Heb je nog geen 12 maanden gewerkt in je 0 uren of min/max contract maar wel 3 maanden of langer, dan zegt de wet dat er een rechtsvermoeden is dat je contract is opgehoogd naar het gemiddelde van de laatste 3 maanden. Ook dan kun je je werkgever een brief schrijven om dit rechtsvermoeden in te roepen. Schrijf er ook weer bij dat je bereid bent die uren te werken en dat je verwacht dat de werkgever die uren doorbetaalt.

Heb je nog geen 3 maanden in een dergelijk contract gewerkt, dan mag het wel. Maar als je 5 uren of meer per week minder gaat werken dan kun je (meestal) een WW-uitkering aanvragen. Dat is afhankelijk van je individuele situatie.

Het antwoord op deze vraag kun je vinden op de veelgestelde vragen pagina 'Besmetting met corona en werk'. Het is de op 1 na laatste vraag onder de kop 'Je bent (mogelijk) besmet met het coronavirus'.

Het antwoord op deze vraag kun je vinden op de veelgestelde vragen pagina 'Besmetting met corona en werk'. Het is de laatste vraag onder de kop 'Je bent (mogelijk) besmet met het coronavirus'.

 

Word lid