Conferentie Meerjaren Beleidsplan van de FNV

Hoe balanceren we sterker worden in sectoren waar we al aan tafel zitten, met het opbouwen van positie in nieuwe sectoren en op nieuwe plekken terwijl we weten dat dat juist de meeste middelen en tijd kost? Welke rol kan sectoralisatie van de vakbond hier in spelen en wat verstaan we daar onder?

Hoe bouwen we vakbondsmacht op onder minder vertegenwoordigde groepen die lastig te organiseren zijn? Hoe zorgen we voor dat het lidmaatschap betaalbaar is voor deze groepen?

Het cao stelsel staat onder druk. Pakken we dat aan via versterking van de organisatiegraad, of ook door de randvoorwaarden aan te pakken (e.g. onafhankelijkheid vakbonden, representativiteit, werkgeversorganisatiegraad, ander lidmaatschapsmodel)?

Sluiten we aan bij de grote zorgen van mensen (denk aan wonen, zorg, polarisatie, individualisering, veiligheid), proberen we andere zorgen te agenderen óf kiezen we ervoor om vooral aan te sluiten bij de zorgen waar mensen de vakbond mee associëren (werk en inkomen, macht van grote bedrijven, flexibilisering, tekorten)? Hoe vertellen we het verhaal effectief en vergroten we onze zichtbaarheid als vakbond?

Het lukt tot nu toe niet om via de looneis en cao scheefgroei tussen lonen en winsten te keren. Gaan we ook meer inzetten op andere, meer systemische eisen (zoals macht opbouwen over de koers van bedrijven en herziening van het belasting- en financiële stelsel), die helpen om de scheefgroei fundamenteler aan te pakken, maar tot nu toe nog niet mobiliserend werken of focussen we vooral op werk en inkomen waar onze voornaamste vakbondsmacht zit?

Veel Nederlanders werken in de publieke sector, denk aan de zorg, onderwijs, openbaar vervoer en overheid. Die staat onder druk. Terwijl de publieke sector juist een manier om de uitgaven van mensen (wonen, zorg, onderwijs) betaalbaar te houden. In hoeverre willen we de levensstandaard van mensen niet alleen via de cao, maar ook via de publieke sector verbeteren?

Hoe ga je om met extreemrechts als vakbond? Hoe kunnen we vakbondsrechten beschermen, terwijl we ook juist in verbinding blijven met onze achterban waarin alle politieke voorkeuren vertegenwoordigd zijn? Hoe worden we meer verbindend als strijdende organisatie?

In Europa worden de klimaatdoelen niet gehaald. Het halen van deze doelen is belangrijk voor een veilige en gezonde toekomst voor ons allemaal. Tegelijkertijd staat de toekomst van de industrie in Nederland onder druk en daarmee ook banen. Hoe zorgen we dat de stem van werknemers meegenomen wordt in de toekomstplannen van bedrijven en overheid ? Hoe zorgen we dat de transitie naar een groenere economie op een rechtvaardiger manier plaatsvindt? Wat is daarvoor nodig?

Op nationaal en EU-niveau wordt door de bedrijvenlobby een grote deregulerings- en afbraakagenda uitgerold. Een onderdeel hiervan zijn publieke investeringen in grote bedrijven, het schrappen van regels die werknemersrechten beschermen, maar ook bezuinigingen op de overheid, sociale zekerheid en publieke sector.

Voor sectoren kunnen de investeringen misschien wel werkgelegenheid creëren, mits dat onder sociale en duurzame voorwaarden gebeurt. Hoe gaan we om met het spanningsveld tussen sectorale belangen (werkgelegenheid) en het collectieve belang (versterken en behouden van publieke sector en sociale zekerheid)? Wat staat er op het spel als regelgeving die ons beschermt wordt afgebroken, omdat het bedrijfsleven dat maar lastig vindt?

De eerste effecten van AI zijn al zichtbaar, de eerste ontslagen zijn bijvoorbeeld al gevallen. De lange(re) termijn effecten zijn nog niet helemaal duidelijk, maar uit onderzoek blijkt dat het waarschijnlijk de bestaande verschillen verder zal gaan vergroten en voor en minder autonomie zorgt voor werkenden in kwetsbare posities. Daarnaast kost het veel energie en watergebruik. Hoe gaan we om met technologie en AI op de arbeidsmarkt? Hoe zorgen we voor een menselijke inbedding van de technologie?