‘Bescherming gezondheid, veiligheid en natuur ernstig onder druk in EU'

Onder het mom van versimpeling schaft de Europese Commissie op dit moment in hoog tempo regels af die onze gezondheid, veiligheid, leefomgeving en natuur beschermen. Dat blijkt uit het nieuwe rapport ‘Als verdwijnt wat ons beschermt’ dat vandaag wordt uitgebracht. Het is opgesteld door verschillende maatschappelijke organisaties uit de brede alliantie Bescherm wat ons beschermt*.

Verkeerde afslag

Voor het eerst brengen organisaties met zulke uiteenlopende achtergronden samen in kaart wat de negatieve gevolgen zijn van deze nieuwe EU-wetgeving voor mens, natuur en samenleving. 'Voor ons recht op gezondheid, veiligheid en onze arbeidsrechten is vele tientallen jaren gestreden', zegt David van de Geer, dagelijks bestuurslid van de FNV. 'En toch wil de Europese Commissie die bescherming stap voor stap afbreken. Zo brengt het schrappen van regels voor gevaarlijke stoffen alleen maar extra risico’s voor werknemers en burgers terwijl het bedrijven allerlei voordeeltjes oplevert, dat is echt de verkeerde afslag.'  

Concrete voorbeelden

Met tien concrete voorbeelden laten de organisaties zien dat onze bescherming op verschillende terreinen onder druk staat. In de komende weken debatteert de Tweede Kamer met de regering over het verruimen van het gebruik van gevaarlijke pesticiden, verduurzaming van de industrie en het verdwijnen van 25.000 banen bij de overheid door ‘versimpeling’. Het rapport brengt ontwikkelingen samen rond onder meer schadelijke stoffen, arbeidsrechten, digitale privacy, water, natuur en klimaat. Juist de breedte laat zien dat het niet om losse dossiers gaat, maar om een ontwikkeling die mensen, werknemers én onze leefomgeving raakt. 

Gezondheid

Rob van Tilburg, directeur Programma’s Natuur & Milieu: ‘Terwijl steeds duidelijker wordt wat de schadelijke effecten zijn van bestrijdingsmiddelen en andere gevaarlijke stoffen zoals PFAS, is in Brussel een lobby gaande om beschermende regelgeving af te breken. Dat staat haaks op wat de wetenschap ons de afgelopen jaren heeft laten zien over alle risico’s en schade voor gezondheid, natuur en de waterkwaliteit. We moeten Europeanen juist beter beschermen tegen bestrijdingsmiddelen. Dat vraagt om regelmatige, zorgvuldige toetsing, onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek en een verbod op de meest schadelijke stoffen. Dáár hebben we Europa voor nodig.’  

Veiligheid en werk

Ook bescherming op de werkvloer staat onder druk. In dat kader noemt FNV-er Van de Geer het voorstel voor EU Inc. - een nieuwe bedrijfsvorm – 'Ook dat is niet in het belang van burgers, terwijl het bedrijven de mogelijkheid geeft om regels over cao's en sociale zekerheid te ontduiken. We verliezen daardoor bescherming en werkgevers die hun zaken wél op orde hebben Die moeten straks gaan concurreren met bedrijven die de mazen van de wet opzoeken. Dat is geen vooruitgang, maar een stap achteruit. Een solide economie bouw je op niet op afgezwakte arbeidsrechten.'  

Natuur

Voor natuurorganisaties gaat het om de bescherming van soorten, leefgebieden, schoon water en een gezonde leefomgeving. 'Wanneer natuurwetgeving ter discussie staat, wordt dat vaak gepresenteerd als een botsing tussen natuur en economische vooruitgang. Maar gezonde natuur is geen luxeproduct; het is een basisbehoefte. Zij levert schoon water, bestuivende insecten, gezonde bodems en bescherming tegen de gevolgen van klimaatverandering. De vraag is dus niet wat natuurbescherming kost, maar wat het ons kost als die bescherming verdwijnt.' Karsten Schipperheijn, directeur Vogelbescherming Nederland.

Onzorgvuldig

Het rapport uit daarnaast zorgen over de manier waarop ingrijpende wijzigingen in Europese wetgeving tot stand komen. Volgens de organisaties leidt het overslaan van het gebruikelijke onderzoek naar de gevolgen op mens en milieu en de beperkte maatschappelijke inspraak tot onzorgvuldigheid in de totstandkoming. De organisaties roepen het Nederlandse kabinet en politici op om zich in Europa in te zetten voor het behoud van bescherming van gezondheid, veiligheid, werknemers, natuur, milieu en klimaat.

Lees het rapport Als verdwijnt wat ons beschermt