FNV: Volledige openheid nodig over mondkapjesbeleid tijdens coronapandemie
‘De centrale vraag is of de veiligheid van zorgmedewerkers altijd leidend is geweest bij de keuzes die toen zijn gemaakt'
FNV wil dat tot op de bodem wordt uitgezocht welke afwegingen hebben geleid tot het mondkapjesbeleid in de ouderenzorg tijdens de coronapandemie. Aanleiding zijn nieuwe onthullingen bij Nieuwsuur waaruit blijkt dat lobby vanuit de ouderenzorg mogelijk invloed heeft gehad op de communicatie van de overheid over het gebruik van mondkapjes. Zorgmedewerkers hebben recht op volledige openheid over de keuzes die destijds zijn gemaakt.
‘De mensen die in verpleeghuizen, thuiszorg en andere zorginstellingen werkten, hebben recht op de waarheid’, zegt Feli Escarabajal, bestuurder Zorg & Welzijn bij FNV. ‘De centrale vraag is of de veiligheid van zorgmedewerkers altijd leidend is geweest bij de keuzes die toen zijn gemaakt. Als daar twijfel over bestaat, moet de parlementaire enquêtecommissie dat volledig onderzoeken. Zorgmedewerkers werkten immers in een onzekere periode, vaak zonder voldoende bescherming, terwijl zij dagelijks zorg verleenden aan kwetsbare mensen.’
Veiligheid op de eerste plaats
FNV waarschuwde al vroeg in de pandemie voor tekorten aan beschermingsmiddelen, onduidelijke richtlijnen en onveilige situaties voor zorgmedewerkers. De vakbond drong herhaaldelijk aan op richtlijnen gebaseerd op veiligheid en niet op schaarste, en pleitte later voor compensatie van zorgmedewerkers die langdurig ziek werden door covid en long covid.
‘Wij voelden ons vaak niet gehoord’, zegt Nina Cuijpers, zorgmedewerker en FNV-kaderlid. ‘Terwijl collega's ziek werden en bewoners overleden, kregen wij regelmatig te horen dat de richtlijnen voldoende bescherming boden. De onthullingen maken duidelijk waarom zoveel zorgmedewerkers nog steeds vragen hebben over die periode.’
FNV roept op tot:
- Volledige openheid over de totstandkoming van het mondkapjesbeleid;
- Onderzoek naar de rol van betrokken organisaties en overheidsinstanties in de besluitvorming;
- Erkenning van de fysieke en emotionele gevolgen voor zorgmedewerkers, cliënten en nabestaanden;
- Officiële excuses voor gemaakte fouten;
- Een onafhankelijke verkenning naar een collectieve compensatieregeling voor zorgmedewerkers die als gevolg van het gevoerde beleid risico hebben gelopen op gezondheidsschade, inkomensverlies of andere nadelige gevolgen hebben ondervonden;
Daarnaast wil FNV dat werknemers bij toekomstige pandemieën en andere calamiteiten vertegenwoordigd zijn in calamiteiten- en crisisteams binnen zorgorganisaties, zodat veiligheidsmaatregelen niet uitsluitend door bestuurders, beleidsmakers of overheden worden bepaald.
Recht op antwoorden
‘De grootste fout zou zijn als we hier niets van leren. Juist de mensen die dagelijks aan het bed stonden moeten bij een volgende crisis vanaf dag één mee kunnen praten over maatregelen die hun veiligheid raken. Zorgmedewerkers mogen echt nooit meer in een situatie terechtkomen waarin achteraf onduidelijk is of hun veiligheid wel op de eerste plaats stond’, aldus Escarabajal”
De coronapandemie heeft diepe sporen achtergelaten in de zorg. Veel medewerkers, cliënten en nabestaanden dragen de gevolgen daarvan nog iedere dag met zich mee. Zij verdienen antwoorden, erkenning en rechtvaardigheid.
