Het huidige pensioenstelsel komt uit de jaren ’50 van de vorige eeuw. In de meeste gezinnen was de man de kostwinner en bleef hij 40 jaar bij dezelfde werkgever in dienst werken. Er is sindsdien veel veranderd. De opbouw van de bevolking, de economie en de arbeidsmarkt zijn anders dan vroeger.

Mensen werken niet meer hun hele leven bij één werkgever. Ze veranderen vaker van baan of werken een tijdje voor zichzelf. Mensen worden ook steeds ouder en genieten dus langer van hun pensioen. Het is belangrijk dat het pensioenstelsel daarmee rekening houdt.

Daarom heeft het kabinet samen met werknemers- en werkgeversorganisaties een pensioenakkoord gesloten. Daarin staan nieuwe afspraken over pensioenen en de AOW-uitkering. Het vernieuwde pensioenstelsel moet uiterlijk ingaan op 1 januari 2028 voor alle Nederlanders.

Werknemers- en werkgeversorganisaties in de sector Overheid, zijn met het pensioenfonds gezamenlijk verantwoordelijk voor de pensioenregeling van het ABP. Zij kiezen uiteindelijk voor de nieuwe regelingen. Dus deze organisaties moeten goed nadenken over de keuzes die zij maken en daarbij hun achterban goed informeren.

De onderhandeling en besluitvorming vindt plaats in de Pensioenkamer ABP. Die bestaat uit vertegenwoordigers van werknemers- en werkgeversverenigingen en het bestuur van ABP. De FNV-bonden hebben drie vertegenwoordigers in de Pensioenkamer ABP.

De huidige pensioenregeling van het ABP is een uitkeringsregeling. In zo’n regeling zijn afspraken gemaakt over de hoogte die jouw pensioen kan bereiken. De financiële gezondheid van het pensioenfonds (de dekkingsgraad) bepaalt daarbij of de pensioenen worden verhoogd (indexering) of verlaagd. Om de pensioenen waar te kunnen maken, moeten pensioenfondsen nu veel reserves in kas houden. Dit zorgde er de afgelopen jaren voor dat de pensioenen niet konden meegroeien met de stijgende prijzen. Ook werden de  pensioenen in 2011 zelfs verlaagd, wat natuurlijk zeer onwenselijk en onrechtvaardig was.

Straks stapt het ABP net als  alle pensioenfondsen, over naar de zogenaamde premieregeling. Daarin zijn afspraken gemaakt over de hoogte van de premie, niet over de hoogte van de pensioenen. Deze premie wordt, steeds meer, groen belegd. Zo heeft ABP besloten om vanaf 2022 niet meer te investeren in bedrijven als Shell. De hoogte van je toekomstige pensioen hangt directer af van de resultaten van de beleggingen dan nu het geval is. Het is dan duidelijker dat pensioenfondsen geen garanties kunnen geven over de hoogte van het uiteindelijke pensioen. De verwachting is dat dit voor iedereen een beter pensioen oplevert, omdat pensioenfondsen minder reserves in kas hoeven te houden.

Bij de solidaire premieregeling heeft iedereen een eigen deel van een gezamenlijke pensioenpot die gezamenlijk belegd is. De waarde van de pensioenpot kan wisselen en hangt af van de beleggingsresultaten. Er zijn daarbij manieren bedacht om al te grote tegenvallers te voorkomen, bijvoorbeeld door de solidariteitsreserve. Solidair betekent dat we samen de risico’s delen.

Het zorgt er voor dat als er tegenslag is, je er niet alleen voor staat. Bijvoorbeeld als je arbeidsongeschikt wordt en je niet meer kan werken. En als je overlijdt betalen we met z’n allen mee aan het nabestaandenpensioen van je achtergebleven partner of dierbaren. Hiermee ontstaat er solidariteit tussen alle generaties.

De FNV moet, samen met de andere vertegenwoordigers in de Pensioenkamer, naast de keuze voor de juiste regeling ook een beslissing nemen hoe om te gaan met bestaande en opgebouwde pensioenaanspraken en rechten van de deelnemers. Het wel of niet invaren. Invaren betekent dat het huidige pensioenvermogen ondergebracht wordt in de nieuwe pensioenregeling. Ofwel het collectief omzetten van de bestaande pensioenen en pensioenaanspraken naar de nieuwe regeling waarbij  in de nieuwe wet is opgenomen dat er geen individueel bezwaarrecht mogelijk is. In de nieuwe wet wordt invaren als standaard gezien. Pensioenfondsen kunnen hier alleen gemotiveerd van afwijken.

Als we niet kiezen voor invaren, krijgt het ABP er feitelijk een tweede pensioenregeling bij. Dat betekent dat de deelnemers met twee soorten opbouw te maken krijgen: de bestaande opbouw in de huidige pensioenregeling en de nieuwe opbouw in de solidaire premieregeling. De huidige gepensioneerden moeten dan hun eigen ‘boontjes gaan doppen’, want er is geen mogelijkheid meer om risico’s te blijven delen tussen jongeren en ouderen. Naast administratieve en communicatieve last wordt een dergelijke dubbele regeling ook duurder. Uiteindelijk moet er op inhoudelijke gronden en in het belang van de deelnemers en de FNV-achterban een goed besluit genomen worden over invaren.