Neurodiversiteit op de werkvloer

Wat is neurodivergentie?

Iedereen is en denkt anders, maar in onze maatschappij zien we bepaalde dingen als ‘normaal’. Als iemands hersenen op een andere manier functioneren, noemen we die persoon neurodivergent. Dat kan autisme, ADHD, dyslexie, dyscalculie, een obsessief compulsieve stoornis, gilles de la tourette of iets anders zijn. Neurodivergentie is een verzamelterm en is dus voor iedereen anders.

Wat ervaren neurodivergente mensen op de werkvloer?

Mensen met een neurodivergente diagnose als ADHD, autisme, hoogbegaafdheid, of iets anders kunnen in hun werk tegen problemen aanlopen. Je bent bijvoorbeeld sneller overprikkeld, hebt wat meer tijd nodig om instructies te begrijpen, raakt sneller afgeleid, vindt sociaal contact met collega’s lastig of voelt spanning bij vergaderingen. Ieder mens is anders en kan dus ook tegen andere dingen aanlopen.

Aan de andere kant ervaar je waarschijnlijk als neurodivergent persoon ook juist voordelen in je werk. Je bent bijvoorbeeld creatiever dan je collega’s, ziet snel verbanden, kunt goed analyseren, voelt stemmingen beter aan, leert snel nieuwe dingen of bedenkt de beste oplossingen. Neurodivergentie maakt jou wie je bent en daarom ook een waardevolle collega en werknemer.

Moet je vertellen over neurodivergentie?

Je moet niks. Als je neurodivergent bent, is dat jouw zaak. Je bent dus niet verplicht om je baas en collega’s hierover te vertellen. Aan de andere kant is het ook niets om je voor te schamen. Als er een veilige sfeer op de werkvloer hangt, kan het fijn zijn om meer over jezelf te delen. Helaas heerst er soms nog een stigma rond neurodivergente diagnoses, maar je bent niet je diagnose. Voel dus zelf aan waar je je prettig bij voelt.

Soms is het wel handig om het met je werkgever te bespreken. Bijvoorbeeld omdat je tegen een probleem aanloopt. Of omdat een kleine aanpassing voor jou prettiger werkt. Vraag in dat geval een gesprek aan met je leidinggevende en leg uit hoe je hoofd werkt en waar je behoefte aan hebt.

Welke regelingen voor neurodivergente mensen zijn er?

In de wet staat jammer genoeg niets vastgelegd over rechten voor mensen met psychische aandoeningen. Maar je werkgever moet zich wel inzetten zodat jij op een gezonde manier je werk kan doen.

Voor neurodivergente mensen zijn prikkels als geluid, fel licht en temperatuur vaak overweldigend. Een stille werkruimte, thuiswerken of een noise cancelling koptelefoon kunnen dan al helpen. Bedrijven hebben vaak een potje waar zo’n koptelefoon of apparatuur om thuis te werken uit vergoed worden. Ook zijn er vaak potjes voor persoonlijke ontwikkeling, zoals trainingen of cursussen. Niet elke cursus werkt even goed als je neurodivergent bent. Gelukkig bestaan er speciale trainingen voor neurodivergente mensen van experts die precies weten hoe ze jou kunnen helpen opbloeien.

Hoe ga je om met werkproblemen door neurodivergentie?

Veel werkvloeren zijn ingericht op mensen met een ‘standaardbrein’. Werkgevers weten vaak niet zo goed hoe ze hun organisatie kunnen aanpassen zodat neurodivergente mensen er ook fijn inpassen. Daardoor kan jij tegen problemen aanlopen. Een veilig gesprek over dit onderwerp kan hierbij helpen. Leg daarin uit hoe jouw hoofd werkt en hoe jij je werk nog beter kan doen. Heb je bijvoorbeeld vaker behoefte aan wat rust, het zelf bepalen van je werktijden of het overslaan van een vergadering? Geef dat aan en leg uit waarom jij op die manier beter je werk kan doen.

Reageert je werkgever niet zo begripvol als gehoopt? Of krijg je niet de hulp waar je om vraagt? Stap dan naar de vertrouwenspersoon binnen het bedrijf. Of neem contact op met de FNV,