FNV blij met advies staatscommissie
Overheid moet stoppen met dataprofilering
De FNV is blij met het advies van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme om direct te stoppen met dataprofilering door de overheid. Volgens de vakbond bevestigt het rapport wat de FNV al jaren zegt: het gebruik van risicoprofielen en algoritmes leidt tot discriminatie, wantrouwen en grote problemen voor burgers.
‘Dit advies is een belangrijke erkenning voor alle mensen die jarenlang slachtoffer zijn geworden van discriminerende systemen’, zegt Maureen van der Pligt, bestuurder FNV Uitkeringsgerechtigden. ‘Wij waarschuwen hier al heel lang voor. Mensen worden niet gezien als mens, maar als risico. Dat maakt levens kapot.’
Profilering vs. rechtsstaat
De staatscommissie stelt dat het geautomatiseerd analyseren van persoonsgegevens van mensen door de overheid op gespannen voet staat met de rechtsstaat. Vooral mensen in kwetsbare posities lopen volgens de commissie extra risico om onterecht gecontroleerd of verdacht gemaakt te worden.
De FNV wijst onder meer op de toeslagenaffaire en fraude-controles binnen de sociale zekerheid, waarbij mensen onterecht als verdachte werden aangemerkt. Volgens de vakbond is er een patroon ontstaan waarbij algoritmes en risicomodellen vooral kwetsbare groepen raken.
Van der Pligt: ‘De overheid moet stoppen burgers te behandelen alsof ze potentiële fraudeurs zijn. Iedereen heeft recht op een eerlijke en gelijke behandeling en op bescherming van zijn privacy. Het kabinet moet dit advies daarom snel overnemen.’
Discriminatie
De staatscommissie noemt het automatische analyseren van persoonsgegevens een ‘uitdijend en moeilijk te begrenzen fenomeen’ en waarschuwt voor discriminatie en verlies van vertrouwen in de overheid. Ook ontbreekt het volgens de onderzoekers vaak aan transparantie en onafhankelijke controle op de processen.
De FNV vindt dat de overheid nu eindelijk lessen moet trekken uit eerdere schandalen. Volgens de vakbond moet de menselijke maat terugkomen in de uitvoering van wetten en regels. ‘Technologie mag nooit belangrijker worden dan mensenrechten’, aldus Van der Pligt. ‘De overheid hoort burgers te beschermen, niet zonder uitleg in een risicosysteem te stoppen.’
