FNV Handel roept werknemers op zich te melden bij de vakbond als hun werkgever géén cao wil afspreken, maar wel bedenkelijke alternatieven aanbiedt. De vakbond spreekt regelmatig werknemers die bij concerns werken die een cao afhouden, maar in plaats daarvan wel goede sier proberen te maken met een 'kortingsbonnen-app'. ‘Dit is in feite een moderne variant op het wekelijks uitdelen van loonzakjes in de kroeg’, zegt FNV-voorzitter Hans Spekman.
De FNV heeft er niets op tegen als werkgevers extraatjes aan werknemers aanbieden. Maar dat kan nooit cao-loonafspraken vervangen. Toch ziet FNV Handel dat concerns als Eye Care en Beter Horen géén cao willen afspreken, maar wel in zee gaan met kortingsapp Alleo. Via die app kunnen werkenden korting krijgen bij bijvoorbeeld HelloFresh, Albert Heijn of op een swapfiets.
‘Het is bizar dat er in de optiek-branche geen cao is. Er zijn zoveel problemen die alleen in een cao kunnen worden opgelost. Kijk naar al die vakkrachten met een mbo-opleiding die maar net ietsje boven minimumloon verdienen. Ik spreek zo veel opticiens die onbetaald werk verrichten buiten de openingstijden van de winkel. Zij willen een cao met inflatiecorrectie, geen korting op een swapfiets’, zegt Linda Vermeulen, vakbondsbestuurder FNV Handel.
Concerns als Eye Care communiceren over de Alleo app alsof het iets moderns is, met woorden als ‘persoonlijk, flexibel en digitaal’. ‘Maar als je goed kijkt, is het een veredeld digitaal bonnenboekje. Uiteindelijk zijn het niet de werknemers die hier baat bij hebben, maar de aangesloten bedrijven’, aldus Vermeulen.
In Nederland valt momenteel 73% van de werknemers onder een cao, terwijl dat volgens Europese richtlijnen ten minste 80 % moet zijn. Vermeulen: ‘Een cao met inflatiecorrectie betekent keuzevrijheid. Want als in een cao een goede loonsverhoging wordt afgesproken, krijg jij dat geld. Vervolgens bepaal je helemaal zelf of je daarvan boodschappen doet bij Albert Heijn, Jumbo of op de markt, je energierekening betaalt of ermee op vakantie gaat. In zo’n kortingsbonnen-app mag je alleen kiezen uit de mogelijkheden die de werkgever en het platform voor je hebben klaargezet. Dat is geen vrijheid, maar juist een beperking ervan.’
De FNV ziet in de optiek een soortgelijke trend die ook gaande is bij bijvoorbeeld huisartsenpraktijen en dierenartsen. Kapitaalgestuurde concerns kopen particuliere zaken op, met de focus om snel geld te verdienen, en met weinig oog voor goede zorg. Werknemers maken zich hier terecht zorgen over.
De Alleo-app is eigendom van het Finse techbedrijf Epassi. Daarachter zitten de internationale private-equitybedrijven TA Associates en Warburg Pincus, die samen een meerderheidsbelang in het bedrijf hebben. Vermeulen: ‘Arbeidsvoorwaarden zijn geen product waar investeerders zoveel mogelijk rendement uit moeten persen. Ze zijn van werknemers. En dat moet zo blijven.’