De FNV is geschokt maar niet verrast dat cliënten met een biculturele achternaam harder worden aangepakt bij fraudeonderzoeken en over de cultuur van racisme en grensoverschrijdend gedrag bij de afdeling Handhaving van het UWV. Dit schaadt het vertrouwen in de overheid, terwijl na de Toeslagenaffaire en Parlementaire Enquêtecommissie Fraudebestrijding en Dienstverlening ook het UWV lessen had moeten en kúnnen trekken.
Dat dit al 10 maanden bekend was en dat UWV en ministerie er niet naar handelden noemt FNV-vicevoorzitter ‘onverantwoordelijk en neigen naar bestuurlijke nalatigheid’. FNV-vicevoorzitter Nine Kooiman: ‘Het is verwerpelijk dat mensen op basis van hun achternaam anders wordt behandeld. Racisme of discriminatie horen geen plaats te hebben in de samenleving en zeker niet bij een overheidsinstantie. Artikel 1 van de grondwet, het gelijkheidsbeginsel en discriminatieverbod, zouden bij een overheidsinstantie op nummer 1 moeten staan. Met de toeslagenaffaire in het achterhoofd zou hier ook onafhankelijke partij op moeten meekijken en samen maatregelen treffen.’
De FNV heeft in- en extern al vaker gewezen op problemen bij de afdeling Handhaving. De vakbond is getergd over de onwil die er tot op heden heerste binnen het UWV op onwillige en de gebrekkige controle op het UWV door het ministerie. Er heerst een doofpotcultuur bij het management van het UWV die er op gericht is signalen van personeel te parkeren en misstanden toe te dekken in plaats van op te lossen.
Etienne Haneveld, FNV-bestuurder bij het UWV: ‘Er is geen ambtelijke tegenspraak georganiseerd binnen het UWV. Je kunt als werknemer naar de vertrouwenspersoon of het bureau integriteit maar zo blijven het allemaal ‘incidenten’ zonder opvolging en gebeurt er niets met de werkcultuur of het systeem. Dat kan echt anders en dat moet ook anders.’
Naast de misstanden moeten de richtlijnen en algoritmes die het UWV hanteert grondig tegen licht gehouden worden. Daar moeten de nieuwe bestuursvoorzitter en de regeringscommissaris niet alleen keihard mee aan de slag maar er moeten wat de FNV betreft ook aantoonbare resultaten uit volgen vindt Erica Hemmes, FNV Bestuurder Uitkeringsgerechtigden: ‘Uitkeringsgerechtigden hebben recht op een uitkering omdat ze daar premie voor betaald hebben maar de klant wordt door het UWV behandeld als potentiele fraudeur. Het gaat niet alleen om racisme en discriminatie bij Handhaving maar ook om de algoritmes van hun systemen. Dat is gewoon de Toeslagenaffaire nog een keer dunnetjes over doen. Het is hoog tijd dat de jacht op de uitkeringsgerechtigde wordt gestopt en een rechtvaardige behandeling en hulp weer terugkeren bij het UWV.’