FNV start enquête over vrijheid van meningsuiting onder ambtenaren

'Een sterke overheid kan niet zonder tegenspraak'

Portret Lennart Rietman
Door Lennart Rietman 24 maart 2026

De FNV lanceert een landelijke enquête onder ambtenaren van van decentrale overheden, zoals gemeenten. Met de vragenlijst wil de vakbond inzicht krijgen in hoeverre ambtenaren zich vrij voelen om hun mening te geven over beleid en maatschappelijke kwesties. De uitkomsten vanuit de gemeentelijke sector worden gebruikt om aanbevelingen te doen aan de nieuwe colleges van B&W die na de gemeenteraadsverkiezingen aantreden.

Ambtenaren werken in het belang van de samenleving en leggen daarvoor een ambtseed af. Tegelijkertijd zijn zij ook werknemers met rechten, zoals het recht op vrijheid van meningsuiting. In de praktijk blijkt dat deze twee aspecten soms met elkaar botsen. Kun je je kritisch uitspreken over beleid? Kun je zonder zorgen een mening delen op sociale media of deelnemen aan een demonstratie? Veel ambtenaren balanceren dagelijks tussen hun eigen overtuigingen en de politieke realiteit van hun organisatie.

Een sterke overheid kan niet zonder tegenspraak

‘Een sterke overheid kan niet zonder tegenspraak’, zegt Marieke Manschot, bestuurder FNV Overheid. ‘ Ambtenaren zien elke dag wat er beter kan, maar voelen zich lang niet altijd vrij om zich daarover uit te spreken. Tegenspraak wordt te vaak gezien als lastig en dat is zorgelijk. Dat kan een negatieve invloed hebben op het werkklimaat en op de kwaliteit van de publieke dienstverlening.’

Belangrijk moment na verkiezingen

Na de gemeenteraadsverkiezingen gaan straks overal in het land nieuwe colleges van B&W aan de slag. Volgens de FNV is het essentieel dat zij kunnen rekenen op ambtenaren die hun vakkennis en inzichten vrij kunnen delen. ‘Goede besluitvorming vraagt om een ambtelijke organisatie waarin ruimte is voor kritische geluiden’, aldus Manschot. ‘De aanbevelingen uit deze enquête geven we mee aan de nieuwe bestuurders in het hele land. En natuurlijk nemen we ze mee in de onderhandelingen voor de nieuwe cao.’

Enquête

Met de enquête wil de FNV in kaart brengen waar ambtenaren tegenaan lopen. Vragen die onder meer worden gesteld:

  • Hoe vrij voel jij je om je mening te geven over beleid binnen jouw organisatie?
  • Heb je weleens getwijfeld of je je mening kon geven zonder gevolgen voor je werk of positie?
  • Vind jij dat jouw organisatie voldoende ruimte biedt voor tegenspraak?

Ambtenaren van decentrale overheden worden opgeroepen om de enquête in te vullen en zo bij te dragen aan een sterker en gezonder werkklimaat binnen de overheid.

Cookies op websites van de FNV

De FNV gebruikt functionele cookies die noodzakelijk zijn om de websites goed te laten functioneren. Deze cookies gebruiken net als de statistische cookies geen persoonsgegevens. Met jouw toestemming gebruiken we ook marketing cookies. Hieronder kun je toestemming geven voor het gebruik van cookies.

Functionele cookies: zijn noodzakelijk voor de basisfunctionaliteit van de website. Deze kunnen niet worden uitgeschakeld.

Statistische cookies

:

helpen ons te begrijpen hoe bezoekers onze website gebruiken (paginaweergaven, klikgedrag). Deze gegevens worden anoniem gemeten en gedeeld met drie externe partners.

Marketing cookies

:

worden gebruikt om onze diensten via online advertenties onder de aandacht te brengen. Bij acceptatie van marketing cookies delen wij je persoonsgegevens met vier externe partners voor retargeting en advertentiepersonalisatie.

Kijk voor meer informatie op onze cookiepagina.