De FNV lanceert een landelijke enquête onder ambtenaren van van decentrale overheden, zoals gemeenten. Met de vragenlijst wil de vakbond inzicht krijgen in hoeverre ambtenaren zich vrij voelen om hun mening te geven over beleid en maatschappelijke kwesties. De uitkomsten vanuit de gemeentelijke sector worden gebruikt om aanbevelingen te doen aan de nieuwe colleges van B&W die na de gemeenteraadsverkiezingen aantreden.
Ambtenaren werken in het belang van de samenleving en leggen daarvoor een ambtseed af. Tegelijkertijd zijn zij ook werknemers met rechten, zoals het recht op vrijheid van meningsuiting. In de praktijk blijkt dat deze twee aspecten soms met elkaar botsen. Kun je je kritisch uitspreken over beleid? Kun je zonder zorgen een mening delen op sociale media of deelnemen aan een demonstratie? Veel ambtenaren balanceren dagelijks tussen hun eigen overtuigingen en de politieke realiteit van hun organisatie.
‘Een sterke overheid kan niet zonder tegenspraak’, zegt Marieke Manschot, bestuurder FNV Overheid. ‘ Ambtenaren zien elke dag wat er beter kan, maar voelen zich lang niet altijd vrij om zich daarover uit te spreken. Tegenspraak wordt te vaak gezien als lastig en dat is zorgelijk. Dat kan een negatieve invloed hebben op het werkklimaat en op de kwaliteit van de publieke dienstverlening.’
Na de gemeenteraadsverkiezingen gaan straks overal in het land nieuwe colleges van B&W aan de slag. Volgens de FNV is het essentieel dat zij kunnen rekenen op ambtenaren die hun vakkennis en inzichten vrij kunnen delen. ‘Goede besluitvorming vraagt om een ambtelijke organisatie waarin ruimte is voor kritische geluiden’, aldus Manschot. ‘De aanbevelingen uit deze enquête geven we mee aan de nieuwe bestuurders in het hele land. En natuurlijk nemen we ze mee in de onderhandelingen voor de nieuwe cao.’
Met de enquête wil de FNV in kaart brengen waar ambtenaren tegenaan lopen. Vragen die onder meer worden gesteld:
Ambtenaren van decentrale overheden worden opgeroepen om de enquête in te vullen en zo bij te dragen aan een sterker en gezonder werkklimaat binnen de overheid.