Veelgestelde vragen over werken met UF-schuim
De antwoorden lees je hier
Er is veel ophef over het isoleren van woningen met UF‑schuim. De GGD pleit voor een verbod vanwege gezondheidsklachten bij bewoners. Ook werknemers die het schuim aanbrengen lopen risico’s door blootstelling aan gevaarlijke stoffen. De FNV komt daarom op voor hun belangen en zet in op een verbod. Werknemers die met UF‑schuim werken of hebben gewerkt kunnen zich melden bij het FNV‑meldpunt.
UF‑schuim staat voor ureumformaldehydeschuim. Het is een isolatiemateriaal dat wordt gemaakt door ureum en formaldehyde met elkaar te mengen. Daarbij ontstaat een schuim dat in vloeibare vorm in spouwmuren wordt gespoten en daarna uithardt. Tijdens het aanbrengen en tijdens het uitharden komt formaldehydegas vrij. Formaldehyde is een kleurloos gas, waar werknemers gezondheidsklachten van kunnen krijgen.
Korte blootstelling
Formaldehyde kan klachten geven aan de ogen, neus en keel. Dat komt omdat deze plekken het eerst in contact komen met het gas. Wanneer werknemers kort worden blootgesteld aan formaldehyde, kunnen ze snel merken dat hun ogen gaan prikken of branden. Vaak begint het met lichte irritatie en een prikkelende geur die opvalt zodra het gas in de lucht zit.
Hoge blootstelling
Als de blootstelling hoger wordt, dan kunnen ook de neus en keel gaan irriteren. Werknemers krijgen dan klachten zoals tranende ogen, niezen, hoesten, misselijkheid en een benauwd gevoel. Deze klachten ontstaan meestal al vrij snel na contact met het gas.
Contacteczeem
Er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat formaldehyde zorgt voor een allergische reactie van de luchtwegen. Contacteczeem kan echter wel voorkomen. Dit komt door contact met UF-schuim waar veel formaldehyde inzit.
Kankerverwekkend
Formaldehyde kan op de lange termijn kanker veroorzaken en is door het RIVM opgenomen in de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). ZZS moeten met voorrang worden aangepakt, omdat de stoffen gevaarlijk zijn voor mens en milieu. Werknemers die jarenlang formaldehyde inademen hebben een grotere kan op kanker in de (neus)keelholte.
Formaldehyde heeft in Nederland wettelijke grenswaarden om werknemers te beschermen. Deze grenswaarde is terug te vinden in de Databank Grenswaarden Stoffen op de Werkplek van de SER. Deze grenswaarden geven aan hoeveel formaldehyde werknemers ‘veilig’ mogen inademen. Voor formaldehyde geldt een zogenaamd Tijd Gewogen Gemiddelde (TGG) van 0,15 mg/m³ over een hele werkdag van 8 uur. Voor korte pieken geldt een hogere grens van 0,5 mg/m³ als gemiddelde over 15 minuten. Deze regels gelden sinds 1 januari 2007 en zijn gebaseerd op een onderzoeksrapport van de Gezondheidsraad uit 2003. FNV vindt dat er zo min mogelijk gewerkt moet worden met kankerverwekkende stoffen. Gezondere alternatieven moeten ingezet worden waar het kan. Het werken met UF-schuim moet daarom verboden worden, omdat er andere manieren zijn om woningen te isoleren.
De werkgever moet ervoor zorgen dat werknemers veilig en gezond kunnen werken. Dat betekent dat gevaarlijke stoffen, zoals formaldehyde, zoveel mogelijk vervangen moeten worden door een veiliger alternatief. Woningen kunnen ook op andere manieren worden geïsoleerd dan met UF‑schuim, zodat werknemers en bewoners niet met formaldehyde in aanraking komen. Als voorkomen niet mogelijk is en er toch blootstelling kan zijn, dan moet de werkgever altijd zorgen dat de grenswaarden niet worden overschreden. Er moeten daarom metingen worden gedaan om te controleren hoeveel formaldehyde er in de lucht zit. De werkgever moet deze risico’s opnemen in de verplichte risico‑inventarisatie en ‑evaluatie (RI&E). Werknemers hebben het recht om deze informatie in te zien. In de RI&E moeten ook de maatregelen staan om werknemers te beschermen tegen gevaarlijke stoffen.
In de media wordt er veel gesproken over de gezondheidsklachten van bewoners. Het is niet gek dat werknemers zich ook zorgen maken, omdat zij de samenstelling van het UF-schuim moeten controleren en aanbrengen in woningen. Het is goed om met de collega’s hierover het gesprek aan te gaan om de ervaringen en zorgen met elkaar te delen. Een melding doen bij het FNV-meldpunt is ook een mogelijkheid. Verder heeft iedere werknemer het recht om een gesprek te voeren met de bedrijfsarts. Dit kan ook zonder dat er sprake is van verzuim. De bedrijfsarts kan dan controleren of de klachten worden veroorzaakt door het werk en hierover advies geven. Dit gesprek is vertrouwelijk en mag zonder toestemming van de werknemer niet worden gedeeld met de werkgever.
