Coalitie eist landelijke groennormen: 'Versteende buurten worden gevaarlijk heet'

Ruim 800.000 Nederlanders wonen in sterk versteende buurten met te weinig openbaar groen, terwijl hittestress volgens het RIVM nu al leidt tot circa 250 extra sterfgevallen per jaar. Zonder aanvullende maatregelen kan dat aantal oplopen tot 3.800 sterfgevallen per jaar in 2050. Een brede coalitie van maatschappelijke organisaties roept het kabinet vandaag op om landelijke minimumnormen voor groen en bomen vast te leggen en gemeenten financieel te

Deze oproep staat centraal in het manifest Groene ruimte, koele steden, dat vandaag wordt gepresenteerd tijdens het hittesymposium van de Hogeschool van Amsterdam. Naast initiatiefnemer Natuur & Milieu ondertekenen ook FNV, Aedes, Woonbond, Vereniging Eigen Huis, Nationaal Huidfonds, Jantje Beton, ANBO-PCOB, IVN Natuureducatie, Beweegalliantie, Werklandschappen van de Toekomst, ANWB, Trees for All, Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling, JOGG, Klimaatverbond Nederland en Hogeschool van Amsterdam het manifest. Tegelijkertijd start de coalitie een landelijke petitie[KL1]  waarmee mensen hun steun voor deze oproep kunnen uitspreken

Nederland krijgt steeds vaker te maken met langdurige hittegolven. In binnensteden wonen en werken mensen in buurten die tot 8 graden warmer kunnen zijn dan buitengebieden, blijkt uit cijfers van de Atlas voor de Leefomgeving. Op straat kan de gevoelstemperatuur tijdens hete dagen oplopen tot wel 45 graden Celsius. In versteende buurten ontbreken bovendien vaak bomen en andere schaduwrijke plekken, waardoor mensen minder beschermd zijn tegen hitte én schadelijke Uv-straling.

“Groen is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor gezonde en leefbare buurten,” zegt Rob van Tilburg, directeur programma’s bij Natuur & Milieu. “De gevolgen van hitte raken niet iedereen even hard. Juist in versteende buurten ontbreken vaak schaduw, koele plekken, grote bomen en toegankelijke groene plekken.”

“Ook voor werkenden levert dit risico’s op,” vult Joosje de Lang, bestuurslid bij FNV, aan. “Werken in de buitenlucht of in een te warm gebouw levert reële risico's op voor de veiligheid en gezondheid. Meer groen helpt de temperatuur op straat en in panden te verlagen.”

Naast gezondheidsrisico’s zorgt hitte ook voor afnemende leefbaarheid in buurten. Mensen blijven vaker binnen, publieke ruimtes worden minder bruikbaar en hitte heeft gevolgen voor bewoners, werkenden en bezoekers van steden. Ook neemt de schade door droogte, hitte en extreme neerslag toe. Volgens ingenieursadviesbureau Sweco kan de economische schade door klimaatverandering zonder aanvullende maatregelen oplopen tot tientallen miljarden euro’s richting 2050.

Landelijke regie nodig voor gezonde buurten

De coalitie roept de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) daarom op om landelijke minimumnormen voor groen en boomkroonbedekking vast te leggen, gemeenten financieel en beleidsmatig te ondersteunen bij vergroening en een actieplan op te stellen om uiterlijk in 2035 de meest versteende buurten aan te pakken. Volgens de organisaties kunnen gemeenten deze opgave niet alleen uitvoeren en is landelijke regie noodzakelijk.

Ook burgers kunnen zich aansluiten bij de oproep

De coalitie roept niet alleen de politiek op om in actie te komen. Ook inwoners en werkenden kunnen hun steun uitspreken voor meer groen en verkoeling in hun buurt. Daarom start vandaag een landelijke petitie waarin het kabinet wordt opgeroepen landelijke groennormen vast te leggen, gemeenten beter te ondersteunen bij vergroening en de meest versteende buurten versneld aan te pakken.

Met de petitie wil de coalitie laten zien dat de behoefte aan gezonde, groene en hittebestendige buurten breed leeft onder Nederlanders. De petitie is vanaf vandaag te ondertekenen op deze webpagina.