Misbruik van flexwerk voorkomen kan alleen als arbeidsmarktpakket heel blijft

Vandaag behandelt de Tweede Kamer de Flexwet. De FNV roept het parlement op de Flexwet alleen aan te nemen als dat als totaalpakket gebeurt. De samenhang met andere maatregelen rond de arbeidsmarkt moet daarbij nadrukkelijk bewaakt worden. Wat de FNV betreft kan dat in ieder geval niet zonder dat ook schijnzelfstandigheid wordt aangepakt.

FNV-vicevoorzitter Jacqie van Stigt: ‘Het heeft geen zin om misbruik van tijdelijke en oproepcontracten aan te pakken als tegelijkertijd de deur naar schijnzelfstandigheid wagenwijd open blijft staan. Alleen een samenhangende aanpak zorgt ervoor dat werkenden echt meer zekerheid krijgen.’ 

Oproep aan politiek: houd vast aan afspraken

De FNV benadrukt dat het arbeidsmarktpakket gebaseerd is op eerder gemaakte afspraken tussen sociale partners en kabinet, en roept de politiek die te respecteren. ‘We merken dat de politiek de neiging heeft om te shoppen in maatregelen en tot nu toe lak lijkt te hebben aan afspraken waar al jaren over is onderhandeld. Als dit kabinet en Kamer ons terug aan tafel willen, helpt het als dit wetsvoorstel en het hele arbeidsmarktpakket in zijn geheel wordt aangenomen’, aldus vicevoorzitter Van Stigt. Maar dat is niet alles: ‘In sectoren waar onzeker werk de norm is geworden, is een mentaliteitsverandering noodzakelijk. We moeten ons afvragen of we ondernemingen die afhankelijk zijn van structureel onzeker en onderbetaald werk wel moeten willen. Iemand betaalt daar altijd de prijs voor.’ 

Misbruik van onzeker werk moet stoppen

Volgens de FNV is de flexwet een essentieel onderdeel van een breder pakket aan maatregelen dat meer zekerheid over werk, inkomen en werktijden moet opleveren. Inmiddels heeft ongeveer 40 procent van de beroepsbevolking een onzeker contract, zoals tijdelijk werk, uitzendwerk een oproepcontract of als zzp’er. ‘Door de huidige regels en het gebrek aan handhaving kunnen werkgevers onzeker werk blijven inzetten om kosten te drukken en risico’s op werkenden af te wentelen. Daar moet echt een einde aan komen, aldus van Stigt. ‘Het gevolg is dat mensen geen zekerheid hebben over hun inkomen, gezondheidsklachten krijgen en het krijgen van kinderen, samenwonen of andere belangrijke levenskeuzes uitstellen. Het leven van jongeren staat hierdoor te lang in de pauzestand.’ Naast jongeren worden ook arbeidsmigranten volgens de vakbond onevenredig vaak getroffen. 

Negatieve gevolgen voor economie en samenleving

De economie zelf loopt ook schade op volgens de FNV. Tijdens de coronacrisis werd duidelijk hoe funest de doorgeslagen flexibilisering is voor de samenleving. Mensen met onzeker werk zaten vrijwel direct zonder werk en zonder inkomen. Daarnaast investeren bedrijven die sterk afhankelijk zijn van flexibele en goedkope arbeid minder in productiviteit, scholing en re-integratie. Terwijl flexwerk zorgt voor een groot beroep op de fondsen voor WW en WIA. Van Stigt: ‘Het terugdringen van onzeker werk zou wel eens effectiever kunnen zijn voor het voorkomen van gezondheidsproblemen door werk, dan extra investeringen in preventie.’  

Doorbreek draaideurconstructies en schijnzekerheid

De flexwet maakt wat de FNV betreft een einde maken aan zogenaamde draaideurconstructies met tijdelijke contracten. Door de zogeheten ‘onderbrekingstermijn’ te verlengen naar vijf jaar wordt het een stuk lastiger om werknemers steeds opnieuw tijdelijke contracten aan te bieden. Wat de vakbond betreft zijn ook bij uitzendwerk verbeteringen nodig. Uitzendkrachten moeten sneller zekerheid krijgen en recht op gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden. In de praktijk weten werknemers nu vaak niet waar ze recht op hebben en blijven ongelijke beloning en arbeidsvoorwaarden bestaan. Belangrijk verbetering in de wet is de vervanging van oproepcontracten door basiscontracten. Daarmee krijgen werknemers meer zekerheid over het aantal uren dat zij werken en beschikbaar moeten zijn.