Interview met Jasper Boele

Wat doe je als consulent bij het Or-Adviespunt van de FNV?

Ik adviseer vakbondsbestuurders en or-leden over medezeggenschap. We doen dit met een team van consulenten. Op jaarbasis komen er zo’n 3.000 vragen bij ons binnen. We krijgen telefoontjes en mails, soms hebben we meermaals contact met een or. 

Welke vragen krijg je het vaakst?

Dit is de vraag: is dit advies- of instemmingsplichtig? Soms is dat namelijk nog niet helemaal duidelijk. Dan kijk ik wat er verandert ten opzichte van hoe de situatie eerst was. Je krijgt dan wel snel een beeld of de or instemmingsrecht heeft of niet. We helpen ook om verder te kijken, bijvoorbeeld wat de gevolgen zijn op de langere termijn en waar je rekening mee moet houden? Laatst had ik een or die had ingestemd met een nieuwe functiewaarderingssystematiek, maar die had de consequenties op dat moment niet goed overzien. Door invoering van de nieuwe systematiek kwam bijna iedereen boven hun salaris te zitten, en kregen ze een persoonlijke toeslag. Daardoor zouden ze komende jaren geen loonsverhoging krijgen. Het doel van de bestuurder was duidelijk om op de salarissen te besparen. Dat had wel gevolgen voor de toekomst van de werknemers, maar ook voor het bedrijf. In deze tijd kun je met een goed salaris goed personeel aantrekken. Ga je de salarissen verlagen, dan loop je het risico dat mensen om zich heen gaan kijken. De or was zich hier niet van bewust. Dit voorbeeld was instemmingsplichtig, omdat het niet volledig in de cao is geregeld. 

Mijn advies is om gebruik te maken van je mogelijkheid als or om een expert in te huren. Je kunt onmogelijk van alles veel weten en je hebt het recht om een deskundige te raadplegen. Dat ging deze or ook doen. Eigenlijk moet je dit al doen voordat je tot een beslissing komt. Het is goed om voordat je tot een advies of instemming komt, alle informatie te hebben. Je moet als or alle belangen meenemen. Wat zijn alternatieve oplossingen? Wat zijn de gevolgen van een besluit op de lange termijn? 

Wat komt nog meer regelmatig voorbij?

We worden ook vaak gevraagd om mee te denken over de or-verkiezingen en we controleren or-reglementen. Het is onze wettelijke rol om die reglementen te toetsen. We geven tips en suggesties mee voor het or-reglement. De SER heeft een voorbeeldreglement, het beste is om daar dicht bij te blijven.

Wat kan het Or-Adviespunt voor or-leden betekenen?

We adviseren en denken mee. Er zijn or-en die het heel goed weten hoe alles werkt, omdat ze het al lang doen, of omdat ze goede scholing hebben gevolgd. Maar ook zij hebben af en toe nog behoefte aan een blik van een buitenstaander. We kunnen dan met ze meekijken en meedenken. We staan op iets meer afstand omdat we niet direct betrokken zijn, en dat kan helpen. We geven advies op een toegankelijke manier.

Wat zou je or-leden in zijn algemeenheid adviseren?

Wees je bewust van je rol. Dat gaat wel eens mis. Wat is je rol als or, welk recht heb je in deze situatie? Als je dat weet dan kun je bepalen hoe je het aanpakt. Je moet geen afbreuk doen aan rechten die mensen hebben. Tegelijkertijd is or-werk ook mensenwerk. Je moet gemotiveerd zijn en de moeite ervoor nemen om verder te kijken dan je eigen afdeling. Ga je voor het eerst in de or, volg dan een training. De FNV biedt meerdere trainingen aan, waaronder ‘Nieuw in de medezeggenschap’.

Welke bijzondere situatie heb je meegemaakt?

Ik denk aan een complexe situatie met een oude en nieuwe or en een oude en nieuwe directeur. Er speelden allerlei rechtszaken en het vervelende is dat het erg persoonlijk werd. Werkgevers die de medezeggenschap structureel niet serieus nemen, dat zijn lastige situaties. Dan moet je als or steeds achter dingen aan zitten, een beroep doen op nietigheid van een besluit. Dat vraagt veel van mensen. Verstandig is om de taken dan onderling te verdelen, dan spreid je de lasten, anders houd je het niet vol.

Is het leuk werk?

Ik vind het leuk. Het gaat niet alleen om de juridische kant, maar juist ook om de menselijke aspecten. En daarbij gaat het ook om het financiële reilen en zeilen van de onderneming of instelling. Over hoe je de organisatie inricht, om communicatie met elkaar en met je achterban. En dat komt allemaal langs in de vragen die een or aan je voorlegt. Superleuk.