Christiaan Nuijten: 'De ondergrens die Brussel stelt, is lager dan laag'

Christiaan Nuijten (39) werkte jarenlang als bouwvakker. Hij weet uit eigen ervaring hoe belangrijk veiligheid is op de bouwplaats. Inmiddels werkt hij bij de overheid als toezichthouder in de bouw. In dat werk ziet hij dat de veiligheid in gevaar kan komen.

'Bedrijven kunnen straks alle lokale regels negeren,' zegt hij.

Kaderlid

'Ik ben al lange tijd actief als kaderlid bij de FNV. Samen hebben we jarenlang gevochten voor de rechten van werknemers. Dat zijn belangrijke grondrechten. Het voelt nu alsof we op een keerpunt staan. Rechten die we hebben opgebouwd, dreigen weer te verdwijnen. Het lijkt alsof we teruggaan in de tijd. Rijke mensen en grote bedrijven krijgen steeds meer macht en behandelen werknemers steeds vaker als gebruiksvoorwerpen, in plaats van als mensen.'

Nepstaat

Is dit overdreven? Volgens Christiaan niet. Hij verwijst naar het zogenoemde 28e regime. 'De Europese Commissie zegt dat bedrijven in de problemen komen als zij in meerdere landen werken. Zij moeten zich dan aan de wetten van twee landen houden. De oplossing die Brussel voorstelt, is een fictieve 28e staat. De Europese Unie heeft nu 27 lidstaten. In die nieuwe staat zou een bedrijf bij werk over de grens alleen nog hoeven te voldoen aan de regels van die nepstaat.'

'Dat klinkt misschien handig, maar alleen als die 28e staat goede wetten en regels zou hebben. Dat is niet het geval. Brussel stelt heel lage eisen aan de bescherming van werknemers. Daardoor kunnen bedrijven straks nationale wetten en regels eenvoudig opzijzetten. Het minimumloon zou dan niet meer verplicht zijn. In Nederland controleert de overheid de veiligheid op bouwplaatsen. Maar als er straks een ongeluk gebeurt, is het maar de vraag of de arbeidsinspectie dat nog mag onderzoeken. Ook is onduidelijk welke stoffen worden gebruikt en of die wel zijn geregistreerd. Met het 28e regime komt dit allemaal op losse schroeven te staan. Bedrijven kunnen alle lokale regels negeren. De ondergrens die Brussel stelt, is echt lager dan laag.'

Nu in actie komen

Dit geldt volgens sommigen alleen voor grote internationale bedrijven. Maar dat klopt volgens Christiaan niet. 'Ook kleine bedrijven kunnen hier gebruik van maken. Zij kunnen bijvoorbeeld een bv oprichten in een ander Europees land. Zo kunnen zij profiteren van de regels van die 28e staat. Anders lopen ze het risico om weggeconcurreerd te worden.'

Kan Nederland dan niet gewoon zijn eigen strengere regels houden? 'Nee,' zegt Christiaan. 'Nationale overheden moeten deze Europese wetten binnen een jaar overnemen. Het gaat niet alleen om minimale regels, maar ook om maximale regels. Dat betekent dat we straks niet eens méér rechten of strengere veiligheidsregels mogen invoeren dan andere Europese landen. Tenzij we nu in actie komen.'

Niet ver-van-hun-bed

'Veel mensen denken dat dit een ver-van-hun-bed-verhaal is,' zegt Christiaan. “Ze beseffen niet dat ook wij ons moeten houden aan besluiten die in Brussel worden genomen. Maar als je bedrijven veel vrijheid geeft, maken ze daar volledig gebruik van. Soms zelfs misbruik. Daarom zeg ik: kom in actie. Stop de afbraak van rechten. Nu kunnen we nog ingrijpen. Als Brussel straks akkoord gaat, is het te laat.'