Na klachten van de FNV wordt artikel 12 van de Arbowet binnenkort aangepast. Werkgevers moeten werknemers voortaan echt raadplegen over het arbobeleid. Doen zij dat niet, dan kan de Arbeidsinspectie ingrijpen. De positie van werknemers en de medezeggenschap wordt hiermee versterkt, wat een veilige en gezonde werkplek ten goede komt. Hieronder staan de belangrijkste wijzigingen.
Artikel 12 van de Arbowet sluit niet goed aan op de Europese regels voor veilig en gezond werken. Na klachten van de FNV is dit onderzocht door het ministerie en het blijkt dat de Europese regels inderdaad meer rechten toekennen aan werknemers dan nu in de Arbowet staat. Hierdoor worden werknemers niet genoeg betrokken bij besluiten over veiligheid en gezondheid op het werk. De FNV is tevreden met deze erkenning.
In de huidige artikel 12 staat dat werkgevers en werknemers moeten samenwerken om het arbobeleid uit te voeren. Sommige werkgevers zien dit ten onrechte als een gedeelde verantwoordelijkheid en schuiven hun verplichting om te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek af op werknemers. In het gewijzigde artikel wordt daarom voortaan gesproken over ‘raadplegen’ zoals de Europese Kaderrichtlijn voorschrijft. Dit betekent ook dat werknemers de werkgever mogen adviseren en voorstellen mogen doen.
Artikel 12 regelt niet goed dat in elk bedrijf het arbeidsomstandighedenbeleid besproken moet worden. In bedrijven met een ondernemingsraad (OR) gebeurt dit wel, maar een kwart van de or-plichtige bedrijven heeft geen OR. Het gewijzigde artikel verplicht werkgevers daarom om met de OR of PVT te overleggen als deze er is. Ontbreekt zo’n vertegenwoordiging, dan moet de werkgever de belanghebbende werknemers raadplegen. Deze werknemers krijgen dan ook het recht om zelf voorstellen te doen.
Artikel 12 is niet duidelijk over welke onderwerpen de werkgever werknemers moet raadplegen. Dit gaat veranderen. De werkgever moet de werknemers in ieder geval gaan raadplegen over de aanwijzing van bedrijfshulpverleners, de risico‑inventarisatie en ‑evaluatie, de organisatie van deskundige bijstand (preventiemedewerkers), de inzet van de arbodienst en over goede en duidelijke voorlichting over het werk en de daarbij behorende risico’s. Er is gekozen voor deze onderwerpen, omdat de Europese Kaderrichtlijn dit voorschrijft en deze onderwerpen de basis vormen van het preventiebeleid in het bedrijf.
Door de wijziging van artikel 12 kan de Arbeidsinspectie straks handhaven als een werkgever werknemers niet raadpleegt over het arbobeleid. Tot nu toe was artikel 12 vreemd genoeg niet handhaafbaar, waardoor werkgevers zonder gevolgen hun verplichtingen konden negeren. Met de nieuwe regels kan een OR of PVT de Arbeidsinspectie vragen om in te grijpen wanneer zij worden overgeslagen. Dit is een veel lagere drempel dan naar de kantonrechter stappen. De FNV had graag gezien dat de Arbeidsinspectie ook kon handhaven op het ontbreken van een OR bij OR-plichtige bedrijven, maar dit maakt helaas geen deel uit van de wijziging. De FNV blijft zich inzetten om dit alsnog in de wet te krijgen.