FNV’s Internationaal Solidariteitsfestival vol inspiratie en verbinding
Met opnieuw vele honderden bezoekers, waaronder vakbondsleden uit alle windstreken van de wereld, beleefde de FNV op 19 september haar vierde Internationale Solidariteitsfestival in het Ru Paré in Amsterdam. Want: 'Om internationale solidariteit op te bouwen, moeten we elkaar leren kennen, vrienden worden. Zo maken we de strijd gemakkelijker.'
Meer dan ooit nodig
Meer dan ooit is er nu internationale solidariteit nodig, benadrukt dagvoorzitter Astrid Kaag tijdens de opening van de dag. 'We hebben te maken met oorlogen, het offensieve gedrag van ICE in de VS, klimaatrampen', somt ze op. Ze zoomt in op de genocide in Gaza en constateert dat de Nederlandse overheid nauwelijks optreedt tegen de Israëlische regering. 'Waarom is dit belangrijk voor de vakbeweging en wat kunnen we vanuit onze vakbonden doen?', vraagt ze de zaal én de eerste sprekers van de dag.
Internationale vijanden
Wassim el Rifi van de internationale vakbeweging ITUC schetst het onthutsende beeld dat in de Arabische landen de meeste restricties tegen vakbonden bestaan. Volgens ITUC’s Global Rights Index 2026 scoort deze regio 4,68 op een schaal van 1 (goed) tot 5 (slecht). El Rifi constateert dat de economie in Palestina door de genocide is ingestort en dat de rechten van Palestijnse werknemers zwaar worden geschonden. Hij roept op tot solidariteit met deze werknemers en adviseert allianties aan te gaan.
Binnen de FNV bestaat een werkgroep Vakbondsleden Solidair met Palestina (VSMP). Daniel van Eijk-Bos benadrukt dat internationale solidariteit ook positieve invloed heeft op onze eigen positie als werknemer. 'Het grootkapitaal is internationaal. Multinationals zitten niet vast binnen nationale grenzen. Wij moeten de strijd dus ook internationaal aangaan. Als VSMP verbinden en coördineren we de solidaire werknemers en leden en werpen we licht op de onderdrukking van pro-Palestijnse stemmen binnen de vakbond en op de werkvloer.'
Niet stoppen met vechten
Aliaksandr Yarashuk van de Wit-Russische vakbond BKDP, die sinds een jaar uit de gevangenis is vrijgelaten, krijgt een warm applaus van de toehoorders. Hij heeft geen paspoort, geen inkomen en leeft als banneling in Duitsland. Hij is dankzij druk van (internationale) vakbonden vrijgelaten en refereert aan de jarenlange band die de FNV met de BKDP heeft onderhouden.
Maar, zegt hij: 'Ik ben niet in staat me compleet vrij te voelen zolang ruim twintig van mijn vrienden nog vastzitten. Ik zal nooit stoppen met vechten voor hun vrijheid en het is fijn als jullie meedoen, bijvoorbeeld door hun families te ondersteunen.'
Diverse workshops
Tijdens het festival kunnen bezoekers kiezen uit tien workshops, verdeeld over twee rondes. De workshops gaan onder meer over de uitdagingen en strategieën van arbeidsmigranten in de landbouw, uitgelegd door vakbondsmensen uit Marokko, Spanje en Italië. Ook komen het organiseren en activeren van jongeren voor de vakbonden op de Filippijnen, de situatie van zorgpersoneel in Gaza en de impact van aanklachten die grote bedrijven tegen overheden voeren, onder andere in Groningen, aan bod. Ook de situatie van werknemers in Oekraïne en van de vrouwen in de palmoliesector in Colombia, Ghana en Indonesië komen aan de orde.
Tijdens de workshop ‘Antiracisme binnen de vakbeweging: tijd voor zelforganisatie’ wordt onderzocht wat zo’n zelforganisatie kan betekenen in de strijd tegen racisme. Sprekers uit Duitsland en het Verenigd Koninkrijk vertellen over hun ervaringen. In Engeland is een groot netwerk binnen de vakbeweging ontstaan voor alle werknemers met een migratieachtergrond. Dit netwerk werkt ook samen met parlementariërs, bijvoorbeeld om het kastensysteem, dat vooral in India nog actueel is, in het Verenigd Koninkrijk te bestrijden. Ook is er een hulplijn voor mensen die discriminatie ervaren opgericht.
In Duitsland is de Turkse arbeidersvereniging DIDF actief in het organiseren van werknemers, onder andere binnen de Duitse vakbond Verdi. Het kost veel discipline en kracht om deze groep te bereiken en te helpen, benadrukt een van de sprekers. Migranten zitten vaak op posten waarvoor de minste opleiding nodig is, maar waar de grootste misstanden plaatsvinden. Er wordt hard aan getrokken om deze werknemers te organiseren en te ondersteunen met acties waar nodig. 'Laten we in contact blijven', is een van de oproepen, want ook binnen de FNV is behoefte aan een zelforganisatie tegen racisme.
Smerig, ongezond en gevaarlijk werk, lange werktijden, gebrek aan beschermende kleding en nauwelijks waardering. Dit komt aan de orde tijdens de workshop ‘Vakbondsorganisatie in de riolerings- en afvalwaterzuiveringssector in Nepal en India’. Vier sprekers uit beide landen, waaronder een afgevaardigde van de internationale sectorbond Public Services International (PSI), lichten de situatie van deze werknemers toe. Een filmpje over een rioolwerker in India toont de mensonterende omstandigheden waarin hij zijn werk moet doen. PSI werkt gestaag aan het organiseren van deze werknemers in Zuidoost-Azië en lobbyt voor betere wetgeving, de aanschaf van beschermende kleding en het realiseren van sociale bescherming.
In Nepal werken zo’n 45.000 werknemers in deze sector, vertelt Oshin Ghimire van de vakbond LLEUN. Daaronder zijn ook veel vrouwen. 'Organising is de basis voor verandering en verbetering van de arbeidsomstandigheden', zegt zij. Dat is niet gemakkelijk, want velen werken zonder contract en zijn bang hun baan te verliezen. LLEUN werkt gestaag aan een groeiend ledental, onder andere door het werk nauwkeurig in kaart te brengen, de leden bewust te maken en te trainen en door het vormen van comités.
Oproepen
Aan het eind van het internationale solidariteitsfestival vinden in de grote zaal nog een aantal oproepen plaats. Zo heeft de LHBTI-gemeenschap in Turkije steun nodig, nu er half september meer dan 150 activisten zijn opgepakt onder het mom van bescherming ‘van onze kinderen, de institutie van het gezin en de maatschappelijke orde’.
Voormalig FNV-voorzitter Agnes Jongerius roept op tot solidariteit met werknemers in Oekraïne. Ze waarschuwt ervoor dat daar nu al Amerikaanse afgezanten rondlopen om, zodra de oorlog is afgelopen, investeringen van bedrijven mogelijk te maken.
Ten slotte vertellen een aantal FNV-medewerkers en -kaderleden hoe zij internationale solidariteit vormgeven, bij Mondiaal FNV en in de scheepvaart en de supermarktsector en geven daar succesvoorbeelden van.
Meer prioriteit
'Een inspirerende dag', noemt bezoeker Sara Nhaddou het solidariteitsfestival. 'Ik spreek niet snel met bijvoorbeeld een Marokkaanse delegatie.'
Marco Borsboom is hier nu voor de vierde keer en noemt het festival 'altijd inspirerend en interessant'. 'De geluiden die ik nu hoor, zijn dat de FNV meer prioriteit geeft aan internationaal werk. Dat vind ik belangrijk in het licht van wat er in de wereld gebeurt.'
