Roosters servicebedrijven zwaar, onvoorspelbaar en vaak fysiek belastend
Resultaten enquête gepresenteerd aan NS
Jullie ervaren het huidige rooster servicebedrijven als zwaar, onvoorspelbaar en vaak fysiek belastend. Vooral vroege diensten, nachtdiensten en beperkte rust tussen diensten werden als knelpunten genoemd. Wij presenteerden alle resultaten van de enquête aan NS tijdens het derde overleg over dit onderwerp. Ook deden we een voorstel om tot betere roosters te komen.
Uitkomsten enquête
De enquête is goed ingevuld en de uitkomsten waren duidelijk. Naast bovengenoemde punten werden ook wijzigingen op het laatste moment, reservediensten en extra diensten genoemd als extra druk. Dit door de beperkte hersteltijd. Een grote meerderheid geeft de voorkeur aan voorspelbare, lang vaststaande roosters met voorwaartse rotatie (vroeg–laat–nacht) en voldoende rust. Het opnemen van verlof blijkt voor de helft van de medewerkers moeilijk, vooral door structurele onderbezetting en strakke planning.
Top 3 gewenste verbeteringen:
- Meer voorspelbaarheid
- Meer rust tussen diensten
- Betere communicatie
Verdere verbeterpunten liggen o.a. in uniformiteit tussen locaties, teamstabiliteit, minder roosterwisselingen en mogelijkheden voor nachtvrijstelling voor oudere medewerkers.
Alle resultaten van de enquête
269 collega’s hebben de enquête ingevuld, waarvan 139 enquêtes volledig zijn ingevuld. Dit is een behoorlijk percentage van het totaal aantal werknemers bij de servicebedrijven.
- Slechts bij 40% wordt het rooster nooit of soms op het laatste moment aangepast.
- 30% heeft slaapproblemen en 30% heeft last van vermoeidheid. Slechts 4% heeft geen klachten.
- Slechts 16% is tevreden met zijn rooster. 43% heeft ‘redelijk’ ingevuld en 40% is ontevreden.
- Nacht- en vroege diensten vinden jullie het meest vervelend (70% totaal) en 22% de reservedienst.
- Onvoldoende rust na een nachtdienst vinden jullie het meest vervelend.
- 73% vindt dat het hoge ziekteverzuim te wijten is aan het rooster.
- 65% geeft de voorkeur aan maximaal twee dezelfde diensten achter elkaar.
- 82% heeft voorkeur voor voorwaarts roosteren.
- 94% wil een rooster dat voor een lange periode vast staat, zelfs als dit leidt tot minder individuele keuzes.
- 42% heeft voorkeur voor werken in een vaste ploeg.
Ook collega’s die werken in een 222-4 rooster hebben de enquête ingevuld. We zien duidelijk dat deze groep veel positiever is over hun huidige rooster. Hun rooster is voorspelbaar, wordt nooit aangepast en deze collega’s hebben geen last van te weinig rust na een nachtdienst. 90% van deze groep heeft voorkeur voor werken in vaste ploegen.
Conclusie
- Uit de enquête blijkt dat een grote meerderheid de voorkeur geeft aan voorspelbare, lang vaststaande roosters met voorwaartse rotatie (vroeg–laat–nacht), voldoende rust tussen diensten (in het bijzonder na een nachtdienst/reeks nachtdiensten) en begrenzing van het aantal dienstsoorten achter elkaar (snelle rotatie).
- Ontwerp roosters zoveel mogelijk vanuit het uitgangspunt dat de fysieke en sociale belasting het minst aanwezig is:
- roosterpatronen met een eenvoudig basisritme
- niet al te veel verschillende type diensten
- diensten die elkaar snel en voorwaarts roterend opvolgen
- het rooster herhaalt zich na een korte cyclus
- hierdoor ontstaan regelmatige en voorspelbare roosters
Presentatie enquête en voorstel aan NS
De uitkomsten uit de enquête zijn overduidelijk, er moet echt wat veranderen. Deze roosters zijn ongewenst, ongezond en onhoudbaar. Welke kant we op moeten is ook duidelijk.
Tijdens ons derde overleg met NS over de roosters bij de servicebedrijven hebben we de uitkomsten van de enquête, enkele voorbeeldroosters uit de praktijk bij andere bedrijven en de conclusie die uit de enquête getrokken kan worden, gepresenteerd. Ook hebben wij een voorstel gedaan om te komen tot betere roosters.
Voorstel om tot betere roosters te komen
- Schaf het huidig roostersysteem af.
- Voer een nieuwe ploegenroostersysteem in, dit leidt tot grotere voorspelbaarheid.
- Werk met vaste ploegen.
- Rooster voorwaarts.
- Maximaal twee tot drie dezelfde diensten aaneengesloten.
Op basis van de conclusie en ons voorstel zijn er meerdere roostermogelijkheden. Maar de uitgangspunten staan vast: langere en grotere voorspelbaarheid, voldoende rust na de nacht en zo min mogelijk aaneengesloten diensten. Uiteraard kennen we al het 222-4 rooster dat bij de onderhoudsbedrijven wordt toegepast.
Reactie NS
NS presenteerde bij het overleg hun eigen onderzoek. Uit deze cijfers bleek dat er op korte (binnen vier weken) termijn bijna nooit veranderingen optraden in het rooster. Hierdoor was er volgens hen geen urgentie om de roosters aan te passen. Dit staat haaks op jullie antwoorden uit onze enquête!
NS gaf aan blij te zijn dat wij de enquête hebben gehouden en de uitkomsten met NS hebben gedeeld. Omdat ze nu voor de eerste keer met deze resultaten geconfronteerd werden en niet eerder kennis hadden van jullie wensen en gevoelens met betrekking tot de huidige roosters, gaven ze aan de resultaten, de conclusie en ons voorstel te bestuderen en hier later bij ons op terug te komen.
Hoe verder?
Op 16 april is ons volgend vakbondsoverleg Instandhouding met NS. We zullen het onderwerp daar weer agenderen. Uitstellen heeft geen zin, ontkennen kan niet meer. We kunnen nog maar een kant op, de goede!
