Werken wordt gestraft: kabinet laat Wajongeren vallen

Op 24 maart om 13:45 uur laat vakbond FNV een noodkreet horen aan de Tweede Kamercommisie Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De vakbond praat de Kamerleden bij over duizenden mensen met een Wajong-uitkering die vanaf volgend jaar fors in inkomen op achteruit gaan.

Het gaat om ongeveer 3.800 werkende Wajongeren die al vijf jaar of langer werken. Zij verliezen hun Wajong-recht én hun garantiebedrag als zij meer dan 75% van het minimumloon verdienen. Volgens het kabinet gaat het gemiddeld om € 750 bruto per maand minder inkomen.

Bikkels worden extra gepakt

FNV noemt dit onrechtvaardig en schadelijk. ‘Juist de bikkels worden extra gepakt’, zegt Erica Hemmes, bestuurder FNV Uitkeringsgerechtigden. ‘Juist de mensen die ongelooflijk hun best doen en die ondanks hun beperking werk hebben gevonden en behouden, worden financieel gestraft’, zegt Erica Hemmes, bestuurder FNV Uitkeringsgerechtigden. ‘Dat is onrechtvaardig en onacceptabel.’

Grote inkomensklap

Door een wijziging in de regels raken werkende Wajongers na vijf jaar hun recht op Wajong kwijt als zij boven 75% van het minimumloon verdienen. Veel van hen hebben een garantiebedrag dat hun inkomen aanvult. Dat bedrag vervalt ook. Daarnaast verliezen zij jaarlijks ruim € 1.100 netto door het wegvallen van de jonggehandicaptenkorting en de tegemoetkoming arbeidsongeschiktheid. De gevolgen zijn groot: financiële problemen, stress en dreigende schulden.

Gestraft

Dennis (42), zelfstandig reparateur van muziekinstrumenten, ziet de bui al hangen: ‘Ik heb eindelijk mijn leven op de rit. Door mijn werk en het garantiebedrag kon ik schulden afbetalen en een werkplaats huren. Als mijn inkomen straks wordt gehalveerd, weet ik niet of ik mijn vaste lasten nog kan betalen. Ik kan niet méér werken zonder weer ziek te worden. Het voelt alsof ik gestraft word omdat ik mijn best doe.’

Ook Touria (34), die parttime werkt op een HR-afdeling, maakt zich grote zorgen: ‘Als ik het garantiebedrag verlies, gaan wij er een derde van ons inkomen op achteruit. Mijn man is mantelzorger voor onze dochter. We kunnen nu net rondkomen. Dit betekent schulden en slapeloze nachten. Ik werk naar vermogen. Waarom word ik daarvoor afgestraft?’

Werken moet lonen

De Wajong is bedoeld voor mensen die door een beperking niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. Veel Wajongeren werken gemiddeld 20 tot 25 uur per week. Zij werken naar vermogen. Toch verliezen zij hun recht al als zij boven 75% van het minimumloon verdienen. Dat betekent dat mensen die nog steeds niet volledig zelfstandig kunnen rondkomen, hun vangnet kwijtraken. Voor zzp’ers is de situatie extra onzeker. Hun inkomsten wisselen per maand. Onduidelijkheid over de regels zorgt voor extra stress en terughoudendheid om opdrachten aan te nemen.

FNV: dit moet anders

FNV-bestuurder Hemmes is duidelijk: ‘Dit is keihard onrecht. Mensen met een beperking die jarenlang hun stinkende best doen om mee te doen, worden nu in een financieel gat geduwd. Dat accepteren wij niet. Het nieuwe kabinet moet deze fout herstellen. De grens moet naar 100% van het minimumloon, er moet een eerlijke afbouwregeling komen voor het garantiebedrag en de maandelijkse controle moet van tafel. Werken moet lonen, ook voor mensen met een beperking.’

De vakbond roept het kabinet op om snel in te grijpen. Want wie werken beloont met onzekerheid en armoede, ondermijnt vertrouwen én participatie.