Wat betekent de Miljoenennota (2027) voor ouderen?
Enkele verbeteringen, maar zorgen over inkomen, zorg en wonen blijven
FNV Senioren ziet enkele positieve punten in de Miljoenennota 2027. Zo gaat de AOW-leeftijd niet versneld omhoog. Ook komt er meer geld voor ouderenwoningen en preventieve zorg. Maar het biedt nog geen échte zekerheid. De zorg wordt duurder, de ouderenkorting gaat met € 100 omlaag en verschillende bezuinigingen blijven staan. De belangrijkste vraag blijft: kunnen zij straks nog rondkomen, goede zorg krijgen en betaalbaar wonen?
Onvoldoende zekerheid over je inkomen
Geen versnelde verhoging van de AOW-leeftijd is winst, maar daarmee zijn de zorgen van ouderen niet weg. Mensen met een klein pensioen, hoge zorgkosten of een kwetsbare woonsituatie blijven onzeker over hun financiële toekomst
Volgens de nieuwste koopkrachtberekeningen gaan ouderen er in 2027 gemiddeld 0,3% op vooruit. Dat is een beperkt verschil. De stijging komt onder meer doordat veel pensioenfondsen de pensioenen vanaf januari mogelijk kunnen verhogen.
- Niet iedere oudere gaat erop vooruit. De ouderenkorting gaat met € 100 omlaag. Daardoor blijft de koopkrachtwinst voor veel ouderen beperkt.
- De versnelde verhoging van de AOW-leeftijd gaat niet door. Het kabinet heeft dit voorstel uit de begroting gehaald. FNV Senioren ziet dit als een belangrijk punt, maar blijft alert op andere maatregelen die de AOW en de inkomenspositie van ouderen raken.
- Ook bevriest het kabinet de aftoppingsgrens voor pensioenopbouw zes jaar. Voor mensen met een hoger inkomen betekent dit dat zij over een groter deel van hun inkomen minder pensioen kunnen opbouwen.
De zorg blijft een groot aandachtspunt voor ouderen. De zorgpremie stijgt in 2027 naar verwachting met € 12,50 per maand. De gemiddelde premie komt daarmee uit op € 169 per maand. Ook stijgt het verplichte eigen risico van € 385 naar € 400.
- De zorgtoeslag voor mensen met een lager inkomen stijgt mee. Voor alleenstaanden komt de maximale zorgtoeslag naar verwachting uit op € 140 per maand. Daarmee vangt het kabinet een deel van de hogere zorgkosten op.
- Tegelijkertijd blijft de druk op de langdurige zorg groot. Het kabinet wil de komende jaren nieuwe afspraken maken over de ouderenzorg, de gehandicaptenzorg en de langdurige geestelijke gezondheidszorg.
- FNV Senioren maakt zich zorgen over de gevolgen van deze keuzes. Minder geld voor langdurige zorg kan leiden tot minder ondersteuning en minder keuzevrijheid voor mensen die zorg nodig hebben.
- Ook de huishoudelijke hulp blijft een belangrijk punt. Het kabinet wil op termijn meer verantwoordelijkheid bij mensen zelf leggen. Voor ouderen die deze hulp niet zelf kunnen regelen, blijft ondersteuning vanuit de gemeente nodig.
Een belangrijk punt van zorg is het plan om de aftrek van specifieke zorgkosten vanaf 2028 af te schaffen. Mensen kunnen bepaalde noodzakelijke zorgkosten dan niet meer aftrekken van hun inkomstenbelasting. Het gaat bijvoorbeeld om kosten voor hulpmiddelen of een medisch voorgeschreven dieet.
- FNV Senioren vindt dat deze aftrek moet blijven bestaan zolang er geen goed en toegankelijk alternatief is.
- Ouderen en mensen met een chronische ziekte kunnen te maken krijgen met hoge kosten die zij niet kunnen voorkomen.
- Het kabinet wil vanaf 2028 wel geld vrijmaken voor een nieuwe vorm van compensatie voor mensen met een chronische ziekte. De uitwerking daarvan volgt in 2027.
- Ook een mogelijke eigen bijdrage voor wijkverpleging vraagt volgens de FNV Senioren om aandacht. Een eigen bijdrage mag de toegang tot noodzakelijke zorg niet moeilijker maken.
- Het kabinet wil vanaf 2027 beginnen met vaccinatie tegen gordelroos voor 60-jarigen. Daarna volgen stapsgewijs ook oudere leeftijdsgroepen.
- Daarnaast komt er extra geld voor palliatieve zorg en ondersteuning. In 2027 gaat het om € 12 miljoen extra en daarna om € 18 miljoen structureel.
Het kabinet trekt € 635 miljoen extra uit voor ouderenwoningen. Het geld is vooral bedoeld voor geclusterde en zorggeschikte woningen. Dat zijn woningen waar ouderen zelfstandig kunnen wonen en waar passende ondersteuning mogelijk is.
- FNV Senioren vindt extra woningen voor ouderen hard nodig. Er is een groot tekort aan betaalbare, toegankelijke en geschikte woningen.
- Ook woningcorporaties krijgen meer ruimte om te investeren. Volgens het kabinet levert een pakket maatregelen ongeveer € 28 miljard extra investeringsruimte op.
- Wij vinden het belangrijk dat deze ruimte ook echt leidt tot meer betaalbare huurwoningen, levensloopbestendige woningen en woonvormen met passende zorg en ondersteuning.
Het kabinet wil opnieuw een Noodfonds Energie inzetten om huishoudens met hoge energiekosten te helpen. FNV Senioren maakt zich zorgen over ouderen die hun energiegebruik noodgedwongen sterk verlagen.
- Een lage energierekening betekent namelijk niet altijd dat iemand weinig energie nodig heeft. Het kan ook betekenen dat iemand de verwarming uitzet om geld te besparen.
- Daarom moet het Noodfonds Energie volgens FNV Senioren niet alleen kijken naar het inkomen en de hoogte van de energierekening.
- Ook huishoudens met een opvallend laag energiegebruik moeten in beeld komen.
- Zo kan worden voorkomen dat juist mensen die uit geldgebrek in de kou zitten, buiten de regeling vallen.
De Miljoenennota verandert volgens de FNV Senioren de koers van het kabinet niet fundamenteel. Een aantal bezuinigingen wordt uitgesteld, maar niet geschrapt.
- Zo wordt de verkorting van de maximale WW-duur met een jaar uitgesteld. De geplande verkorting van 24 naar 18 maanden staat daarmee nog steeds op de agenda.
- FNV Senioren vindt ook de bredere bezuinigingen op de sociale zekerheid zorgelijk.
- Het niet versnellen van de verhoging van de AOW-leeftijd is een belangrijke stap, maar andere maatregelen kunnen de bestaanszekerheid van ouderen en mensen met een uitkering onder druk zetten.
Boodschap FNV Senioren
De boodschap van FNV Senioren is helder: echte bestaanszekerheid betekent dat mensen niet iedere maand hoeven te kiezen tussen boodschappen, de energierekening en zorg. Daar moet het beleid voor ouderen op worden getoetst.
