Door heel Nederland leggen rijksambtenaren op dinsdag 14 april opnieuw 24 uur lang het werk neer. De staking is een verdere escalatie in het protest tegen de zogeheten nullijn: het loondictaat van de rijksoverheid waardoor rijksambtenaren dit jaar geen salarisverhoging en geen inflatiecorrectie krijgen. Daardoor gaan de ruim 160.000 medewerkers van het Rijk er in koopkracht op achteruit.
De staking van 14 april wordt georganiseerd door vakbonden FNV, CNV, AC Rijksvakbonden en CMHF Overheid. Tijdens de stakingsdag worden bijeenkomsten georganiseerd in Amsterdam, Apeldoorn, Groningen, Maastricht, Utrecht en Rotterdam.
Ondanks eerdere acties en stakingen blijft het kabinet nog steeds vasthouden aan de nullijn. Vorige week verwierp de Tweede Kamer opnieuw een motie om de loonstop van tafel te halen. Volgens de vakbonden laat dat zien dat Den Haag de zorgen van rijksambtenaren onvoldoende serieus neemt. Zij roepen het kabinet opnieuw op om de nullijn los te laten en met een fatsoenlijk loonbod te komen.
‘Het zijn rijksambtenaren die Nederland draaiend houden’, schrijven de vakbonden in een gezamenlijke verklaring. ‘Maar in plaats van waardering krijgen zij een loonstop opgelegd, terwijl alles duurder wordt. Door de oorlog in Iran loopt de inflatie snel op. Zeker voor collega’s met lagere inkomens zijn die hoge prijzen niet meer op te brengen. Voor hen betekent de nullijn dat zij maand na maand steeds minder te besteden hebben.’
De vakbonden wijzen erop dat vooral uitvoeringsorganisaties van het Rijk als de Rijksschoonmaakorganisatie (RSO), de Belastingdienst en de Dienst Justitiële Inrichtingen hard worden geraakt door de nullijn. Deze organisaties kampen al jaren met hoge werkdruk en personeelstekorten. ‘Als je mensen structureel laat inleveren op hun salaris, jaag je vakmensen weg. Zo ondermijnt de nullijn niet alleen de bestaanszekerheid van ambtenaren, maar ook de kwaliteit van de publieke dienstverlening’, vinden de bonden.
De gevolgen van de staking op 14 april zijn divers. Zo legt dit keer ook de Rijksschoonmaakorganisatie (RSO) het werk neer. De RSO staakt zelfs langer dan 24 uur: zij leggen van 14 tot en met 16 april het werk neer. Dat betekent dat gebouwen van het Rijk, waaronder ministeries en de Tweede Kamer, drie dagen lang niet worden schoongemaakt.
Daarnaast zijn de Belastingtelefoon en DUO waarschijnlijk opnieuw minder goed bereikbaar doordat callcentermedewerkers staken. En in verschillende slachthuizen ligt het werk opnieuw stil omdat inspecteurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit het werk neerleggen.
In de havens en op luchthavens heeft de staking juist voordelige effecten voor reizigers en chauffeurs: omdat ook douaniers actievoeren wordt er veel minder gecontroleerd en is er minder wachttijd bij de douane.
‘We proberen overlast voor de burger zoveel mogelijk te vermijden. Ons conflict is niet met hen maar met de rijksoverheid’, aldus de bonden. ‘Als er toch mensen last hebben van de actie dan vinden we dat vervelend. Maar naar andere signalen wil Den Haag niet luisteren. Het is hoog tijd dat Premier Jetten zijn vakmensen serieus gaat nemen. Zonder kundige ambtenaren loopt Nederland vast en komt er van de plannen van dit kabinet ook niks terecht.’
Het merendeel van de ruim 160.000 mensen die bij de rijksoverheid werken, meer dan 115.000 mensen, werkt bij uitvoeringsinstanties als DUO, Rijkswaterstaat, de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de Belastingdienst, de Dienst Justitiële Inrichtingen of DICTU, de ICT-organisatie van de overheid die zorgt dat diensten zoals DigiD goed blijft werken. Sinds 2024 hebben rijksambtenaren geen structurele loonsverhoging gehad.