Hoe je nalatenschap afgewikkeld wordt, is bij wet geregeld. Notaris Bart Lever adviseert om zelf zo goed mogelijke afspraken te maken en die in een testament vast te leggen. Een levenstestament maak je om je zaken bij leven te regelen voor als je dat zelf niet meer kan.
Als mensen geen echtgenoot of geregistreerd partner of kinderen hebben, regelt de wet dat familieleden in de tweede of derde graad erven. Voor wie wel een partner en kinderen heeft, regelt de wet dat de langstlevende partner de bezittingen en schulden erft en de kinderen een niet meteen opeisbaar wettelijk erfdeel hebben.
‘Bij wet is dan wel geregeld wie je directe erfgenamen zijn en wie wanneer welk deel van je nalatenschap krijgt,’ legt notaris Bart Lever van Het Notarieel Meppel uit, ‘maar dat is meer een soort basisregeling. Ga optimaliseren en leg je eigen wensen over wie welk erfdeel gaat, goed vast in een testament. Let tevens op de fiscale aspecten. Op de FNV-themamiddag op 22 september ga ik hier uitvoerig op in. Voor nu heb ik vast wat tips.’
Wie een eigen woning heeft, merkt dat stijgende huizenprijzen de waarde van de nalatenschap en daarmee de geldvordering van de kinderen flink kunnen verhogen. Over die vordering is erfbelasting verschuldigd. Heeft de langstlevende partner weinig spaargeld op de bank, dan moet hij of zij die erfbelasting van de kinderen vaak voorschieten. ‘Bescherm de langstlevende en regel dit in je testament,’ adviseert Bart, ‘je kunt bijvoorbeeld vastleggen dat de erfbelasting over de geldvordering van de kinderen pas hoeft te worden betaald na het overlijden van de langstlevende.’
Er geldt een vermogensafhankelijke bijdrage voor wie meer dan circa 37.000 euro bezit, bij opname in een zorginstelling via de Wet langdurige zorg (Wlz). ‘Je kunt de hoogte van deze bijdrage beïnvloeden door tijdig delen van je vermogen aan bijvoorbeeld je kinderen of een goed doel te schenken,’ vertelt Bart, ‘bespreek dit met de notaris, ook om de schenkingen correct vast te leggen. Wat niemand wil is dat hierover onduidelijkheden ontstaan zijn en nu of later onenigheid onder de toekomstige erfgenamen.’
‘Ook iets om tijdig te doen, is wat er moet gebeuren als je daar zelf door je fysieke of geestelijke situatie niet meer toe in staat bent. Dat kun je nauwkeurig regelen in een levenstestament. Daarin bepaal je bijvoorbeeld wie je machtigt voor je administratie, je bankrekening of je belastingaangifte of wat je verder maar geregeld wil hebben.’
‘Houd je testament tegen het licht, als je situatie verandert,’ zegt Bart tot besluit, ‘de verkoop of aankoop van een huis en waardeveranderingen in je spaarrekeningen of vermogen werken door op je bezit en op je nalatenschap. Ga na wat dit betekent voor je testament en of je die beter kan wijzigen. Iets anders is dat je in de loop van de jaren anders kan gaan denken over wat je aan wie wil nalaten. Pas bijtijds je testament aan! Iedere notaris kan dat voor je doen.’
De themamiddag van FNV Senioren Zuidwest Drenthe/Noordwest Overijssel met notaris Lever is op 22 september om 14.00 uur bij Wijkcentrum De Poele, Groen van Prinstererstraat 1A, 7942 CW Meppel.
Notaris Lever schrijft columns over aspecten van het erfrecht.
De vermogensgrens voor de eigen bijdrage Wlz 2026 is voor een alleenstaande €36.952 en voor partners €73.904.
Foto:
Eigen foto Bart Lever
Tekst:
Nieuwsredactie FNV Noord
Janwillem Compaijen