Grote verschillen in armoedebeleid tussen gemeenten Noordwest zichtbaar in nieuw FNV onderzoek

Uit recent onderzoek van FNV Lokaal Noordwest blijkt dat er grote verschillen bestaan tussen gemeenten als het gaat om ondersteuning voor inwoners met een laag inkomen, chronisch zieken en mensen met een beperking. Door de decentralisatie van armoederegelingen en zorgcompensaties zijn inwoners steeds afhankelijker geworden van hun woonplaats voor de hulp die zij ontvangen.

Grote regionale verschillen in hulp voor mensen met een laag inkomen

Uit recent onderzoek van FNV Lokaal Noordwest blijkt dat gemeenten sterk verschillen in de hulp die zij bieden aan inwoners met een laag inkomen, chronisch zieken en mensen met een beperking. Door veranderingen in het beleid zijn mensen steeds afhankelijker geworden van de gemeente waarin zij wonen.

Met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 in aantocht vraagt de FNV aandacht voor deze ongelijkheid. De vakbond roept lokale politieke partijen op om te werken aan armoedevrije gemeenten.

Waar zitten de verschillen?

Sinds 2009 en 2015 zijn veel landelijke regelingen voor armoedebestrijding en zorg overgedragen aan gemeenten. Tegelijkertijd kregen gemeenten minder geld. Zij moeten nu meer doen met een kleiner budget. Dat leidt tot grote verschillen tussen gemeenten, bijvoorbeeld bij:

de individuele inkomenstoeslag
(van €85 in de ene gemeente tot €660 in een andere)

de inkomensgrens om hulp te krijgen
(tussen 100% en 130% van het sociaal minimum)

de gemeentelijke zorgverzekering
(wie ervoor in aanmerking komt en wat er wordt vergoed)

de vergoeding van het eigen risico voor chronisch zieken

de mantelzorgwaardering
(van €25 tot €200 per jaar)

Volgens de FNV leidt dit tot een situatie waarin iemands welzijn afhangt van de postcode. Dat zorgt voor ongelijkheid tussen inwoners.

Armoede en niet-gebruik van regelingen

In Nederland leven ongeveer 540.000 mensen onder de armoedegrens. Nog eens 1,2 miljoen mensen zitten daar net boven. Veel van hen hebben moeite om rond te komen.

Daarnaast maakt een groot deel van de mensen geen gebruik van regelingen waar zij wél recht op hebben. Dat komt onder andere door:

ingewikkelde regels en aanvraagprocedures

onduidelijke en versnipperde informatie

digitale drempels

Daardoor vraagt 30 tot 40 procent van de doelgroep geen ondersteuning aan.

Uit een ledenpeiling van de FNV blijkt dat inwoners vooral behoefte hebben aan:

duidelijke informatie in begrijpelijke taal

één herkenbaar, fysiek loket

hulp bij het aanvragen van regelingen

minder bureaucratie en kortere wachttijden

meer persoonlijke en menselijke beoordeling

Oproep van de FNV: werk aan armoedevrije gemeenten

Volgens de FNV is het huidige systeem te ingewikkeld en te versnipperd. Veel mensen met een laag inkomen of in de bijstand kunnen daardoor niet rondkomen en leven in armoede.

Om armoede te bestrijden en bestaanszekerheid te vergroten, doet de FNV de volgende voorstellen.

Aan de landelijke overheid:

verhoog het minimumloon en het sociaal minimum

stel landelijke normen vast voor minimaregelingen

haal onderdelen van het armoedebeleid terug naar het Rijk

Aan gemeenten:

Met deze maatregelen ziet de FNV kansen voor een eerlijker, toegankelijker en menselijker systeem, waarin niemand door zijn of haar woonplaats tussen wal en schip valt.