Bezuinigingen leiden nooit tot breed draagvlak

Hoewel de formatie zich in stilte lijkt af te spelen, is werkend Nederland er niet gerust op. In verschillende sectoren worden actietrajecten voorbereid. Komende week loopt het ultimatum af bij de onderhandelingen van de rijksambtenaren, en FNV Onderwijs kijkt met grote verwachtingen naar de beloftes van onderhandelende partijen. Dinsdag protesteert de FNV op de eerste vergaderdag van de Tweede Kamer in 2026 tegen de bezuinigingen op de WW.

Rob Jetten gaf donderdag aan dat kabinet moet kunnen samenwerken met veel maatschappelijke organisaties. ‘Als FNV erkennen we de noodzaak voor een stabiel landsbestuur, zeker in de huidige periode met internationale spanningen’, reageert Dick Koerselman, interim-voorzitter FNV. ‘Wel staat als een paal boven water: draagvlak vind je niet in de samenleving als je bezuinigt op uitkeringen, onderwijs en zorg.’

Toekomst economie en onderwijs

‘Wij zien als vakbond met grote zorg de verkeerde aanpak voor het versterken van de economie ontstaan’, stelt Koerselman. ‘Het gaat nu in de onderhandelingen over de financiën. Dat gaat dus ook over investeringen. Er is door het vorige kabinet 1,3 miljard bezuinigd op onderwijs en onderzoek. Ze moeten dat om te beginnen onmiddellijk terug te draaien, want deze bezuiniging sloopt de sector én onze innovatiekracht naar de toekomst. De mensen die in het onderwijs werken zullen dit niet laten gebeuren. In 2025 kwamen al ruim 32 duizend mensen in actie. Als het nodig is, pakken we door. Met de onderwijspartij in een kabinet, zijn de verwachtingen hoog.’

Foute cijfers zorgkosten in campagne

‘Tijdens de campagne werden spookcijfers gebruikt over de stijgende zorgkosten’, vervolgt Koerselman. ‘Dat waren verouderde cijfers die het CPB allang zelf had bijgesteld omdat ze niet meer kloppen. Op basis van die cijfers spreken partijen wel over de noodzaak van bezuinigingen. Het is belangrijk dat we daar als samenleving iets tegenover zetten.’

‘De onderhandelende partijen willen zorgkosten drukken terwijl we weten dat er enorme tekorten gaan ontstaan, wat onvermijdelijk leidt tot een hogere werkdruk en uitstroom van zorg- en welzijnsprofessionals. Dit zal de toegang tot zorg en welzijn in gevaar brengen.’

Bezuinigingen op overheid

De FNV waarschuwt dat kortzichtige bezuinigingen van het vorige kabinet op rijksambtenaren vooral de uitvoeringsorganisaties van het Rijk keihard zullen raken. Bij instanties als de Belastingdienst en de Dienst Justitiële Inrichtingen is de werkdruk torenhoog en zijn de personeelstekorten groot. Door lonen te bevriezen en hard te bezuinigingen, wordt het nog moeilijker om mensen te behouden en nieuwe collega’s te vinden. ‘Uiteindelijk betaalt de burger de prijs, omdat de dienstverlening verslechtert of vastloopt’, zegt Koerselman.

Samenleving versterken

‘Als vakbond geloven wij erin mensen samen te brengen. Daarmee hebben we ook vorig jaar weer ontzettend veel voor elkaar gekregen. Mensen verenigen om de samenleving te versterken, dat zijn geen bezuinigingen op werknemersverzekeringen zoals de WW en de WIA. Hetzelfde geldt voor onderwijs, overheid en zorg.’