Hoe organiseer je je als queer persoon op je werk? Hoe kom je op voor jezelf en voor anderen, en hoe zorg je dat je je sterk voelt? Dat zijn de centrale vragen bij de Queer Academy, een initiatief speciaal voor vrouwen, opgezet door de FNV en de stichting Onderste Boven. Irene Hemelaar, projectleider Diversiteit & Inclusie bij de FNV, helpt hierbij, samen met Raisa Mulder van de Queer Library.
Heb je dat nou ook?
Bijvoorbeeld door deelnemers te vragen naar gemeenschappelijke ervaringen. Zo blijkt het merendeel de ervaring te hebben opgedaan dat als zij iets in een vergadering brengen, hun punt alleen wordt opgepikt als een witte man hun pointe herhaald en… daar tegelijkertijd de credits voor neemt. Wat kun je daar tegen doen? vraagt Irene. “Als ik zie dat dit gebeurt, zeg ik in de vergadering ‘zei jij dit niet ook, net?’ en probeer ik weer het woord aan haar te geven zo,” zegt Anneke[i]. ‘’Als ik er niet tussenkom, dan ga ik in ieder geval ná de vergadering even naar die vrouw toe haar te vragen ‘zei jij dit niet ook, net?’ om haar te laten weten dat ze in ieder geval door mij wel gezien wordt en van mij wél de credit krijgt.”
Een slimme meid is op de toekomst voorbereid
Ook Tanja deelt de oplossingen die zij ervoor heeft bedacht. ‘’Ik bereid een vergadering altijd goed voor. Als ik een punt ga inbrengen, zorg ik dat ik in de wandelgangen met alle deelnemers aan de vergadering een een-op-een-gesprekje heb gehad waarbij ik rustig kan uitleggen waarom ik dit belangrijk vind. Ik spreek ook voor bij het spreekwoordelijke koffieapparaat met de voorzitter van de vergadering en zorg ervoor dat hij mijn boodschap als agendapunt noteert. Als er dan toch nog iemand is die mijn plan wil kapen, en zich er op wil laten voorstaan, dan neem ik daarna contact op met de voorzitter om te vragen of hij dat geen tweede keer wil laten gebeuren.”
Samen staan we sterk
Irene geeft aan dat je je op basis van zulke gemeenschappelijke ervaringen kunt organiseren. Anneke zegt: “Ik heb zelf nooit zo veel last van zulke dingen, omdat ik lid ben van verschillende netwerken, bijvoorbeeld het lhbti+- en het neurodiversiteitsnetwerk. Daar heb ik echt steun aan.” Irene zegt dat dit precies de bedoeling is van de Queer Academy om mensen te stimuleren lid te worden van dit soort netwerken of ze zelf op te richten. “Sta voor elkaar op,” zegt Irene, ‘’Dat is de slogan van de FemForce Academy FNV, waar de Queer Academy op is gebaseerd, maar die instelling is hier natuurlijk net zo goed van toepassing.”
Wat is raar?
Welke ervaringen en identiteiten neem je mee naar de werkvloer? vraagt Raisa even later. Wat opvalt, is dat alle deelnemers in alle groepjes aangeven dat ze sommige ervaringen en identiteiten het liefst verborgen houden, omdat die als ‘raar’ worden gezien en het vaak sowieso niet meevalt om in een bedrijf waar heteroseksualiteit de norm is te worden geaccepteerd in de groep collega’s. Zo vertelt een deelneemster dat ze eens in gesprek was met de schoonmaakster in het bedrijf waar ze werkte. En dat die schoonmaakster haar vertelde dat ze binnenkort ging trouwen. “Ik wilde echt een klik maken, gewoon een connectie, en vertellen over mijn eigen liefdesleven. Ik vertelde dat ik zelf ook wel graag zou willen trouwen maar dat ik helaas single ben en nu mijn best doe om een partner te vinden en te daten … met vrouwen. Hierop is de schoonmaakster naar de HR-afdeling gegaan en heeft gezegd dat ze zich door mij (!) onveilig voelde. De HR-medewerkster, die vertrouwenspersoon was, zei mij dat ik dit niet had moeten zeggen. Dit was echt het toppunt! De omgekeerde wereld. Het moet niet gekker worden. Maar het liep dus wél zo.” Ook andere deelnemers hebben de ervaring dat het soms handiger is om maar niets over je ervaringen of identiteit te zeggen, niet alleen als lid van de regenboogfamilie maar ook omdat je bijvoorbeeld een migratieachtergrond hebt, of uit een klasse komt waarbij behalve jij nog niemand eerder naar de universiteit is gegaan, of omdat je neurodivers bent, of omdat je ervaringen hebt zoals met geweld waar niemand op zit te wachten, of omdat je werkervaring hebt waar denigrerend over wordt gedaan doorgaans, zoals werken als muzikant, kunstenaar of sekswerker, of omdat je een open relatie hebt.
Gevecht tegen de bierkaai
‘’Het lukt niet altijd om een bedrijf queervriendelijker te maken. Dat is niet zo gek. Het lukt nog niet eens om álle bedrijven vrouwvriendelijk te maken. Jonge vrouwen zijn nu hoger opgeleid dan mannen en toch worden zij nog gemiddeld tien procent minder betaald dan hun mannelijke collega’s. Op 26 november is het Equal Pay Day, vanaf dat moment werken vrouwen voor niets, terwijl de wet op gelijke beloning al in 1976 is ingevoerd,” zegt Irene. ‘’Toch is ook als het niet lukt om je bedrijf queervriendelijker te maken de Queer Academy een goede leerschool. “Zo sprak ik een deelneemster van FemForce die werkte bij een bedrijf waarbij haar mannelijke collega’s steeds promotie maakten en meer gingen verdienen en zij niet. Het hielp niet dat ze het aankaartte. Ze vertelde dat ze door de FemForce Academy zich meer bewust was geworden van haar rechten en haar waarde als werknemer. Ze heeft een nieuwe baan gezocht en werkt nu voor een hoger salaris in een bedrijf waar ze wél gezien wordt. Kijk, dat zijn de succeservaringen die ik graag hoor!”
We are growing.. growing higher and higher
“Ik werkte tot voor kort ruim tien jaar als strategisch adviseur en trainer bij de Academie FNV, het scholingsinstituut van de FNV,” zegt Irene. “Ik heb in afstemming met mijn teamleider met een andere pet, namelijk die van voorzitter van de Stichting OndersteBoven, subsidie voor de Queer Academy aangevraagd bij de Euro Central Asian Lesbian* Community (EL*C). Tot mijn blijde verrassing vond EL*C juist deze dubbele pet een sterk punt in de aanvraag. OndersteBoven zet zich namelijk al 20 jaar in voor de zichtbaarheid, veiligheid en gelijkwaardigheid van lbtiqa+ vrouwen en non binaire mensen. Het netwerk en de specifieke expertise op de intersectie vrouwen / queer werd nog niet specifiek door de FNV bediend, dus deze gratis leergang, ook voor niet-leden, is een unieke kans.”
De wens is om de Queer Academy volgend jaar te laten terugkeren, maar of dat lukt is nog niet zeker. In deze leergang zijn nog enkele plekken over voor lbtiqa+ vrouwen en non binaire mensen (FLINTA) die de overige 3 trainingen aanwezig kunnen zijn. Dus denk je “hé, dit is wat voor mij!, meld je dan via deze link.
* De namen van de deelneemsters zijn gefingeerd om hun privacy te waarborgen. Hun echte namen zijn bekend bij de redactie.