Twijfelachtige overplaatsingen en ontslagen van vakbondsleiders
Indonesische palmolieplantage
Twee palmolieplantage medewerkers en vakbondsleiders, Yublina Yuliana Oematan en Irdjan Bahrudin Dode, werden in januari 2026 plotseling binnen de Gunas Group overgeplaatst en later ontslagen. Dit staat in een persbericht van de vakbondsfederatie FSBKS-KB van 23 februari. Op basis van de gebeurtenissen ziet de federatie duidelijke signalen van vergeldingsacties tegen de ervaren vakbondsleiders.
Schending van werknemers- en vakbondsrechten
Beide leiders hebben langdurige functies binnen de PT SJAL Plantation Workers Union en de federatie FSBKS‑KB, wat hen volgens de wet recht geeft op speciale bescherming. De gedwongen overplaatsingen en ontslagen van Yublina en Irdjan door hun werkgever PT Sumatera Jaya Agro Lestari (SJAL) schenden zowel de Indonesische arbeidswet als internationale standaarden rond vakbondsvrijheid.
Overplaatsing zonder instemming
De overplaatsingen vonden plaats zonder overleg, onderbouwing of garanties over loon, functie of huisvesting. De nieuwe plantages liggen 190–195 km verderop, met nog eens 160–180 km aan slechte wegen, waardoor verhuizen onhaalbaar was. Vooral voor Yublina, die naast haar werk zorgtaken heeft. De ontvangende plantages gaven bovendien aan niet geïnformeerd te zijn en geen voorzieningen klaar te hebben.
Ontslag wegens vermeende afwezigheid
Toen Yublina en Irdjan de overplaatsingen formeel afwezen, hield SJAL‑management vol dat het besluit definitief was. In februari stuurden de ontvangende bedrijven ontslagbrieven wegens “afwezigheid op het werk” — terwijl de werknemers nooit hadden ingestemd om daar te werken. De ontslagen waren gebaseerd op bedrijfsreglementen die nooit waren gecommuniceerd of geregistreerd bij de autoriteiten, en daarom hoogstwaarschijnlijk ongeldig.
Impact en inzet van de vakbondsleiders
Yublina is een belangrijke stem voor vrouwelijke arbeiders en een pleitbezorger voor betere arbeidsomstandigheden. Via onderzoek en internationale belangenbehartiging door het internationale netwerk van vakbonden, International Palm Oil Workers United (IPOWU) zet zij wereldwijd de rechten van palmoliearbeiders op de agenda. Zij sprak op IPOWU–evenementen in Nederland en Colombia, en op nationale bijeenkomsten zoals de 3e Internationale IPOWU‑conferentie in Jakarta en activiteiten met de Universiteit van Tanjungpura.
Irdjan heeft arbeidsrechtenschendingen aan het licht gebracht en bijgedragen aan internationaal onderzoek, waaronder studies van het Nederlandse Profundo naar risico’s van agrochemicaliën in de palmoliesector. Als gecertificeerd veiligheidsinstructeur en Hoofd Educatie & Organisatie binnen de vakbondsfederatie zet hij zich actief in voor veiligheid en arbeidsrechten.
Duidelijke tekenen van union busting
De timing en uitvoering van de maatregelen wijzen op vergelding:
- Enkele weken eerder, op 26 november 2025, had de PT SJAL‑vakbond een rapport over ernstige misstanden ingediend bij de arbeidsinspectie.
- Beide leiders speelden een centrale rol in het organiseren van arbeiders en het aankaarten van tekortkomingen, zoals onvoldoende veiligheid, gebrek aan PBM, niet-geregistreerde sociale verzekeringen, oneerlijke looninhoudingen en belemmeringen voor vakbondsactiviteiten.
- PT SJAL vermeed herhaaldelijk constructief overleg met de vakbond, ondanks voortdurende klachten, en de transfers troffen precies de meest zichtbare vakbondsvertegenwoordigers.
Volgens de Indonesische wet mogen overplaatsingen niet als straf worden ingezet en is inmenging in vakbondsactiviteiten verboden. Gedwongen overplaatsing tussen verschillende rechtspersonen zonder toestemming kan bovendien onder dwangarbeid vallen.
Impact op mondiale toeleveringsketens
PT SJAL levert aan grote internationale merken zoals Nestlé, ADM, Kao, Barry Callebaut, Wilmar en Reckitt. Deze bedrijven hebben publiekelijk toegezegd arbeidsrechten te respecteren. De acties tegen Yublina en Irdjan wijzen op ernstige tekortkomingen in de “human rights due diligence” van de Gunas Group én haar internationale afnemers.
Eisen van werknemers en vakbonden
De vakbonden eisen:
- Onmiddellijke intrekking van de onrechtmatige overplaatsingen en ontslagen
- Volledige herstelplaatsing van beide werknemers bij PT SJAL
- Bescherming tegen verdere vergelding
- Uitbetaling van achterstallig loon en rechten
- Respect voor vakbondsvrijheid
- Onafhankelijk onderzoek door arbeidsinspectie, politie, afnemers en RSPO
Mondiaal FNV en partnerbonden roepen alle betrokken partijen — van lokale autoriteiten tot internationale afnemers — op om directe herstelmaatregelen te nemen en de bescherming van arbeidsrechten binnen de toeleveringsketen van de Gunas Group te waarborgen.
