Dubbele lijdensweg van asbestslachtoffer

Ele van Dijk werkte vanaf 1963 precies 40 jaar als onderhoudstimmerman bij Forbo Flooring in de Zaanstreek. In de jaren zestig en zeventig maakte het bedrijf Novilon waar asbest in zat. In die tijd wist men nog niet hoe gevaarlijk asbest was. Uiteindelijk kreeg Van Dijk longkanker. In 2015 is hij daaraan overleden.

BBZ regelde schadevergoeding

Het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) kon Ele van Dijk niet helpen. Bureau Beroepsziekten van de FNV (BBZ) wel. Zij hebben een schadevergoeding geregeld van netto € 12.500. Zijn dochter Edith is daar nog steeds boos over. ‘Mijn vader heeft altijd met plezier bij Forbo gewerkt. Ik neem het bedrijf niets kwalijk. Ze zijn al gestopt met het maken van Novilon, nog voordat asbest officieel verboden werd. Maar de houding van IAS was schandalig. Voor mijn vader was het een extra lijdensweg. Kort na hun afwijzing is hij overleden.’

Ele van Dijk aan het werk

IAS: niet voor longkanker

Het IAS bemiddelt alleen bij mesothelioom (longvlieskanker) en asbestose. Niet bij longkanker, omdat het moeilijk te bewijzen is of dat door asbest komt of bijvoorbeeld door roken. Ele van Dijk had vroeger wel kort gerookt. Maar zowel zijn huisarts als zijn specialist stelden vast dat hij wél asbestose had. In mei 2014, toen er een onbehandelbare vorm van longkanker werd vastgesteld, vroeg Van Dijk meteen een tegemoetkoming aan bij het IAS. Hij moest extra onderzoeken ondergaan, zoals een extra longpunctie en een second opinion in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis. Toch kreeg hij op 24 februari 2015 een afwijzing van het IAS. Voor de diagnose asbestose gelden drie voorwaarden:

Longfibrose (littekenvorming / pleurale plaques) was al vanaf de eerste CT-scans en röntgenfoto’s te zien. Toch werd dit door het Asbestosepanel blijkbaar genegeerd. Op 28 februari 2015 werd Ele van Dijk opgenomen in het ziekenhuis met ernstige benauwdheid en koorts. Een week later zei hij: ‘Ik wil naar huis.’
De volgende dag overleed hij thuis, in aanwezigheid van zijn drie dochters.

Protestbrief

Zijn dochter Edith stuurde een protestbrief naar het IAS, maar zonder resultaat. Het IAS verwees alleen naar BBZ van de FNV, omdat zij wél kunnen bemiddelen bij longkanker. ‘Mijn vader was altijd actief in de NVV, de FNV en de or. Hij heeft in het bedrijf jarenlang gewezen op de gevaren van asbest. Zijn eigen vader en zijn schoonzus zijn overleden aan kanker door asbest. Zelf kreeg hij als onderhoudstimmerman elke dag veel asbeststof binnen. Hij werkte in alle hoeken van de fabriek en had te maken met veel stof bij vegen en zagen.’

Ele van Dijk en zijn dochter Edith

Recht aan zijn inzet

Hoe belangrijk is de schadevergoeding voor de dochters? ‘Geld kan het verdriet niet verminderen. Mijn zussen en ik missen onze vader elke dag. Mijn kinderen, neefjes en nichtje moeten het zonder hun trotse opa doen. Hij werd maar 72, terwijl veel mensen in onze familie 90 jaar werden.’

‘Toch doet de schadevergoeding waar we samen met BBZ voor hebben gestreden, wél recht aan zijn inzet voor de strijd tegen asbest. We zijn blij dat via FNV-BBZ de werkgever deze vergoeding heeft gegeven. Mijn vader was een lieve, loyale en gezellige man. Hij kreeg veel steun en aandacht. Hij had zelf graag nog veel meer willen geven aan familie, vrienden en collega’s.’

‘Voor ons voelde de juridische weg als een bedeltocht. Terwijl nationaal is afgesproken dat een asbestslachtoffer snel recht heeft op een tegemoetkoming. We hebben doorgezet om mijn vaders strijdlust en gevoel voor rechtvaardigheid te eren. We hopen dat huidige slachtoffers bij het IAS minder bureaucratie tegenkomen. En dat het IAS doet wat het belooft: snel en zorgvuldig helpen.’

Ele van Dijk in zijn jonge jaren