De FNV is al jaren kritisch op het structureel invoeren van 12 uursdiensten. Die opstelling komt niet voort uit starheid, maar uit onze kerntaak: het beschermen van werkenden tegen overbelasting, gezondheidsrisico’s en onveilige werkomstandigheden. Vanuit die verantwoordelijkheid benadrukken wij dat iedereen recht heeft op gezond, veilig en haalbaar werk, nu en in de toekomst.
Deze visie sluit naadloos aan bij de Arbeidstijdenwet, die juist is ingevoerd om werknemers te beschermen tegen te lange werkdagen. Lange dagen kunnen gevaarlijk zijn, de kans op fouten vergroten en lichamelijke en mentale schade veroorzaken. Voor ons als vakbond is het naleven van die wet geen formaliteit. Het is een essentieel instrument om duurzame inzetbaarheid te waarborgen.
Uit beleid, praktijkervaringen en onderzoeken in verschillende sectoren blijkt dat lange diensten aanzienlijke risico’s met zich meebrengen.
In sectoren zoals zorg, vervoer en publieke dienstverlening signaleren we al langere tijd een structureel hoge werkdruk. Roosters bieden vaak onvoldoende rust en herstelmogelijkheden, waardoor stress toeneemt en de balans tussen werk en privé verder onder druk komt te staan.
12‑uursdiensten versterken deze problematiek. Werknemers moeten langdurig geconcentreerd blijven functioneren, terwijl de tijd om te herstellen juist afneemt.
Lange werkdagen vergroten de kans op vermoeidheid, fouten, lichamelijke klachten, psychische overbelasting en uiteindelijk uitval. Niet voor niets stelt de Arbeidstijdenwet duidelijke grenzen aan de lengte van werkdagen en rusttijden. Structureel langere diensten ondermijnen die bescherming en brengen zowel directe als langdurige gezondheidsrisico’s met zich mee.
Vermoeidheid heeft niet alleen gevolgen voor de gezondheid, maar ook voor de veiligheid. Naarmate diensten langer duren, neemt de kans op fouten toe. In beroepen waar alertheid cruciaal is – zoals in de zorg, het openbaar vervoer, handhaving en de industrie – kan dat ernstige gevolgen hebben voor collega’s, cliënten en het publiek. Ook de veiligheid onderweg, bijvoorbeeld tijdens woon‑werkverkeer na een lange dienst, komt onder druk te staan.
Wij zetten ons actief in voor duurzame inzetbaarheid: het vermogen van werknemers om hun werk gezond en met plezier te blijven doen tot aan hun pensioen. Structureel lange diensten passen niet binnen dat streven. Ze vergroten de kans op uitputting, langdurige ziekte en voortijdige uitval, en ondermijnen daarmee zowel het welzijn van werknemers als de continuïteit van organisaties.
Onze koers is gebaseerd op de waarden solidariteit, gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid en menswaardige arbeid. Structureel werken met 12‑uursdiensten staat haaks op deze uitgangspunten. Dergelijke roosters leggen een zware last bij werknemers, verstoren de werk‑privébalans en verschuiven de gevolgen van personeelstekorten naar de mensen die het werk uitvoeren. Dat vinden wij niet rechtvaardig en niet menswaardig.
In plaats van langere diensten pleiten wij voor structurele oplossingen. Dat betekent:
Werkgevers zouden niet moeten rekenen op extreme dienstlengtes om roosters rond te krijgen. Ze moeten juist investeren in betere arbeidsvoorwaarden, voldoende personeel en realistische, gezonde werktijden.
In algemene zin zijn wij tegen het structureel invoeren van 12‑uursdiensten. Deze lange diensten zijn
Daarom blijven we ons inzetten voor kortere diensten, voldoende rust, realistische werkdruk en duurzame arbeidsomstandigheden – in het belang van werknemers én van de kwaliteit en veiligheid van het werk.