Al sinds haar studententijd gaat Tanja de Bie de barricaden op, tegen onrecht. Ze was een drijvende kracht bij de estafettestakingen in het hoger onderwijs. Maar ze is ook een goede onderhandelaar, die achter de schermen resultaten weet te boeken. ‘We bezetten gebouwen en zaten uiteindelijk aan tafel bij overlegorganen.’
De moeder van Tanja de Bie was activist, ze zat ook in de vrouwenbeweging. ‘Ze was een van de oprichters van een vrouwencafé, waar ik als klein kind al rondliep. Ik leerde dingen als: wat doe je als een demonstratie uit de hand loopt? Zo gauw mogelijk weggaan.’ Die goede raad heeft ze één keer ter harte moeten nemen, bij een studentendemonstratie in 1992. ‘Ik zag de ME het Malieveld schoonvegen en dacht: wegwezen.’
Solidariteit, vrouwenrechten, arbeidsrechten: Tanja kreeg ze met de paplepel ingegoten. Dus toen de overheid in haar studietijd kortte op de studiefinanciering, terwijl de huisvestingskosten de pan uit rezen, kwam ze in actie. ‘Samen met kennissen heb ik de Leidse Studentenbond nieuw leven ingeblazen. We bezetten gebouwen en zaten uiteindelijk aan tafel bij overlegorganen.’
Na haar studie ging ze als leidinggevende aan de slag in de zorg. Tot ze de bezuinigingen niet meer moreel kon verantwoorden. Ze vond werk aan de Universiteit Leiden en weer zag ze van dichtbij hoe bezuinigingen een destructief spoor door een sector trokken. ‘Toen ben ik lid geworden van de FNV en van WOinActie, dat streed tegen de onderwijsbezuinigingen. De bond nodigde mij uit kaderlid te worden bij de redactie van FNV Universiteiten, op LinkedIn. Ik vond dat heel fijn: een kleine groep gelijkgestemden met wie je boos kunt zijn en actie kunt voeren.’ Haar energie en organisatiekracht vielen op. Ze werd gevraagd voor lokaal overleg en voor de medezeggenschap. Tanja hielp een dienstenraad oprichten, waar zij in 2023 zelf voorzitter van werd. Zo kwam ze aan tafel bij het college van bestuur. De actievoerder bleek ook een goed vertegenwoordiger en onderhandelaar. ‘Het is belangrijk soms je stem te verheffen. Maar de meeste besluiten worden achter de schermen genomen.’
En toen werden er, in 2025, wéér bezuinigingen aangekondigd. Uit protest gingen universiteiten en hogescholen om beurten het werk neerleggen. ‘Ik ben bij een FNV-vergadering opgestaan en heb gezegd: Leiden heeft de oudste universiteit. Leiden gaat eerst. Ze zeiden: als jij 300 mensen op de been kunt krijgen, is het goed.’ Het werden er 3.200. De estafettestaking was een groot succes.
De impact die Tanja met haar tomeloze inzet heeft, is niet onopgemerkt gebleven. Misschien wel als enige zag ze de FemForce Award echter niet aankomen. ‘Maar ik ben er heel blij mee. Dit is waardering van een andere orde.’ Binnenkort is de uitreiking, haar dochter – aankomend journalist – gaat mee. Want de opdracht van solidariteit, reken maar dat die wordt doorgegeven.