Elena Mataix zet zich met volle overtuiging en grote vasthoudendheid in voor arbeidsmigranten, met name voor de tienduizenden die werkzaam zijn als hulp in de huishouding. Dat doet ze met veel creativiteit: ‘Met de verhalen in onze theatergroep laten we zien dat zorgwerk een werk van liefde is en een fundament van onze maatschappij.’
‘Hulp in de huishouding is een werk van talloze, zorgvuldige handelingen: eten op tafel zetten, voor kinderen zorgen, iemand eraan herinneren de medicijnen te nemen, stof weghalen uit de kleinste hoekjes. Om die aandacht te kunnen geven, moeten deze mensen zelf vaak pijn lijden: kniepijn, rugpijn. Het is fysiek en emotioneel zwaar werk, deze mensen verdienen bescherming’, stelt Elena strijdbaar.
Deze beroepsgroep mist wettelijke erkenning. Daardoor zijn basisrechten, zoals toegang tot gezondheidszorg, niet gegarandeerd. Dat leidt tot kwetsbaarheid en uitbuiting. Maar hoe geef je deze mensen, waaronder velen zonder verblijfsvergunning, nou een stem? Geïnspireerd door werkers in Spanje begon Elena - samen met collega’s Myrthe van der Staay, Dan Borjal en Malu Villanueva - het Community Theatre Collective of Undocumented Migrant Domestic Workers.
‘Met dit theatergezelschap maken we de worstelingen van hulpen in de huishouding zichtbaar en vragen we aandacht voor betere werkomstandigheden. We maken de voorstellingen samen en baseren ze op hun levensverhalen. Ze spelen zelf ook mee en brengen hun verhalen voor een breed publiek, maar ook voor beleidsmakers en academici. Voor mensen met invloed, waarvan velen zelf werkgevers zijn van huishoudelijk personeel.’
Elena voelt zich gesterkt door de massale protesten van vorig jaar, tegen de asielwet en het strafbaar stellen van ongedocumenteerd verblijf in Nederland. ‘Het liet de capaciteit zien om mensen te mobiliseren. Dat was mooi. Als jouw werk niet gezien wordt en je beroep niet erkend, moet je creatieve manieren bedenken om gehoord te worden. Dat lukt. Die dag liet maar weer eens zien: samen sta je sterk.’
Elena is blij met de prijs. Natuurlijk, voor zichzelf, maar toch vooral omdat het helpt de arbeidsmigranten met wie zij zich inzet, beter in de spotlights te zetten. ‘Ik zie het als een prijs voor hén. De sector huishoudelijke hulp is groot en heel relevant. Deze sector verdient erkenning en ik zie deze winst als een stap in de goede richting – en als steun in de rug voor alle mensen die zich daarvoor inzetten.’