Intimidatie kaderleden op de werkvloer

Wat kan je als kaderlid doen als dit je overkomt?

De FNV heeft onderzoek gedaan naar benadeling of intimidatie van kaderleden door werkgevers. Uit dit onderzoek zijn veel goede tips gekomen, die je als kaderlid kunt toepassen.

De tips zijn gesorteerd op soort benadeling, intimidatie of situatie, namelijk:

  • Aanvallen op jouw functioneren als werknemer;
  • Intimidatie;
  • Benadeling;
  • Slechte of verslechterde verhoudingen met de directie;
  • Oplopende emoties;
  • Een autoritaire manager/afdelingschef;
  • Ontslag of dreiging daarvan;
  • Problemen met de or-uren en faciliteiten;
  • Problemen rond werkdruk of aanpak arbeidsomstandigheden;
  • Problemen rond het hebben van een flexcontract;
  • Communicatieproblemen.

In alle gevallen geldt: als dit je overkomt, neem contact op met je vakbondsbestuurder. Mocht je niet weten wie dit is, bel dan het Contactcenter en vraag om het betreffende telefoonnummer of e-mailadres.

Voorbeelden:

  • Schriftelijke waarschuwing leidinggevende na werknemersverzet tegen een nieuw rooster
  • Waarschuwing krijgen na stevig OR-werk

Tips:

  • Ga met je collega’s in de kadergroep of or in gesprek om steun te krijgen. Realiseer je dat de aanval op jouw persoon veelal het gevolg is van succesvolle invloed vanuit kaderwerk of ondernemingsraad. De sterkste reactie is als collega’s naar je leidinggevende aangeven dat je goed functioneert.
  • Sein de vakbondsbestuurder in, en overleg. Het is slim om er in een vroeg stadium wat aan te doen; dan valt er meer bij te sturen.
  • Altijd schriftelijk reageren op aanvallen(kritiek) op jouw functioneren.
  • Realiseer je dat rechtstreekse aanvallen op jouw lidmaatschap van or of kadergroep juridisch niet mogen. Management kiest vaak voor zo’n aanval op het functioneren om een kader- of or-lid ‘stil’ of weg te krijgen.
  • Zoek hulp bij zo’n aanval op je functioneren: via ledenservice FNV of je vakbondsbestuurder kan een jurist je helpen. Doe dat in een vroeg stadium; je krijgt vaak tips hoe je in het vervolg kunt opereren, en je hebt een lijntje naar een jurist ‘voor het geval dàt’.
  • Verwijs naar verslagen van de laatste functioneringsgesprekken waarin niks negatiefs staat. Of naar niet-nagekomen acties van de leidinggevende in dat functioneringsverslag. Of verwijs juist naar het ontbreken van dat soort verslagen.

Voorbeelden:

  • Apart ‘op kantoor’ laten komen (onvoorbereid)
  • Met meer mensen op je inpraten, bulderen of schelden

Tips:

  • Leg intimidaties vanwege vakbonds-/or-werk vast bijvoorbeeld in brief of mail. Op die manier bouw je verweer op als ze van jou af willen. Zo’n bewijs kan later nodig zijn, sla dat wel thuis op. Ontslag vanwege vakbonds- of or-werk mag namelijk niet.
  • Bespreek dit soort onterecht aanvallen op je positie, benadeling of ontslagdreiging binnen de kadergroep of ondernemingsraad. Zo bouw je steun op, ook moreel. Het mooiste is als je samen een reactie onderneemt.
  • Vindt een betrouwbaar ‘maatje’ om regelmatig mee te sparren. Je kunt ook de vakbondsbestuurder naar zo iemand vragen.
  • Neem iemand mee als je ‘op gesprek’ moet komen. Een intimiderend gesprek kan je emotioneel raken, en dan kun je even minder goed reageren. Een tweede persoon kan dan even overnemen. Bovendien kan die ander vastleggen wat gezegd wordt door je leidinggevende.

Voorbeelden:

  • Het afpakken van beter gekwalificeerd werk
  • Apart zetten zodat je weinig sociaal contact meer hebt

Tips:

  • Rechtstreeks stevig aanspreken van die leidinggevende kan helpen: om die tot duidelijkheid te dwingen, om zaken uit te spreken.
  • Feedback vragen van bijvoorbeeld je vakbondsbestuurder om de situatie goed te beoordelen.
  • Je vakbondsbestuurder kan jou bijstaan met tips, of de werkgever aanspreken bij problemen.
  • Zoek juridisch hulp als je benadeeld wordt vanwege je or- of kaderwerk. Geef altijd aan dat je kaderlid of or-lid bent. Je moet het wel kunnen aantonen: zie bijlage 2 over ‘Juridische bescherming van kader- en or-leden’.

Voorbeelden:

  • In de onderneming heerst een ‘schoolpleinmentaliteit’ van baasjes, knechten en verraders.
  • Werkgever roept “Nou stoppen wij ermee. Ik wil niet meer dat jij bij mij werkt.” Dit nadat het kaderlid lid werd van de sectorraad.

Tips:

  • Een coach of mediator kan helpen om spanningen tussen de leidinggevende en jou te temperen. Beide partijen moeten zoiets wel willen. Die mediator moet wel een onpartijdig persoon van buiten zijn.
  • Verdeel het kader- of or-werk over meer personen, en stippel samen een strategie uit.
  • Zorg voor training op communicatie: individueel en voor de hele groep samen.

Voorbeelden

  • Slecht slapen na weer een schreeuwpartij van je leidinggevende
  • Merken dat je de neiging krijgt om je manager te slaan

Tips:

  • Intimidaties, benadeling of ontslagdreiging kunnen je emotioneel raken. Dat moet je verwerken en daar heb je doorgaans een ander bij nodig. Bespreek het daarom thuis en kijk of je elders wat hulp ervoor kunt krijgen: wellicht een bedrijfsarts, bedrijfsmaatschappelijk werker of (via) je huisarts of POH (praktijkondersteuner huisarts). Als je dat niet doet, kunnen de emoties zich opstapelen tot je het niet meer aankunt.
  • Steun krijgen van kaderleden, de or of bij de vakbondsbestuurder – dat helpt.
  • Zorg dat een ‘maatje’ hebt waarmee je kunt sparren. Dat kan iemand van de eigen afdeling, een kaderlid of or-lid of iemand die je vertrouwt. Of wellicht de vakbondsbestuurder als je daar veel contact mee hebt.

Voorbeeld:

  • Een afdelingshoofd dat intimideert: “Jij moet doen wat ik zeg”.
  • Manager schreeuwt “Als jij nu in de or gaat, ben jij je baan kwijt als die periode is afgelopen”.

Tips:

  • Als groep collega’s het gesprek erover voeren, en gezamenlijke oplossing bedenken. Mooi voorbeeld: een manager (distributiecentrum supermarkt) stuurt mail naar mensen op de afdeling dat hij discutabele regeling over heeft afgesproken met kaderlid H. Alleen kaderlid H. krijgt die mail niet. Gevolg is dat de collega’s boos worden op kaderlid H. (verdeeldheid zaaien). Oplossing: collega’s praten erover met elkaar en met H., en stappen samen (zonder kaderlid H.) het kantoor manager binnen ‘dat die flauwekul afgelopen met H. afgelopen moet zijn. Dat ze anders terugkomen’. Dat laatste blijkt niet meer nodig. 
  • Kaart bij de bedrijfsarts aan als je een erg autoritaire leidinggevende hebt, dat kan in een arbeidsomstandigheden of preventief spreekuur. Je kunt een afspraak met de bedrijfsarts hebben zonder dat je leidinggevende of HR dat weet. Doorgaans hebben collega’s van de afdeling daar ook last van – dus verwijs hen ook.
  • Stel intimidatie, benadeling of ontslagdreiging ook aan de orde bij Personeelszaken/HR. Dat kan helpen. Het komt regelmatig namelijk voor dat de leidinggevende zo’n dreigement op eigen titel heeft gedaan, en dat dus niet kan doorzetten.
  • Training op communicatie kan jou en je collega’s erg helpen, want doorgaans past zo’n leidinggevende allerlei gesprekstrucs toe.

Voorbeelden

  • Dreigen met sancties ‘als dit nog eens gebeurt, …. vlieg je er uit’
  • Als je aan die actie meedoet verleng ik je contract niet

Tips:

  • Zoek snel juridische ondersteuning: of via je vakbondsbestuurder, of via het contactcenter van de FNV.  Zeg er wel gelijk bij dat je kader- of or-lid bent!
  • Bespreek het altijd snel in kadergroep of or. Zij kunnen je steunen. Nuttig in zo’n kwestie: een schriftelijke verklaring van hen dat de ontslagdreiging komt door je vakbonds- of or-inspanning.
  • Teken nooit een ‘vaststellingsovereenkomst’, tenzij jijzelf (met advies advocaat) geen andere optie meer ziet. Realiseer je altijd dat je werkgever in zo’n geval een echte ontslag/ontbindingsaanvraag niet aandurft. Praat altijd eerst met je vakbondsbestuurder voor deze afweging.

Voorbeelden:

  • Woedende reactie van manager als het kaderlid een enquête doorzet naar collega’s
  • Er wordt bij je collega’s geen tijd vrij gemaakt om jou te vervangen tijdens je or-uren.

Tips

  • Vervanging van je or-uren en problemen ermee kun je binnen de or aan de orde stellen. Die kan de WOR-bestuurder erop aanspreken, zodat gezorgd wordt voor voldoende formatie of budget in een afdeling met een or-lid. Maar je kunt dit ook individueel claimen, zo nodig juridisch afdwingen.
  • Als je binnen een concern werkt, kan het helpen je probleem via de COR of concernraad aan de orde te stellen. Wellicht gelden daar betere spelregels.
  • De or kan regelingen afspreken waarbij per or-lid vervanging geregeld moet worden. Bijvoorbeeld waarbij de direct leidinggevende en or-lid beide moeten tekenen voor de afspraken.

Voorbeelden:

  • or-lid wordt in functie gemarginaliseerd bij aan de kaak stellen van tekortschietend veiligheidsbeleid, na een zwaar ongeval.
  • Werkdruk signalen worden niet serieus genomen.

Tips:

  • Zorg dat je eerst een concreet verbeteringsvoorstel voor de arbeidsomstandigheden/werkdruk hebt, voordat je zaken aan de orde stelt. Alleen daarmee kun je brede steun onder de collega’s opbouwen. Dan heb je minder snel last van persoonlijke aanvallen. Focus dus niet teveel op procedures.
  • Werkdruk op de afdeling gericht aanpakken door de medewerkers meer eigen verantwoordelijkheid te bieden en oplossingen te laten bedenken. Voor zo’n project kun je best budget vragen voor tijdelijk meer ruimte. Door werkdruk kan or-werk immers in de (tijds)knel komen.

Voorbeeld:

  • Na vakbondsactie voor voeding van de scheepsbemanning krijgt het kaderlid zijn contract niet verlengd.

Tips:

  • Zorg dat wat je aankaart, breed gedragen is door collega’s. Treed als groep op.
  • Maak altijd verbinding met de vaste medewerkers en zorg dat zij zich ook uitspreken.
  • Als eenling kaderlid: zorg dat je eerst (een voldoende) vast contract hebt voordat je openlijk vakbondswerk gaat doen. Tot dat moment kun je natuurlijk wel vertrouwelijk als contactpersoon de vakbondsbestuurder informatie geven over ontwikkelingen in de onderneming. Of heel slim opereren om geleidelijk aan een groep op te bouwen.
  • Laat de vakbondsbestuurder de kwestie aankaarten – daar is die voor.

Voorbeelden:

  • “Jij bent niet meer gewenst”, krijgt zij te horen.
  • “Je past niet binnen de organisatie” krijgt zij te horen van de directeur.

Tips:

  • Als ‘Bedrijfsconsulent voor de FNV’ ervoor zorgen dat jouw positie voldoende erkend (en gefaciliteerd) is door de directie. Je kunt van de directie verlangen dat zij dat duidelijk naar de leidinggevenden communiceren.
  • Als je actieleider bent als kaderlid, is het verstandig om ook met je eigen leidinggevende duidelijke afspraken te maken bijvoorbeeld (als mogelijk) over melding vooraf van vakbondsacties.
  • ‘Hard op inhoud, zacht op stijl’ is een verstandig uitgangspunt. Met name bij leidinggevenden kun je beter een vakbonds-/or-standpunt subtiel verwoorden; dat voorkomt onnodige allergie daar.
  • Volg training voor goede communicatie als je merkt dat je wat ‘vierkant’ overkomt.
  • Training communicatie kan de hele or vooruit helpen aan de overlegtafel met de directie. Denk aan assertiviteit/NLP en dergelijke. Een trainingsbureau als SBI Formaat heeft daar specialisten in. Vanuit de WOR heb je recht op scholingsdagen die vergoed worden.
Cookies op websites van de FNV

De FNV gebruikt functionele cookies die noodzakelijk zijn om de websites goed te laten functioneren. Deze cookies gebruiken net als de statistische cookies geen persoonsgegevens. Met jouw toestemming gebruiken we ook marketing cookies. Hieronder kun je toestemming geven voor het gebruik van cookies.

Functionele cookies: zijn noodzakelijk voor de basisfunctionaliteit van de website. Deze kunnen niet worden uitgeschakeld.

Statistische cookies

:

helpen ons te begrijpen hoe bezoekers onze website gebruiken (paginaweergaven, klikgedrag). Deze gegevens worden anoniem gemeten en gedeeld met drie externe partners.

Marketing cookies

:

worden gebruikt om onze diensten via online advertenties onder de aandacht te brengen. Bij acceptatie van marketing cookies delen wij je persoonsgegevens met vier externe partners voor retargeting en advertentiepersonalisatie.

Kijk voor meer informatie op onze cookiepagina.