‘De steun van Mondiaal FNV is van essentieel belang geweest’

Janepher Nassali, algemeen secretaris van de Oegandese bloemenbond UHISPAWU.

De coaching door FNV-bestuurder René Kouwenhoven is voor mij persoonlijk echt cruciaal geweest

“Onlangs besefte ik opeens hoeveel er voor ons is veranderd”, glimlacht Janepher Nassali, de voorzitster van de Oegandese bloemenbond UHISPAWU. “Tien jaar terug kwamen we als vakbondsbestuur amper het terrein van een bloemenbedrijf op. Als we bijvoorbeeld een workshop wilden geven, mocht dat enkel aan de enkele tientallen werknemers die al lid waren, maar niet aan de rest. En de poorten bleven voor ons verder meestal gesloten”, vertelt de Oegandese. Terwijl dat nu heel anders is.

Constructief samenwerken met bloemenbedrijven

“Tegenwoordig werken we met veel van de bloemenbedrijven zeer constructief samen. En we mogen trainingen meestal aan het hele bedrijf geven, vaak zelfs inclusief het management. Wat dat betreft zijn de relaties in de afgelopen tien jaar enorm verbeterd en heeft de vakbond grote stappen gezet”, concludeert de algemeen secretaris trots.  

Piepklein vakbondskantoor met lekkend dak

Het was echter geen gemakkelijke strijd. Vanwege corruptie en mismanagement stemden de leden in 2014 het vorige bestuur weg. Het nieuwgekozen bestuur kwam echter van een koude kermis thuis toen ze hun werkzaamheden wilden starten, herinnert Janepher. “Het dak van ons piepkleine vakbondskantoor bleek ernstig te lekken, het oude bestuur had alle inboedel meegenomen, inclusief een motor voor de bedrijfsbezoeken, we bleken enorme schulden te hebben en het vertrouwen van de leden was compleet weg.”

Het nieuwe bestuur - gevormd door onervaren, jonge maar tegelijkertijd gelukkig zeer gemotiveerde mensen - liet zich echter niet uit het veld slaan. Daarbij kreeg het al gauw hulp van Mondiaal FNV die via de Nederlandse ambassade met de bond in contact was gekomen.

Op een diplomatieke manier gelijk krijgen

“De coaching door FNV-bestuurder René Kouwenhoven is daarbij voor mij persoonlijk echt cruciaal geweest”, zegt Janepher. “Zo leerde hij mij om op een diplomatiek manier je gelijk te krijgen, bijvoorbeeld door vragen te blijven stellen, ook als je de antwoorden eigenlijk al weet. Laat de ander zélf tot het antwoord komen en zich zo gaan realiseren dat wat hij doet of zegt niet klopt”, legt de Oegandese uit. Zo stellen werkgevers in Oeganda regelmatig dat bepaalde praktijken voorgeschreven staan in de Oegandese wet. “Vaak vraag ik hen dan op welke pagina, in welke alinea dit precies staat. En zo komen ze er zelf dikwijls achter dat die praktijken helemaal niet in een wet staan, en dus prima gewijzigd kunnen worden”, glimlacht de voorzitster.  

Janepher is trots op wat de vakbond in de afgelopen tien jaar heeft bereikt. “De steun van Mondiaal FNV is van essentieel belang geweest voor het verbeteren van de arbeidsomstandigheden in de sector”, stelt de voorzitster. “Naast de coaching en training vanuit Nederland, ontvingen we ook financiële steun van de FNV om het onderhandelingsproces te ondersteunen. Op deze manier konden we meer mensen bij onze onderhandelingen betrekken die ons konden ondersteunen.”

Verdubbeling van het minimumloon

De vakbond slaagde er hierdoor in om in de afgelopen tien jaar de arbeidsvoorwaarden sterk te verbeteren. “We zijn erin geslaagd om het minimumloon voor snijbloemenbedrijven te verhogen van 21 euro naar 58 euro per maand. Sectorwijd is een richtlijn tegen seksuele intimidatie ingevoerd, waardoor het aantal gevallen sterk is afgenomen. En ook op het gebied van arbeidsveiligheid en gezondheid hebben we hele grote stappen gezet.”

Ook heeft ze via Mondiaal FNV meerdere keren Nederland bezocht. “We kregen verschillende trainingen en gingen ook langs bij de bloemenveiling. Zo kreeg ik meer inzicht in de algehele keten. Ik begon me te realiseren dat de prijs van bloemen in Nederland de afgelopen jaren eigenlijk maar heel weinig is gestegen. Dit zorgt er mede voor dat er hier bij de bloemenbedrijven in Oeganda nauwelijks ruimte is om de salarissen te verhogen in de richting van een leefbaar loon.”

Bewustwording bij consumenten

Janepher is daarom blij dat – met hulp van Mondiaal FNV – UHISPAWU sinds enkele jaren ook meepraat binnen de internationale vakbondskoepel IUF. “Dit is heel belangrijk omdat onze bloemen op internationale markten terechtkomen. We moeten daarom consumenten er bewust van maken dat zij een belangrijke rol spelen in het verbeteren van salarissen voor werknemers in de bloemenlanden. Als zij namelijk een iets hogere prijs voor hun bosje bloemen zouden accepteren, dan zou dat eraan kunnen bijdragen dat een leefbaar loon mogelijk wordt voor werknemers in de Oegandese bloemensector.”

'We zijn er echt nog niet'

Wat dat betreft is Janepher erg trots op wat UHISPAWU – in samenwerking met Mondiaal FNV – de afgelopen tien jaar heeft bereikt. “Maar we zijn er echt nog niet. Het is echt belangrijk dat werknemers in de bloemensector een leefbaar loon gaan verdienen, zodat er een einde komt aan hun worsteling en ze eindelijk een respectabel leven kunnen gaan leiden.”