'Nog veel uitdagingen'

Stella is werkneemster bij een rozenproducent en lokaal vakbondsvoorzitter

Steun voor de vakbond groeide en binnen ons bedrijf hebben we inmiddels een superhoge dekkingsgraad

Werkneemster Stella is blij dat de afgelopen jaren veel is verbeterd dankzij de inzet van bloemenvakbond UHISPAWU. Zo is haar salaris verdriedubbeld en houdt haar werkgever zich nu beter aan veiligheidsvoorschriften. Over basisbehoeften – zoals lunch en een leefbaar loon – wordt er echter nog altijd hard gestreden.

Huiduitslag door pesticiden

“Er is in de afgelopen jaren veel veranderd”, begint de 33-jarige Stella haar verhaal. De moeder van drie kinderen werkt al ruim negen jaar bij het Oegandese bedrijf Premier Roses en kan zich nog goed herinneren hoe de situatie was toen ze er net begon. “Leidinggevenden namen de veiligheidsregels niet zo nauw. Zo dwongen ze ons regelmatig om bloemen te oogsten in kassen waar net was gespoten met giftige insecticiden. Meerdere collega’s van mij liepen hierdoor ernstige huiduitslag op”, vertelt de Oegandese.  

Pas onder druk van bloemenvakbond UHISPAWU ging de werkgever de veiligheidsvoorschriften serieuzer nemen en werden de opzichters getraind om zich strikt aan de herbetredingstijden te houden na bespuiten van bloemen. “Gelukkig gaat dat nu goed”, glimlacht Stella.

Benadeling van vakbondsleden

Wat dat betreft heeft de vakbond in de afgelopen jaren veel meer slagkracht gekregen, vertelt de werkneemster die sinds 2023 voorzitter is van de vakbondsbranche op haar bedrijf. “Toen ik net met werken begon, waren maar heel weinig mensen lid. Het management benadeelde dan ook expres vakbondsleden. Zo kregen die werknemers geen promotie.” Stella besloot acht jaar terug toch lid te worden van de bond, nadat een bevriende collega zwaargewond raakte door een zuurongeval en geen steun kreeg van de werkgever. “Maar het management luisterde in die tijd nauwelijks naar de vakbond.”

Ruim 90 procent van de werknemers is nu lid van de vakbond

Dankzij training en coaching van Mondiaal FNV wist de Oegandese bloemenbond zaakjes beter op orde te krijgen en zich te professionaliseren. Ook leerden de leiders beter hoe ze nieuwe leden konden werven. “Steun voor de vakbond groeide en binnen ons bedrijf hebben we inmiddels een superhoge dekkingsgraad”, vertelt Stella trots. “Ruim 90 procent van de werknemers is nu lid. Het management móet de vakbond daarom nu wel serieus nemen”, glimlacht de Oegandese die als voorzitter vergaderingen leidt, werknemers vertegenwoordigt en zich inzet voor betere omstandigheden.

Salaris verdriedubbeld

Dankzij de inzet van UHISPAWU is inmiddels veel verbeterd. Zo is het loon van Stella in de afgelopen negen jaar bijna verdrievoudigd van omgerekend 22,50 euro per maand naar 60,75 euro per maand. Daarbij heeft de werkneemster zelf ook promotie gemaakt, en is inmiddels gegroeid naar de functie van supervisor. “Maar helaas zijn de prijzen in Oeganda ook flink gestegen. En inmiddels heb ik schoolgaande kinderen, waardoor het nog altijd een worsteling is om met dit inkomen rond te komen. Als vakbond gaan we daarom verder met onze strijd voor een leefbaar inkomen”, vertelt ze.

Meer rechten

Ook werden in het verleden werknemers zomaar ontslagen, zonder enige vorm van hoor of wederhoor. “Dankzij trainingen van de vakbond kennen werknemers nu echter beter hun rechten. En met steun van de bond, moeten geschillen nu eerst met de verschillende partijen worden besproken en kunnen mensen niet zomaar meer worden ontslagen”, vertelt Stella.

Werknemers vallen flauw door afschaffen ontbijt en lunch

Helaas zijn er ook bepaalde arbeidsomstandigheden juist verslechterd. “Op het moment dat het bloemenbedrijf zich aansloot bij het Fairtrade keurmerk, kondigde het management aan dat ontbijt en lunch op werk werden afgeschaft. Ze zeiden dat ze dit geld nodig hadden om de kosten van certificering te dekken”, vertelt Stella.

Voor veel werknemers heeft deze maatregel ernstige consequenties. "Veel mensen hebben niet genoeg geld om zelf lunch te betalen. Hierdoor eten ze de hele dag niets, wat leidt tot honger, uitputting en zelfs gevaarlijke situatie”, vertelt Stella. “Zo vallen werknemers soms flauw. Vorige maand viel zelfs een zwangere werkneemster flauw, omdat ze niets had gegeten. En een paar dagen later kreeg ze een miskraam”, vertelt de Oegandese die door de zaak zichtbaar is aangedaan.

Blijven inzetten

Ondanks deze zaak is Stella trots op wat de vakbond tot nu toe heeft bereikt. “Op het nog altijd lage salaris en het wegvallen van ontbijt en lunch na, gaat er nu echt heel veel goed. Zo is er inmiddels ook standaard een dokter op het bedrijf aanwezig. Maar we zijn er nog niet. Er zijn nog veel uitdagingen, waar we ons voor zullen blijven inzetten.”