IPOWU-delegatie bezoekt vakbond op Indonesische palmolieplantage PT Patiware

De palmolieplantage PT Patiware in het regentschap Bengkayang, West-Kalimantan, kreeg in september bezoek van een delegatie van de International Palm Oil Workers Union (IPOWU). Vakbondsleden en -leiders spraken hun zorgen uit over de arbeidsomstandigheden en gebrek aan vakbondsvrijheid.

Het bezoek, dat plaatsvond op 11 september, werd bijgewoond door internationale afgevaardigden uit Ghana, Colombia en Nederland, evenals vertegenwoordigers van palmolie-vakbonden in Jakarta en andere Indonesische steden. De delegatie had een ontmoeting met medewerkers van PT Patiware, die hen de plantage, de fabriek en het uilenreservaat van het bedrijf liet zien. Het evenement werd afgesloten met een bijeenkomst tussen de afgevaardigden en de vakbond van PT Patiware. Asdiansyah, lid van de Indonesische vakbondsvereniging (GSBI) bij PT Patiware, gaf uitleg over de manier waarop het bedrijf met de werknemers omgaat. Hij noemde de aanhoudende loonproblemen waarmee werknemers te maken hebben.

Minder dan het minimumloon

Ondanks het decreet van de gouverneur van West-Kalimantan uit 2024, waarin een sectoraal minimumloon (UMSK) voor palmoliewerknemers in Bengkayang werd vastgesteld, verdienen veel oogstwerkers nog steeds minder dan het UMSK. Dit komt door de talrijke inhoudingen waar werknemers mee te maken krijgen als ze de vastgestelde quota niet halen. Asdiansyah, die vaak Asdi wordt genoemd, verklaarde dat het dagelijkse quotom van het bedrijf voor oogsters vrij hoog is. Het bedrijf hanteert bijvoorbeeld een dagelijkse basis van 110 bundels. Als een oogster die doelstelling niet haalt, wordt hij of zij overgeplaatst naar het ontginnen van het plantagegebied met een doelstelling van 5 hectare. “Dat is een te hoge norm. Wij vinden dat dit de arbeidskrachten onder druk zet”, aldus Asdi. Vaak zetten werknemers hun vrouw en kinderen onbetaald in om toch die quota te kunnen halen.

Intimidatie en bemoeienis

Tijdens de ontmoeting met de IPOWU-delegatie besprak Asdi ook de problemen waarmee vakbonden te maken hebben. PT Patiware verbiedt zijn werknemers weliswaar niet om lid te worden van een vakbond, maar ze krijgen na hun toetreding tot GSBI wel te maken met intimidatie en bemoeienis. “Een van onze werknemers, een van onze leden, werd na het bijwonen van een workshop in Jakarta bij thuiskomst geïntimideerd en onmiddellijk overgeplaatst naar onderhoud”, aldus Asdi. De administratief medewerker werd plotseling door het bedrijf overgeplaatst naar onderhoud, met het argument dat ze extra personeel nodig hadden op dat gebied.

Asdi schreef deze willekeurige actie toe aan de vakbondsactiviteiten in Jakarta. “Tijdens de workshop bestudeerden we arbeid en werknemersrechten. Ik heb hen gezegd dat hun vaardigheden niet geschikt waren voor onderhoud.” Nadat Asdi met het bedrijf had gesproken, keerde de werknemer terug naar zijn baan als administratief medewerker.

Drie dagen staken

De inmenging van het bedrijf werd ook via juridische kanalen aangevochten. In februari 2021 presenteerden palmoliewerknemers van twee vakbonden (Hukatan-KSBSI en GSBI) hun eisen buiten het kantoor van PT Patiware. De arbeiders gingen ook 3 dagen staken en eisten dat PT Patiware het besluit van de gouverneur van West-Kalimantan inzake het minimumloon voor 2021 zou uitvoeren.

Aangeklaagd wegens opruiing

De staking vloeide voort uit een memorandum van het bedrijf waarin stond dat de gouverneur niet langer bevoegd was om het regionale minimumloon (UMSK) vast te stellen en dat daarom de hoogte ervan moest worden aangepast. Asdi: “Er was een impasse en we hebben drie dagen gestaakt. Vijf vakbondsleiders van onder meer de Hukatan en GSBI werden ontslagen. Na de ontslagen werden 2 GSBI-leden en 1 Hukatan-lid aangeklaagd wegens opruiing.” Toen GSBI werd opgeroepen door de regionale politie van West-Kalimantan, verklaarde de vakbond dat wat zij hadden gedaan geen opruiing was, maar opkomen voor werknemersrechten. Hoewel het bedrijf uiteindelijk zijn aanklacht introk na bemiddeling met de vakbond en de regent van Bengkayang, beschouwt Asdi deze actie als een vorm van intimidatie door het bedrijf om de vakbondsbeweging te verzwakken.

Internationaal beleid

Tijdens de ontmoeting met de IPOWU-delegatie verklaarde GSBI-voorzitter Rudi HB Daman dat de hulp van de delegatie in de vorm van solidariteit tussen palmolie-vakbonden de motivatie van de werknemers kon vergroten. Zij konden op deze manier merken dat zij niet alleen stonden in hun strijd, maar dat deze misstanden ook in Colombia en Ghana plaatsvinden, met name in de context van plantagearbeid.

Rudi hoopt dat IPOWU een internationale federatie van palmolie-vakbonden kan worden, specifiek voor de palmoliesector, die in internationale fora kan opkomen voor de rechten van palmoliewerkers. “De palmoliekwestie beperkt zich niet tot Indonesië, maar hangt ook nauw samen met het internationale beleid. De markt is internationaal. Er zijn hier zelfs investeringen van bedrijven uit Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Daarom is er ook behoefte aan een internationale beweging voor palmoliewerkers.”

Tekst: Steven Handoko