Tijdens de 3e internationale IPOWU-conferentie, die plaatsvond van 8 tot 13 september 2025, riep de Palm Oil Workers Coalition (KBS) op speciale wetgeving ter bescherming van palmoliewerknemers in te voeren. Het thema van de IPOWU-conferentie was ‘Fatsoenlijk werk op palmolieplantages’.
De KBS was een van de organisatoren van het evenement. Coördinator van KBS Ismet Inoni wees op verschillende arbeidsproblemen waarmee palmolieplantagearbeiders te maken hebben, waaronder het gebrek aan loongelijkheid, de gevaren van pesticiden en genderkwesties. De vakbond heeft een inventarisatie gemaakt van de problemen waarmee palmolieplantagearbeiders te maken hebben en ontdekte dat de Indonesische Arbeidswet onvoldoende toereikend is voor palmoliewerknemers. “Deze wetten hebben geen betrekking op veel kwesties op palmolieplantages”, aldus Ismet, “dus een van de programma’s van de Palm Oil Labor Coalition is het opstellen van een wet inzake de bescherming van werknemers op palmolieplantages in Indonesië.”
In 2022 heeft KBS een eerste wetsontwerp over de bescherming van werknemers op palmolieplantages (RUPBS) opgesteld, dat toen bij het ministerie van Arbeid is ingediend. Het bestaat uit 59 artikelen en regelt verschillende aspecten van het werk in de palmolie-industrie, waaronder arbeidsverhoudingen, wervingssystemen, lonen, veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk, het recht om zich te organiseren, de bescherming van vrouwelijke werknemers en de preventie en aanpak van seksueel geweld. Deze RUPBS omvat ook administratieve en strafrechtelijke sancties voor bedrijven die de verschillende genoemde bepalingen overtreden. De vakbond heeft hierop nog een aanvulling geschreven. Minister van Arbeid Yassierli, die de IPOWU-conferentie bijwoonde, reageerde: “De coalitie van palmoliewerkers zet zich in voor fatsoenlijk werk in de palmolieplantagesector. We wachten op hun aanbevelingen.”
Deze oproep is des te urgenter gezien het feit dat er in 2024 in Indonesië 93.000 arbeidsrechtenschendingen en 462.000 arbeidsongevallen plaatsvonden. In een interview over het opgestelde wetsontwerp verklaarde Ismet dat een van de genoemde arbeidsrechtenschendingen het gebrek aan werkzekerheid was. “Werknemers werken op basis van contracten, als tijdelijke dagloners (BHL) of als dagloners die per stuk worden betaald (BHB). Sommige werknemers krijgen niet betaald en hebben dus ook geen sociale zekerheid, in dit geval een vrouw of kind”, aldus Ismet op het kantoor van KBS in de wijk Pasar Minggu. Hij stelt dat door de hoge quota werknemers hun vrouw en kinderen bij het werk betrekken omdat ze die anders niet halen.
Hoewel verschillende regio’s in West- en Zuid-Kalimantan een districtsminimumloon (UMSK) voor de palmoliesector hebben vastgesteld, liggen de lonen van veel werknemers nog steeds onder het UMSK. “Ze werken op basis van aanwezigheid en werken meestal minder dan 20 dagen per maand. Sommigen werken zelfs maar 3 dagen per maand, waardoor ze slechts ongeveer 300.000 of 400.000 roepia verdienen”, aldus Ismet. Van sociale zekerheid is ook vaak geen sprake.
Uit onderzoek dat KBS vorig jaar in samenwerking met IPOWU heeft uitgevoerd, blijkt dat palmolieplantages in Indonesië nog steeds 39 soorten pesticiden gebruiken. Gevaarlijke pesticeden zoals paraquat, waarvan de verkoop in de Europese Unie is verboden, worden nog steeds veel gebruikt bij het besproeien van palmolieplantages. De gevolgen hiervan zijn ernstig, vooral voor de werknemers die ze verspreiden, maar ook voor hun collega’s die op de plantages werken.
Als vervolg op dit onderzoek heeft KBS verder onderzoek gedaan in Centraal-Kalimantan, met name in de stad Oost-Waringin, en in Noord-Sumatra, met name in het regentschap Mandailing Natal. KBS heeft ongeveer 30 werknemers in de twee provincies geïnterviewd en geconstateerd dat zij last hebben van aandoeningen zoals kortademigheid, huidirritatie, jeuk en, in het ernstigste geval, een vrouw met borstkanker. Hoewel het verband tussen het gebruik van agrochemicaliën en deze verschillende ziekten nog niet is bevestigd, dringt Ismet aan op medische onderzoeken.
Artikel 26 van het door KBS opgestelde wetsontwerp verbiedt bedrijven het gebruik van gevaarlijke chemicaliën met de werkzame stoffen paraquat en glyfosaat. Op 10 november heeft Ismet, als hoofd van KBS, een aangepast wetsontwerp en de resultaten van het laatste onderzoek naar het gebruik van pesticiden op palmolieplantages ingediend bij het ministerie van Arbeid.
Tekst: Steven Handoko