Op vrijdag 19 september organiseerden Mondiaal FNV en FNV het symposium Clean Crops, Safe Workers in Den Haag. Vakbondspartners uit India, Ghana, Colombia, Marokko, Ethiopië, Tanzania en Zimbabwe kwamen samen met Nederlandse partners om één van de meest urgente problemen in de landbouw en plantagesector te bespreken: de impact van pesticiden en agrochemicaliën op werknemers, hun families en gemeenschappen.
Wetenschappelijke inzichten en praktijkervaring
Tijdens het symposium gaf Prof. Hans Kromhout (Universiteit Utrecht) een indringende presentatie over de gezondheidseffecten van chemische bestrijdingsmiddelen. Zijn onderzoek in onder meer de bloementeelt toont aan dat werknemers nog altijd blootstaan aan ernstige risico’s. Opvallend – en zorgwekkend – is dat in de Europese Unie nog steeds wettelijk verboden middelen geproduceerd en geëxporteerd worden naar productielanden, waar ze wél worden gebruikt.
Naast de wetenschappelijke invalshoek werden er inspirerende praktijkervaringen gedeeld, zoals alternatieve, biologische teeltvormen en de rol van vakbonden bij het beschermen van werknemers.
Belangrijke uitkomsten uit de werkgroepen
In interactieve sessies werden mogelijke oplossingen besproken. Daaruit kwamen enkele duidelijke boodschappen naar voren:
Samenwerking in de keten is essentieel. Alleen door de hele supply chain te betrekken kan er echte verandering plaatsvinden.
Vakbonden moeten meer inspraak krijgen. Zij zijn cruciaal bij audits, het verzamelen van data over arbeidsomstandigheden en het aandragen van oplossingen.
Beschermende middelen (PPE) zijn nodig, maar niet genoeg. Het begint bij het terugdringen van het gebruik van gevaarlijke middelen, het inzetten van alternatieve bestrijdingsvormen en het correct en gecontroleerd toepassen van minder schadelijke stoffen.
Gezondheid boven winst
De kernboodschap van de dag was duidelijk: de extra kosten die gemoeid zijn met het verminderen van chemisch gebruik en het inzetten van alternatieven wegen niet op tegen de gezondheidsschade voor werknemers en de negatieve impact op biodiversiteit.
Verantwoordelijkheid nemen in beleid, productie en de gehele keten is onvermijdelijk. Alleen dan kunnen we toewerken naar gezonde, veilige en duurzame landbouw.