Cookies op websites van de FNV

De FNV gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de websites zo goed mogelijk te laten functioneren. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.
Daarnaast maken we gebruik van tracking cookies om de website persoonlijker te maken en op jouw voorkeuren af te stemmen. Geef hieronder jouw toestemming. Je instellingen kun je altijd weer wijzigen op de pagina over Cookies.

Lees meer over onze cookies
Ik wil informatie op maat (tracking cookies)

Tracking cookies voor informatie op maat: met deze cookies kunnen we de informatie nog beter op je afstemmen. Als je ervoor kiest deze cookies niet te accepteren, dan is het nog steeds mogelijk gebruik te maken van onze websites maar kan het wel voorkomen dat bijvoorbeeld opnieuw gevraagd wordt een vragenlijst in te vullen als je dat al hebt gedaan.

Schokkend: dit is de échte prijs (in euro’s) van jouw spijkerbroek

Redactie
Door Redactie 09 juli 2019

Heb je last van zwakke knieën, en wil je liever niet weten hoe het zit met de misstanden in de kledingindustrie? Stop dan maar met lezen. Want hieronder volgt een concrete berekening van de schade die jij toebrengt aan mens en milieu als je zonder nadenken een spijkerbroek koopt.

Om ‘s werelds meest populaire kledingstuk hangt een aura van tijdloos, comfortabel en stoer. Maar als je weet hoe spijkerbroeken worden gemaakt, zitten ze een stuk minder lekker. Er hangen namelijk nogal wat verborgen kosten aan een denim broek. Denk aan het waterslurpende katoen (voor een spijkerbroek is 7000 liter water nodig), de vervuilende uitstoot van zwaveldioxide tijdens het verven en de arbeidsuitbuiting van de mensen die de broeken maken.

Dat klinkt als het bekende abstracte riedeltje. Maar een nieuw rapport zet de zaken op scherp. ‘The True Cost’ concludeert dat de prijs van een spijkerbroek met bijna 33 euro omhoog moet, als we de kosten voor mens en milieu meerekenen. Jouw spijkerbroek is dus eigenlijk te goedkoop - 33 euro te goedkoop om precies te zijn. Op dit moment draaien milieu, klimaat en de maker van je broek onvrijwillig op voor deze ‘onzichtbare’ kosten.


Heftig. Maar wacht eens even, een vervuilde rivier of arbeidsuitbuiting kan je toch niet in euro’s uitdrukken?

Dat hebben de onderzoekers van het Impact Institute nou juist wel willen doen. Zij ontwikkelden een methode die ze de true price gap noemen: het verschil tussen de inkoopprijs die de retailer betaalt en de totale productiekosten inclusief de schade aan mens en milieu. Zo berekenen zij de verborgen kosten van jouw spijkerbroek.


Het onderzoek keek naar een typische productieketen van een spijkerbroek; van katoenplantages en weverijen in India via een spijkerbroekenfabriek in Bangladesh tot en met het transport naar de Europese afzetmarkten en consumenten (jij dus!).


Wat opvalt, is dat de milieu- en sociale kosten vooral tijdens de katoenproductie en denimproductie erg hoog zijn. De negatieve impact op arbeiders in bijvoorbeeld India bedraagt meer dan 15 euro per spijkerbroek. Dat komt omdat in India nog steeds veel kinderarbeid voorkomt en werknemers niet het minimumloon ontvangen (en daarom niet in staat zijn hun gezin te onderhouden). Het loon dat Indiase meisjes en vrouwen – onterecht – niet ontvangen, hoeven wij in de winkel ook niet te betalen. Met andere woorden, zij betalen de prijs, wij niet.

De impact oftewel de schade voor de natuur is 5,80 euro. Dit komt omdat katoen een energieslurpend gewas is en de zwaveldioxide die vrijkomt zorgt voor zware luchtvervuiling. De kosten voor het energieverbruik en de uitstoot van een spijkerbroek zitten niet in de prijs inbegrepen, maar zorgen er wel voor dat mensen in India nauwelijks nog schoon drinkwater hebben en mens en land vervuild raken.


Maar mijn spijkerbroek kost 120 euro, geen tientje! Zit die 33 euro daar dan niet al in verwerkt?

Was het maar zo simpel! Verreweg het meest geld dat jij voor een spijkerbroek betaalt, gaat naar de winkel en het merk. Of een arbeid(st)er in een lagelonenland nou voor een chique merk of een prijsvechter naait maakt voor het loon niet uit (hier lees je meer over hoe dat werkt). Een exclusief merk of hoge prijs zegt helemaal niks over arbeidsomstandigheden of milieuvervuiling tijdens het maakproces. Kortom, die verborgen prijs a 33 euro telt voor álle spijkerbroeken en alle merken– dure en goedkope – die niet op een duurzame en ethische manier gemaakt zijn.


Hmm. Valt er ook nog iets positiefs te melden?

Jazeker. Nu weten we tenminste precies waar we het over hebben, in euro’s, als het gaat over uitbuiting in de kledingindustrie. Dat is een handig inzicht om de boel aan te pakken. En als consument heb je natuurlijk ook gewoon een keuze. Staar je niet blind op de verkoopprijs van een spijkerbroek. Maar shop bij winkels en bedrijven die eerlijke en duurzame spijkerbroeken verkopen. Die zijn trouwens niet per se duurder dan niet-ethisch gemaakte spijkerbroeken!

Kijk bijvoorbeeld eens bij het Nederlandse jeansmerk MUD Jeans, Kings of Indigo, of het Zweedse Nudie Jeans (ook gewoon online te koop bij Zalando). Voor een nog langere lijst van eerlijke winkels, check onze eerdere blog.


Maar het probleem van die verborgen kosten ligt toch niet alleen bij mij?

Nee, lieve lezer, het is niet allemaal jouw schuld. Hoewel consumenten de kracht hebben om te kiezen met de portemonnee, ligt er een grote verantwoordelijkheid bij overheden, merken en retailers om de uitbuiting van mens en milieu in de kledingindustrie tegen te gaan. Daarom duiken we volgende blog in de vraag of en hoe de verborgen kosten van een spijkerbroek naar beneden kunnen. Oftewel: stay tuned!