Cookies op websites van de FNV

De FNV gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de websites zo goed mogelijk te laten functioneren. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.
Daarnaast maken we gebruik van tracking cookies om de website persoonlijker te maken en op jouw voorkeuren af te stemmen. Geef hieronder jouw toestemming. Je instellingen kun je altijd weer wijzigen op de pagina over Cookies.

Lees meer over onze cookies
Ik wil informatie op maat (tracking cookies)

Tracking cookies voor informatie op maat: met deze cookies kunnen we de informatie nog beter op je afstemmen. Als je ervoor kiest deze cookies niet te accepteren, dan is het nog steeds mogelijk gebruik te maken van onze websites maar kan het wel voorkomen dat bijvoorbeeld opnieuw gevraagd wordt een vragenlijst in te vullen als je dat al hebt gedaan.

‘Van kip wil je weten waar het vandaan komt. Van kleding ook.’ 

Redactie
Door Redactie 21 november 2018

Go de Roij van Zuijdewijn is een nette rebel in eerlijke outfit die als woordvoerder van de Schone Kleren Campagne de vieze vlekken van de kledingindustrie te lijf gaat. Hoe draagt zij haar visie uit?

Go de Roij van Zuijdewijn

Wat trek je aan, als je strijdt voor de rechten van textielarbeidsters en het gezicht van de Schone Kleren Campagne bent? Go de Roij van Zuijdewijn zit er casually chique bij als Mondiaal FNV haar spreekt in een koffietentje in de Amsterdamse Spuistraat.

Speciaal voor dit interview heeft ze een witte, soepel vallende blouse van La Dress aangetrokken. ‘Dat merk is aangesloten bij de Fair Wear Foundation, dat is goed om altijd even te checken. Dit is een vervanger voor mijn zwarte jurkje dat ik ooit bij Mac and Maggie kocht. Dat jurkje droeg ik zesentwintig jaar lang, tot het echt letterlijk is vergaan.’

Niet boycotten, maar vragen stellen 

De zwarte legging daaronder heeft ze ook al jaren, en is van de H&M. Maar wacht even, dat is toch de winkelketen die symbool staat voor zo’n beetje alles wat fout is aan de kledingindustrie? ‘Wij geloven in vragen stellen, niet in boycotten. Want als je een vraag stelt, moet er ook een antwoord komen. Dat zorgt voor meer transparantie in de keten. Dus áls ik dan toch bij de H&M moet zijn, lever ik een vragenkaart in.’ 

Zo’n vragenkaart download je via de website van de Schone Kleren Campagne. Er staat bijvoorbeeld: ‘Hoe zorgt u ervoor dat de mensen die uw kleding maken een leefbaar loon krijgen?’ Je vult in wat voor item je koopt, en waar. Dan vraag je in de winkel aan de medewerker of hij/zij de kaart aan de manager wilt geven, en of die jouw vragen wilt beantwoorden met een mailtje, met Schone Kleren Campagne in de cc. 

Iemand moet toch die pain in the ass zijn 

‘Het winkelpersoneel, daar kan je over het algemeen een prima gesprek mee voeren. Maar ik kom met winkeleigenaren nog wel eens in heftige gesprekken terecht. Die spreek je natuurlijk direct aan op hun inkoopgedrag. Dan zie ik mijn 16-jarige dochter wel eens wegkrimpen achter de toonbank. ‘Ow maa-haaam hoor ik dan’, lacht Go. ‘Tja, iemand moet toch die pain in the ass zijn, nietwaar?’ 

Toch valt er ook in huize De Roij van Zuijdewijn geregeld een pakketje ‘van zo’n verschrikkelijke goedkope online kledingwebsite’ op de deurmat. Ja, soms moet haar dochter het van haar dan terugsturen. Al vindt Go ook dat ze het haar dochter moeilijk kwalijk kan nemen. ‘Ze moet er uiteindelijk toch zelf mee leren omgaan.’ 

Durf te vragen 

Go hoopt vurig dat haar dochter, en zoon, en eigenlijk iedereen het gesprek hierover aan durft te gaan ‘Als ik bij de slager vraag waar de kip vandaan komt, en de slager zegt ‘wat maakt dat nou uit’, dan koop ik die kip toch ook niet? Bij een koffiesalon durven mensen bijvoorbeeld wel te vragen waar de koffie vandaan komt. Als iedereen wil weten waar hun kleding is gemaakt en onder welke omstandigheden, moeten die merken wel transparanter worden. En dan kunnen wij ze beter controleren.’ 

En dat gebeurt nu nog veel te weinig, weet Go. ‘De grote merken komen niet eens hun eigen beloftes na. H&M beloofde vijf jaar geleden aan achthonderdvijftigduizend arbeidsters dat ze in 2018 een leefbaar loon krijgen. Want hoewel ze daar wel recht op hebben, verdienen de meesten niet genoeg om zichzelf en hun familie te kunnen onderhouden. Maar H&M heeft alle informatie hierover verwijderd van haar website en wil niet meer op de kwestie ingaan.’ 

Campagne voeren in Utrecht 

Daar wordt Go echt pissig, en strijdlustig van. ‘Zo’n grote speler, en dan gewoon geen verantwoordelijkheid nemen. Ze vertikken het gewoon. Zaterdag 24 november gaan we daarom campagne voeren in Utrecht. We vragen mensen de H&M op te roepen haar werkneemsters nu eindelijk een leefbaar loon te gaan betalen.’   
Ondertussen, vertelt ze, lobbyt de Schone Kleren Campagne met een netwerk van internationale spelers achter de schermen voor betere wetgeving, beweegt de EU om als redder in nood van het Bangladesh-akkoord op te treden en staat direct in contact met de grauwe realiteit van de arbeidsters in vooral Aziatische landen. 

Voor de klas 

Sinds ze professioneel zoveel met eerlijke kleding bezig is, koopt ze zelf stukken minder. Zuinig was ze altijd al. De eigenwijze zwart-wit gestreepte sokken van vandaag kreeg ze op haar 18e van haar toenmalige vriendje. ‘Mensen zeggen dan: hey wat leuk, streepjes zijn helemaal in. Weten zij veel dat ik mijn oude schatten van vroeger net zo lang bewaar tot ze vanzelf weer trendy zijn?’, knipoogt ze.  

En sinds kort is er een nieuwe focus bijgekomen. Go gaat voor de klas staan. ‘Als je van de modeacademie afkomt, heb je niks over duurzaamheid geleerd. Dat is echt een hiaat.’ Ze ziet dat eerlijk en duurzaam hot is onder jongeren. ‘Er kwam laatst een meisje op me af die een managementpositie bij een groot kledingmerk ambieert. Stel dat ik daar zit, en ik weet niks van de herkomst van de stoffen en de arbeid af, dan kan ik het ook niet veranderen, zei ze me.’ Dat liet Go niet meer los. 

De volgende generatie dochters en zonen 

En dus verzorgt Go binnenkort een les over arbeidsomstandigheden en transparantie bij een opleiding in Den Haag, en geeft lezingen over eerlijke kleding door het hele land om een kijkje te geven achter de schermen van de kledingindustrie. ‘Het zijn allemaal babystapjes, maar dit is een kwestie van de lange adem. Ik wil dat de volgende generatie in een eerlijke kledingindustrie koopt, en werkt.’