Verlof voor zorg en ouderschap nog steeds niet populair
Uit het 7 november jl. verschenen onderzoeksrapport van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat werknemers nog steeds weinig gebruikmaken van de regelingen voor zorgverlof en ouderschapsverlof.
Zorgverlof
In 2009 nam slechts 2 procent van de werknemers korte tijd verlof op om te kunnen zorgen voor een plotseling ziek geworden kind, partner of ouder. Daarvoor namen ze in bijna een derde van de gevallen een gewone vrije dag op. In een kwart van de gevallen maakte men gebruik van kortdurend verlof en in iets minder dan 1 op de 10 gevallen van calamiteitenverlof.
Een nog kleiner deel, maar 1 procent van de werknemers, nam verlof op voor de zorg van een langdurig zieke of hulpbehoevende.
Eerder onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) van juli 2010 toonde ook aan dat heel weinig werknemers verlof opnamen om voor een ziek familielid te zorgen, slechts 1 op de 6. De meesten van hen deden een beroep op kortdurend zorgverlof, 21 procent nam een vrije dag op en 16 procent maakte gebruik van bijzonder verlof.
Ouderschapsverlof
Van de ouders met een kind jonger dan 8 jaar maakte 10 procent gebruik van ouderschapsverlof. Moeders deden dat vaker dan vaders (12 procent respectievelijk 6 procent).
De meest genoemde redenen voor het niet opnemen van ouderschapsverlof waren nadelige financiële gevolgen.
Uit cijfers van het CBS van april 2011 bleek dat in 2009 264.000 werknemers recht op ouderschapsverlof hadden. Van deze werknemers namen 79.000 dit verlof ook op. Het opnemen van ouderschapsverlof is onder vrouwen veel gebruikelijker dan onder mannen. Verder blijkt dat vrouwen met een hoger inkomen en een hoger opleidingsniveau het meest gebruikmaakten van deze regeling.
Wettelijk recht zorgverlof en calamiteitenverlof
De FNV wijst erop dat zorgverlof wettelijk is vastgelegd. Het kortdurend zorgverlof is tweemaal de wekelijkse arbeidsduur per jaar. Tijdens dit kortdurend zorgverlof moet de werkgever ten minste 70 procent van het loon doorbetalen. Een flink aantal cao’s vult dit aan tot 100 procent. Het langdurend zorgverlof is onbetaald en kan voor 6 weken fulltime of 13 weken voor de helft van de werktijd worden opgenomen. In een aantal cao’s is geregeld dat tijdens het langdurend zorgverlof (een deel van) het loon wordt doorbetaald.
In sommige gevallen kun je calamiteitenverlof opnemen. In principe is de werkgever verplicht het salaris gewoon door te betalen. Calamiteitenverlof is bedoeld voor situaties waarin je meteen vrij moet hebben. Een voorbeeld is de bevalling van je partner, als de wasmachine lekt en het huis waterschade heeft of als je kind plotseling ziek wordt. Wanneer ook aan de voorwaarden van kortdurend zorgverlof wordt voldaan, eindigt het calamiteitenverlof na een dag en gaat het over in kortdurend zorgverlof.
Wettelijk recht ouderschapsverlof
Ouderschapsverlof is verlof dat je kunt opnemen om te zorgen voor kinderen jonger dan 8 jaar. Beide ouders hebben er recht op. Je kunt het opnemen als je minimaal 1 jaar in dienst bent bij een werkgever. Je hebt per kind 1 keer recht op ouderschapsverlof. De verlofduur is 26 maal je wekelijkse arbeidsduur.
Het verlof is onbetaald, tenzij hierover in de cao of je arbeidsvoorwaarden andere afspraken zijn gemaakt. Als je gebruikmaakt van ouderschapsverlof, kun je ouderschapsverlofkorting krijgen (heffingskorting via de aangifte IB).