Pensioenakkoord: wat houdt het in?
28-07-2011De AOW en het pensioenstelsel gaan veranderen. Dat is zeker! Wat er precies gaat veranderen, is afhankelijk van wel of geen pensioenakkoord. Als er geen akkoord komt, bepaalt de overheid zonder overleg wat er moet gebeuren. Wij zetten de feiten voor je op een rij.
Kern van het akkoord is dat de AOW-leeftijd omhoog gaat naar 66 jaar in 2020. Stoppen met 65 blijft echter mogelijk. De AOW-uitkering gaat tot 2028 ieder jaar met 0,6 procent per jaar omhoog.
Agnes Jongerius: ‘Wat mij betreft is dit een mooi akkoord dat mensen voldoende zekerheid biedt over hun pensioen. Dit is een nieuw collectief, solide en solidair pensioensysteem waarin sprake is van keuzevrijheid, een evenwichtige belangenafweging en verdeling van risico’s. Wij hebben ons best gedaan. Het woord is nu aan de leden.’
De belangrijkste verschillen tussen het pensioenakkoord van FNV, werkgevers en overheid en de situatie dat het akkoord niet doorgaat en de overheid het alleen bepaalt
| Geen pensioenakkoord | Wel een pensioenakkoord | |
| AOW | De AOW-leeftijd wordt in 2020 voor iedereen 66 jaar, zonder de mogelijkheid eerder te stoppen met werken. | Je kunt stoppen met 65 jaar. Je krijgt dan een fatsoenlijke uitkering, bijna gelijk aan wat je nu krijgt. Als je langer doorwerkt, bouw je meer pensioen op. Kortom: langer doorwerken wordt beloond. |
| Geen extra verhoging van je AOW-uitkering. | De AOW-uitkering wordt bepaald door de werkelijk verdiende lonen. Jaarlijks extra verhoging van circa 54 euro. |
|
| Aanvullend pensioen | Inperking van de belastingruimte om te sparen voor aanvullend pensioen. | Geen inperking van de belastingruimte om te sparen voor aanvullend pensioen. |
| Sterke buffereisen voor pensioenfondsen. Voor alle fondsen gaan dezelfde regels gelden. | Geen centrale buffereisen. Pensioenfondsen krijgen de ruimte om zelf een keuze te maken tussen zekerheid en indexatie (aanpassing aan loon- en prijsstijgingen). | |
| Werk voor oudere werknemers | Geen nieuwe plannen om oudere werknemers aan het werk te houden of krijgen. | Afspraken om extra inspanningen te leveren om oudere werknemers aan het werk te houden of krijgen. |
| Mobiliteitsbonus (waardoor overstappen naar een andere baan makkelijker wordt) voor werkgevers die oudere werknemers in dienst nemen. | ||
| Afspraken tussen werkgevers en werknemers over arbeidsomstandigheden zodat werknemers fit naar de finish komen. |
Een voorbeeld
Als we geen pensioenakkoord zouden hebben en pensioenfondsen onvoldoende rekening houden met het inflatierisico, dan houdt timmerman Daan van 28 jaar € 200 per maand minder aan pensioen over ten opzichte van zijn net gepensioneerde vader nu. Of moet hij € 240 per maand extra aan premie betalen.
Wat is er aan de hand?
Nederland heeft volgens deskundigen het beste pensioenstelsel ter wereld. Daar zijn wij trots op. Om onze goede oudedagsvoorziening te behouden, moeten wij nu twee grote uitdagingen aangaan: de stijgende levensverwachting van mensen en de grote schokken op de financiële markt.
We leven met z’n allen langer dan vroeger, langer dan we verwacht hadden. Dat is goed nieuws. Maar het betekent ook dat we steeds langer van ons pensioen gebruikmaken (voor een steeds langere periode op ons pensioengeld rekenen). 50 Jaar geleden kregen mensen gemiddeld 15 jaar pensioen, vanaf hun 65ste. Nu krijgen mensen gemiddeld 20 jaar pensioen na hun 65ste. Dat zijn 5 extra jaren waarin AOW en pensioen wordt uitgekeerd.
Langer doorwerken
Wij willen natuurlijk niet dat onze pensioenuitkering op een gegeven moment stopt. Maar doordat mensen ouder worden, worden de pensioenen duurder. De afgelopen jaren hebben we steeds meer geld opzij gezet voor de pensioenen. Op dit moment werken we allemaal één hele dag in de week voor ons pensioen (op fulltime basis). Dat is meer dan genoeg. Een ander probleem is dat er meer ouderen dan werkenden bijkomen. Het is niet meer in verhouding.
We moeten dus andere manieren verzinnen om voldoende geld opzij te zetten om iedereen een behoorlijke pensioen te gunnen. We hebben de keuze tussen niks doen en de pensioenopbouw over meer jaren verspreiden omdat wij ouder worden, maar dan blijft de AOW-uitkering achter. Of wel iets doen, de uitkering op peil te houden en iedereen zelf de gewenste pensioenleeftijd te laten kiezen. In het akkoord kun je ook in de AOW kunt kiezen voor een flexibele ingangsdatum.
Financiële markten
De pieken en dalen (schokken) op de financiële markten worden steeds groter. Door de manier waarop de pensioenen op dit moment zijn geregeld, kunnen financiële schokken leiden tot het bevriezen en het verlagen van onze pensioenen. Dat heeft direct negatieve gevolgen voor de pensioenopbouw van mensen die nog werken én de koopkracht van gepensioneerden. We moeten onze pensioenen beter beschermen tegen schokken op de financiële markt. Dat kan door goed en lang vooruit te kijken en de waan van de dag minder te laten regeren. In het nieuwe pensioencontract wordt dit mogelijk.
Werknemerspensioen
Werknemers kunnen ook pensioen opbouwen bij de werkgever, ook wel aanvullend of werknemerspensioen genoemd. Het werknemerspensioen is een aanvulling op de AOW. Deze ontvang je alleen als je in loondienst was/bent en als je werkgever een pensioenregeling heeft waar je aan deelneemt.
In veel pensioenfondsen zit genoeg geld in de pensioenpot om de pensioenen te betalen. Maar op dit moment onvoldoende om de pensioenen volledig aan te passen aan de stijging van de lonen en de prijzen. Dat noemt men ook wel indexatie. Dat is wel belangrijk. Als pensioenen niet worden aangepast aan loon- en prijsontwikkelingen, dan wordt een pensioenuitkering in de toekomst veel minder waard.
Op dit moment worden veel pensioenen niet geïndexeerd. Sommige pensioenuitkeringen worden zelfs verlaagd. Als ons pensioenstelsel nu niet wordt aangepast, dan dreigt dit een langere tijd zo te blijven. Dat is niet goed voor de waarde en koopkracht van de pensioenen van mensen.
Wat ons betreft gaan je opgebouwde rechten mee in de nieuwe pensioenregeling. De rechten zouden ongewijzigd over moeten gaan en zouden dan in het nieuwe pensioencontract moeten meeprofiteren van betere rendementsvooruitzichten dan zonder deze overgang mogelijk is. Momenteel wordt bestudeerd hoe het juridisch mogelijk is te maken om de opgebouwde rechten mee te nemen.
Vragen en antwoorden pensioenakkoord
Facts & Figures uitwerking pensioenakkoord (van SZW)
Persbericht Stichting van de Arbeid
Uitwerkingsmemorandum pensioenakkoord