Economic governance
De huidige Europese schuldencrisis heeft aangetoond dat het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) er niet in geslaagd te zorgen voor gezonde Europese overheidsfinanciën en een solide basis te bieden voor de euro. Als gevolg van de economische crisis kampen vrijwel alle eurolanden met buitensporige tekorten, waaronder ook Nederland.
De Europese Commissie heeft eind september 2010 zes wetgevingsvoorstellen gepresenteerd ter versterking van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP). De voorstellen van de Europese Commissie hebben betrekking op:
- versterking van de preventieve tak van het SGP;
- versterking van de correctieve tak;
- versterkte begrotingsdiscipline voor de Eurolanden.
De preventieve tak
De voorstellen voor de versterking van de preventieve tak bestaan uit drie onderdelen:
- introductie van een uitgavenregel om te zorgen dat lidstaten zich houden aan de middellangetermijndoelstelling;
- minimumeisen voor de begrotingen van de lidstaten;
- introductie van een buitensporige onevenwichtigheidsprocedure met een signaleringsmechanisme en een scorebord (met ook een correctieve tak).
De correctieve tak
De voorstellen voor de versterking van de correctieve tak hebben betrekking op:
- een grotere nadruk op de ontwikkeling van de overheidsschuld in de buitensporige tekortprocedure;
- lidstaten die onvoldoende actie ondernemen om buitensporige onevenwichtigheid weg te nemen (uiteindelijk een mogelijke boete van maximaal 0,1 procent van het bbp voor de lidstaten uit de Eurozone).
Sancties
De Europese Commissie heeft hierbij de mogelijkheid van semiautomatische sancties, te weten:
- Een omgekeerde stemprocedure, waarin een aanbeveling of voorstel van de Commissie staat, tenzij de Raad van Europa binnen tien dagen met gekwalificeerde meerderheid het voorstel of de aanbeveling van de Commissie verwerpt.
- De verplichting om een rentegevend deposito te storten als een preventieve procedure wordt gestart tegen een lidstaat. In de correctieve fase wordt dit deposito renteloos en kan in een verdere fase van de procedure worden omgezet in een boete.
Vergaande voorstellen
Eind 2010 heeft de FNV aandacht aandacht gevraagd voor deze economic governance procedure, waarbij de Europese Commissie sluipenderwijs een aantal bevoegdheden naar zich toe lijkt te trekken. (Economic governance heeft betrekking op de mogelijkheden tot het sturen van de economie, en de relaties tussen maatschappij, staat, en markteconomie). In diverse gesprekken met de leden van het kabinet, in de SER en via de pers heeft de FNV opgeroepen tot een publiek debat over dergelijke vergaande voorstellen.
De voorstellen tot toezicht op de begrotingsdiscipline van de lidstaten zijn gebaseerd op de resultaten van een aantal indicatoren. Deze indicatoren zijn momenteel nog niet vastgesteld, maar lijken (mede) betrekking te hebben op arbeidsmarktgerelateerde onderwerpen en op onderwerpen als (cao-)loonontwikkeling.
Voor dit laatste heeft de Commissie geen bevoegdheid maar lijkt er toch sluipenderwijs invloed op uit te kunnen gaan oefenen, omdat de Raad alleen een voorstel van de Commissie kan verwerpen binnen tien dagen, met gekwalificeerde meerderheid.
Niet zonder betrokkenheid sociale partners
Of en in hoeverre deze voorstellen zullen gaan gelden, is een debat dat de komende tijd gevoerd zal gaan worden. Vaststaat dat er een noodzaak is tot meer economic governance in de Eurozone. Vast staat ook dat dit debat niet makkelijk zal zijn en dat nationale belangen kunnen botsen met belangen van de Eurozone als geheel.
De FNV zal dit dossier in 2011 actief blijven oppakken, zowel op nationaal als op Europees niveau. Haar doelstelling is helder: deze voorstellen kunnen we niet accepteren. Vormen van coördinatie op arbeidsmarktterrein kunnen niet zonder betrokkenheid van sociale partners, zowel op nationaal als op EU-niveau.