Onzeker werk: maak er gewoon goed werk van!

Flexibiliteit. Zo’n woord waar iedereen zich iets anders bij voorstelt. Flex moet, zeggen veel economen en politici, want dat is goed voor onze economie; we hebben er te weinig van, en de mensen willen ’t zelf ook. Flex is helemaal niet goed, zeggen anderen waaronder veel vakbondsleden; we hebben er te veel van, en de mensen hebben helemaal geen keus.

De FNV vindt dat flexibel werken op zichzelf niet goed of fout is, maar de risico’s van flexibiliteit en de prijs ervoor mogen niet eenzijdig bij de werknemer liggen. En dat is op dit moment wel behoorlijk scheef gegroeid.

Volgens recente cijfers van Centraal Plan Bureau en UWV werkt ruim 30 procent van de werkenden in Nederland in een arbeidsrelatie die geen zekerheid van werk en inkomen biedt. Een deel van die mensen heeft een goede onderhandelingspositie en geniet van de vrijheid die zo’n relatie biedt. Maar het overgrote deel is ontevreden over al die onzekerheid en voelt zich bedrogen dat de flexbaan niet de beloofde opstap naar beter werk blijkt te zijn.

In de politiek en de media woedt een flinke discussie over flexibel werk. Tegelijkertijd is er weinig inzicht in wat er dagelijks gebeurt op de werkvloer. De FNV is daarom op zoek gegaan naar de werkelijkheid van iedere dag, de alledaagse flexibilisering. Naar de mensen voor wie de 24-uurs economie dagelijkse kost is.

Ze werken als schoonmaker in kantoren en werkplaatsen, lang voordat de andere mensen aan hun werkdag beginnen of nadat iedereen aan het eind van de dag het pand heeft verlaten. Ze werken op de gekste tijden in de zorg, of in de vleesfabriek. Ze springen in bij gaten die er vallen in het onderwijs, bouwen huizen en bezorgen post.

Niets zo flexibel als een flexwerker anno 2011: met een oproep- of uitzendcontract, een nuluren- of min-maxcontract, een tijdelijk contract of freelance constructie. Nee, niet voor korte periodes maar soms al jaren en jaren… Kan en moet het niet anders?

Waarom wordt zo veel nuttig en noodzakelijk werk in Nederland georganiseerd in zulke slechte banen? Waarom laten we met z’n allen gebeuren dat werkgevers zo makkelijk hun risico’s afwentelen op werknemers? En is al die flex onderling wel een beetje eerlijk verdeeld? Wat vinden flexwerkers er zelf van? Daarover kunt u lezen in deze brochure.

De FNV wil met de brochure Onzeker Werk flexwerkers een gezicht en een stem geven. Laten zien dat flexwerkers krachtige mensen zijn, trots op hun werk en vakmanschap, met gevoel van eigenwaarde. Mensen die niet te beroerd zijn om hard te werken en flexibel inzetbaar te zijn.

Maar die ook vinden dat ze recht hebben op waardering, een behoorlijk loon en gewoon goed werk. Ze willen eindelijk eens af van die eeuwige onzekerheid of er
morgen nog werk is. En ze willen, als ‘t nodig is, ook recht hebben op sociale zekerheid.

De FNV vindt dat het hoog tijd wordt om de belangen van deze groeiende groep werkenden hoog op de agenda te zetten: van werkgevers, beleidsmakers en politici, maar ook van de FNV-bonden zelf. Onzeker werk is voor steeds meer mensen geen incident, maar een structurele misstand.

In 2011 heeft de FNV het terugdringen van onzeker werk tot speerpunt van haar arbeidsvoorwaardenbeleid gemaakt. Op veel cao-tafels leggen onze bonden voorstellen neer voor het verbeteren van de positie van flexwerkers. Werkgevers geven nog veel te vaak niet thuis. Dat kan anders.

Laten we er werk van maken. Gewoon goed werk. Daar worden we allemaal beter van.

Catelene Passchier
Coördinator arbeidsvoorwaarden FNV